Από τα βότανα στα… σύγχρονα νοσοκομεία – Το σχέδιο του ΠΟΥ

Η παραδοσιακή ιατρική, από τα αφρικανικά βότανα και τον βελονισμό έως τη γιόγκα και την αγιουρβέδα, μπαίνει δυναμικά στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εξετάζει πώς πρακτικές αιώνων μπορούν να ενταχθούν με ασφάλεια και τεκμηρίωση στη σύγχρονη υγειονομική περίθαλψη.

 

Η παραδοσιακή ιατρική, η οποία περιλαμβάνει συστήματα φροντίδας που προϋπήρχαν της σύγχρονης βιοϊατρικής, αποκτά νέα δυναμική στη διεθνή ατζέντα υγείας. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, πολλές από αυτές τις πρακτικές δείχνουν αυξανόμενα σημάδια αποτελεσματικότητας, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συστηματική τους μελέτη και αξιολόγηση.

Νέα παγκόσμια στρατηγική για την επόμενη δεκαετία

Νωρίτερα φέτος, τα κράτη-μέλη συμφώνησαν ο ΠΟΥ να υιοθετήσει μια νέα παγκόσμια στρατηγική για την παραδοσιακή, συμπληρωματική και ολοκληρωμένη ιατρική (TCIM) για την επόμενη δεκαετία. Στόχος είναι να αξιοποιηθεί η δυνητική συμβολή της στην υγεία και την ευεξία, βασισμένη όμως αποκλειστικά σε επιστημονικά δεδομένα.

Η στρατηγική προβλέπει τη δημιουργία ισχυρής βάσης τεκμηρίωσης, την ανάπτυξη ρυθμιστικού πλαισίου για θεραπείες και επαγγελματίες, καθώς και –όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο– την ένταξη των πρακτικών αυτών στα εθνικά συστήματα υγείας.

«Δεν ξέρουμε ακόμη τι λειτουργεί σε μεγάλη κλίμακα»

«Δεν λέω ότι γνωρίζουμε τι λειτουργεί και τι όχι σε μεγάλη κλίμακα, αλλά υπάρχει μια μοναδική ευκαιρία να το ανακαλύψουμε τώρα», δηλώνει η Shyama Kuruvilla, επικεφαλής του Παγκόσμιου Κέντρου Παραδοσιακής Ιατρικής του ΠΟΥ. Όπως εξηγεί, η ιστορική έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων, που οδήγησε στον παραγκωνισμό πολλών παραδοσιακών πρακτικών, μπορεί να ανατραπεί με σύγχρονες μεθόδους και επενδύσεις στην έρευνα.

Η τεχνολογία αλλάζει το παιχνίδι

Τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η γονιδιωματική και οι σύγχρονες απεικονιστικές μέθοδοι επιτρέπουν πλέον τη μελέτη παραδοσιακών θεραπειών με τρόπους που δεν ήταν εφικτοί στο παρελθόν. Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί ο διαλογισμός, ο οποίος παλαιότερα θεωρούνταν «μη επιστημονικός», αλλά σήμερα συνδέεται με μετρήσιμες αλλαγές στη λειτουργία του εγκεφάλου μέσω σύγχρονων νευροαπεικονιστικών τεχνικών.

Το παράδειγμα της Ταϊλάνδης

Η Ταϊλάνδη προβάλλεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα χώρας που ενσωματώνει την παραδοσιακή ιατρική με επιστημονικό τρόπο. Εκεί, ερευνητές καταγράφουν παραδοσιακές πρακτικές και διεξάγουν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, ώστε ορισμένα φυτικά σκευάσματα να ενταχθούν στη λίστα βασικών φαρμάκων. Μάλιστα, το υπουργείο Υγείας της χώρας έχει ήδη συστήσει τη χρήση παραδοσιακών θεραπειών για συγκεκριμένες παθήσεις, όπως μυοσκελετικούς πόνους και δυσκοιλιότητα.

Όρια και σαφής στάση απέναντι στην ψευδοεπιστήμη

Η νέα στρατηγική του ΠΟΥ έχει προκαλέσει ανησυχίες ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «πίσω πόρτα» για μη τεκμηριωμένα συστήματα, όπως η ομοιοπαθητική. Η κ. Kuruvilla ξεκαθαρίζει ότι η ομοιοπαθητική δεν εμπίπτει στον ορισμό της παραδοσιακής ιατρικής του ΠΟΥ και ότι δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα για να υποστηριχθεί.

«Η βάση μας είναι μία: υπάρχει αξιόπιστη και ισχυρή τεκμηρίωση, ιδίως ως προς την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα; Αν όχι, ο ΠΟΥ δεν τη στηρίζει – είτε πρόκειται για βιοϊατρική είτε για παραδοσιακή ιατρική», τονίζει.

Γιατί ο ΠΟΥ δεν μπορεί να μείνει εκτός

Σύμφωνα με έρευνες του ΠΟΥ, στις περισσότερες χώρες οι υπηρεσίες παραδοσιακής και συμπληρωματικής ιατρικής παρέχονται εκτός του επίσημου συστήματος υγείας και πληρώνονται απευθείας από τους ασθενείς. Συχνά δεν υπόκεινται σε ελέγχους ποιότητας, παρότι παραμένουν εξαιρετικά δημοφιλείς.

«Το να μην εμπλακούμε δεν ήταν επιλογή», σημειώνει η κ. Kuruvilla, επισημαίνοντας ότι η παγκόσμια βιομηχανία ευεξίας, αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων, αναπτύσσεται ανεξέλεγκτα χωρίς επαρκείς δικλίδες ασφαλείας.

Ένας «θησαυρός» για την καθολική υγειονομική κάλυψη

Κατά τον ΠΟΥ, η παραδοσιακή ιατρική θα μπορούσε να συμβάλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας έλλειψης υγειονομικού προσωπικού και να ενισχύσει την καθολική πρόσβαση στην υγεία. Σε μια περίοδο περικοπών στη διεθνή βοήθεια, μπορεί επίσης να βοηθήσει χώρες να γίνουν πιο αυτάρκεις, αξιοποιώντας τη δική τους πολιτισμική και ιατρική κληρονομιά.

Ο κίνδυνος, προειδοποιεί η κ. Kuruvilla, είναι να χαθεί η ευκαιρία: «Να αφήσουμε τους ανθρώπους χωρίς ασφαλή πρόσβαση στην υγειονομική φροντίδα που επιλέγουν και να μην αξιοποιήσουμε τη συλλογική μας γνώση για νέες, ολιστικές λύσεις στην υγεία των ανθρώπων και του πλανήτη».

Πηγη: https://healthpharma.gr/