Συντάκτης: grammateia
Εταιρεία Alzheimer Αθηνών: Συμβολική πορεία για τους ασθενείς με άνοια
Τη συμβολική πορεία «Memory Walk 2022» διοργανώνει η Εταιρεία Alzheimer Αθηνών στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Μήνα Alzheimer. Ο Σεπτέμβριος έχει αφιερωθεί διεθνώς στην άνοια, μια πληγή για τις σύγχρονες κοινωνίες.
Με στόχο την στήριξη ατόμων με άνοια και παροχή βοήθειας στις οικογένειες και στους φροντιστές τους, η Εταιρεία Alzheimer Αθηνών θα πραγματοποιήσει το Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου την πορεία μαζί με πληθώρα δράσεων. Το εγχείρημα υλοποιείται σε συνεργασία με την Ελληνική Πρωτοβουλία ενάντια στην Αλτσχάιμερ (Hellenic Initiative Against Alzheimer’s Disease /HIAAD). Η πορεία θα έχει αφετηρία το Σύνταγμα στις 18:00 και θα καταλήξει στο Ζάππειο, όπου θα ακολουθήσουν σύντομες ομιλίες και συναυλία του Στέφανου Κορκολή σε έργα Ελλήνων συνθετών.
Οι διοργανωτές καλούν σε συμμετοχή στο «Memory Walk» που στέλνει μήνυμα για τον αγώνα διεκδίκησης των δικαιωμάτων των ατόμων με άνοια και των οικογενειών τους. Συγκεκριμένα ζητούν να γίνει η άνοια προτεραιότητα στη Δημόσια Υγεία, να εφαρμοστεί πλήρως το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Άνοια και να έχουν τα άτομα με άνοια και οι φροντιστές τους καλύτερη ποιότητα ζωής.
Πηγη: https://virus.com.gr/
Αντισυλληπτικό χάπι χωρίς ιατρική συνταγή εξετάζει ο FDA
Οι Αμερικανοί μπορεί σύντομα να έχουν στα χέρια τους ένα αντισυλληπτικό χάπι, χωρίς να χρειάζονται ιατρική συνταγή, σύμφωνα με δημοσίευμα του Fierce Pharma.Μια κοινή συνεδρίαση της συμβουλευτικής επιτροπής του FDA έχει προγραμματιστεί για τις 18 Νοεμβρίου για να εξετάσει την αίτηση του Perrigo για to Opill, ένα από του στόματος αντισυλληπτικό χάπι , για καθημερινή χρήση που δεν χρειάζεται ιατρική συνταγή. Εάν εγκριθεί, το φάρμακο θα είναι το πρώτο αντισυλληπτικό σκεύασμα που διατίθεται χωρίς ιατρική συνταγή στις ΗΠΑ. Η συμβουλευτική επιτροπή μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων και η συμβουλευτική επιτροπή μαιευτικών, αναπαραγωγικών και ουρολογικών φαρμάκων θα εξετάσουν την αίτηση της Perrigo για αλλαγή από Rx σε OTC του αντισυλληπτικού χαπιού προγεστίνης, που δεν περιέχει οιστρογόνα. Η αίτηση υποβλήθηκε τον Ιούλιο, λίγο αφότου το Ανώτατο Δικαστήριο ανέτρεψε την απόφαση ορόσημο «Roe vs. Wade», η οποία είχε αναγνωρίσει ως συνταγματικό το δικαίωμα στην άμβλωση στις ΗΠΑ
Πηγη:HealthDaily
Ανοσία έναντι του SARS-CoV-2
Ποιες είναι οι βασικές αρχές
Τα δεδομένα της πρόσφατης δημοσίευσης του Dan H. Barouch στην έγκριτη επιστημονική επιθεώρηση The New England Journal of Medicine με θέμα την ανοσία έναντι του SARS-CoV-2, συνοψίζουν οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Ροδάνθη Ελένη Συρίγου, Γιάννης Ντάνασης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ). Η ανοσολογική απάντηση διακρίνεται στην εγγενή και προσαρμοστική ανοσολογική απόκριση. Η εγγενής ανοσολογική απόκριση είναι η πρώτη και άμεση γραμμή άμυνας του οργανισμού κατά των ιών. Οι υποδοχείς αναγνώρισης προτύπων, όπως οι υποδοχείς toll, αναγνωρίζουν μοριακά μοτίβα που σχετίζονται με τον παθογόνο οργανισμό. Η ενεργοποίηση των υποδοχέων οδηγεί στην ενεργοποίηση ενδοκυττάριων σηματοδοτικών μονοπατιών. Η εγγενής αντι-ιική ανοσία περιλαμβάνει τελικά την έκκριση ιντερφερονών τύπου 1, αντι-ιικών κυτοκινών και ορισμένες κυτταρικές αποκρίσεις συμπεριλαμβανομένων των ουδετερόφιλων, μονοκυττάρων και μακροφάγων, δενδριτικών κυττάρων και κυττάρων φυσικών φονέων (ΝΚ). Η προσαρμοστική ανοσολογική απόκριση αποτελεί τη δεύτερη γραμμή άμυνας έναντι των ιών και περιλαμβάνει την ειδική αναγνώριση των ιικών αντιγονικών επιτόπων. Η προσαρμοστική ανοσία περιλαμβάνει τη χυμική και την κυτταρική ανοσία. Η χυμική ανοσία στο σοβαρό οξύ πνευμονικό σύνδρομο από SARS-CoV-2, περιλαμβάνει αντισώματα που δεσμεύουν την πρωτεΐνη-ακίδα S του SARS-CoV-2 και είτε εξουδετερώνουν άμεσα τον ιό είτε τον εξαλείφουν μέσω άλλων τελεστικών μηχανισμών. Η κυτταρική ανοσία έναντι του SARS-CoV-2 περιλαμβάνει ειδικά για τον τον ιό Β και Τ λεμφοκύτταρα, τα οποία παρέχουν μακροχρόνια ανοσολογική μνήμη και εκπτύσσονται γρήγορα κατά την επανέκθεση στο αντιγόνο. Τα Β λεμφοκύτταρα παράγουν αντισώματα έναντι των αντιγονικών επιτόπων του ιού, τα CD8+ T κύτταρα εξουδετερώνουν τα κύτταρα που έχουν μολυνθεί από τον ιό, και τα CD4+ κύτταρα υποστηρίζουν την ανοσολογική απόκριση και μνήμη. Για τις οξείες ιογενείς λοιμώξεις, συμπεριλαμβανομένης και της COVID-19, τα εξουδετερωτικά αντισώματα είναι κρίσιμα για την αντιμετώπιση της λοίμωξης, ενώ ο συνδυασμός της χυμικής και της κυτταρικής ανοσίας ελέγχει τον πολλαπλασιασμό του ιού μετά τη νόσηση και αποτρέπει την εξέλιξη σε σοβαρή νόσο, νοσηλεία και θάνατο. Η κυτταρική ανοσία μπορεί να είναι ιδιαίτερα σημαντική για την μακροπρόθεσμη προστασία έναντι της σοβαρής νόσου ειδικότερα όσον αφορά σε μεταλλάξεις που είναι άκρως μεταδοτικές
Πηγη:HealthDaily
ΙΣΘ: Να δοθούν κίνητρα ώστε να σταματήσει η μετανάστευση των νέων γιατρών
Υπόμνημα στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη
Υπόμνημα με τα καίρια ζητήματα που απασχολούν τον ιατρικό κόσμο της Θεσσαλονίκης απέστειλε ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης (ΙΣΘ) και ο πρόεδρος Νίκος Νίτσας στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ύστερα από σειρά επαφών και συσκέψεων τόσο με τον ίδιο όσο και με την ηγεσία του υπουργείου υγείας. «Στις προτεραιότητες μας είναι η στήριξη των νέων συναδέλφων οι οποίοι στον καιρό της εκπαίδευσης τους (ειδικευόμενοι) και στον καιρό της πανδημίας έβαλαν πλάτη στο ΕΣΥ και στην κοινωνία, μαζί με τα παλαιότερα μέλη του συλλόγου. Η πολιτεία οφείλει να βελτιώσει άμεσα τις εργασιακές συνθήκες ώστε να μείνουν και να προσφέρουν στον τόπο τους». Στο υπόμνημα του ΙΣΘ θέτονται επίσης ζητήματα που αφορούν στην έλλειψη προσωπικού στα νοσοκομεία
και στα Κέντρα Υγείας ζητώντας προσλήψεις μόνιμου προσωπικού και επιστροφή του μισθολογίου των γιατρών (ΕΣΥ & ΕΟΠΥΥ) -τουλάχιστον- στα επίπεδα προ κρίσης. Για τον προσωπικό γιατρό τονίζεται ότι θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στον πολίτη να επιλέξει μεταξύ όλων των γιατρών, καθώς «μόνο οι συμβεβλημένοι και οι γιατροί των δημοσίων δομών δεν επαρκούν». Ζητείται για μία ακόμη φορά η άμεση κατάργηση clawback με θεσμοθέτηση επίσκεψης για τους εργαστηριακούς γιατρούς καθώς και η άμεση αποπληρωμή των πρόσθετων εφημεριών αποζημιώσεων των επιστρατευμένων
Πηγη: HealthDaily
ΗΠΑ: Ενίσχυση της Βιοτεχνολογίας και Βιοκατασκευής
Για την αποκατάσταση της φαρμακευτικής παραγωγικής ικανότητας της χώρας
Αφού παρακολούθησε τις φαρμακευτικές αλυσίδες εφοδιασμού τον περασμένο χειμώνα, η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν ανακοίνωσε την επόμενη κίνησή της για την αποκατάσταση της φαρμακευτικής παραγωγικής ικανότητας των Ηνωμένων Πολιτειών. Ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν εξέδωσε εκτελεστικό διάταγμα τη Δευτέρα για την ενίσχυση της βιοτεχνολογίας και της βιοκατασκευής σε μια σειρά περιοχών στις ΗΠΑ. Προκειμένου να βοηθήσει τον τομέα της βιοτεχνολογίας να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του, η κυβέρνηση πρέπει να βρει τρόπους χρηματοδότησης για την ανάπτυξη της τεχνολογίας της γενετικής μηχανικής, να χρησιμοποιήσει προσεγγίσεις όπως η τεχνητή νοημοσύνη για να «ξεκλειδώσει τη δύναμη των βιολογικών δεδομένων» και να «αναβαθμίσει την παραγωγή», ενώ ταυτόχρονα πρέπει να μειώσει τα εμπόδια στην εμπορευματοποίηση, ώστε τα καινοτόμα προϊόντα να μπορούν να βγουν στην αγορά πιο γρήγορα, δήλωσε ο Μπάιντεν σε ανακοίνωση του Λευκού Οίκου. Για να προωθήσει αυτούς τους στόχους, η κυβέρνηση Μπάιντεν σχεδιάζει ομοσπονδιακές επενδύσεις στη Ε&Α της βιοτεχνολογίας και της βιοκατασκευής. Η κυβέρνηση προσπαθεί επίσης να επεκτείνει την εγχώρια παραγωγική ικανότητα της βιοκατασκευής. Ταυτόχρονα, θα επιδιώξει την πραγματοποίηση πιλοτικών bio projects για να «γίνουν πράξη τα βασικά ερευνητικά αποτελέσματα όσο το δυνατόν γρηγορότερα», πρόσθεσε ο Πρόεδρος. Ο Λευκός Οίκος δεν έχει ακόμη καθορίσει συγκεκριμένους στόχους χρηματοδότησης για το συγκεκριμένο έργο. Σήμερα Τετάρτη, φιλοξενεί μια σύνοδο κορυφής όπου θα ανακοινωθεί «ένα ευρύ φάσμα νέων επενδύσεων και πόρων που θα επιτρέψουν στις ΗΠΑ να αξιοποιήσουν το πλήρες δυναμικό της βιοτεχνολογίας και της βιοκατασκευής», όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Πηγη: HealthDaily
Κομισιόν: Έκκληση για άμεση δράση κατά της COVID-19 ενόψει του χειμώνα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε μέτρα για την πρόληψη ενός νέου κύματος κρουσμάτων COVID-19 το προσεχές φθινόπωρο και χειμώνα, καλώντας τα μέλη της να δράσουν συντονισμένα.
Τα μέτρα αυτά που προτάθηκαν από την Κομισόν, περιλαμβάνουν την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης, συμπεριλαμβανομένων των νέων και ενημερωμένων εμβολίων.
«Πρέπει να είμαστε ετοιμοι να αντιμετωπίσουμε ακόμη μία δύσκολη σεζόν» είπε η Επίτροπος Υγείας, Στέλλα Κυριακίδη σε δελτίο τύπου, καλώντας το μπλοκ «να δράσει τώρα, μαζί, με συντονισμένο τρόπο».
Ο Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής Μαργαρίτης Σχοινάς πρόσθεσε ότι οι ενέργειες που θα γίνουν τώρα θα επηρεάσουν το μέλλον της πανδημίας. «Η ανάληψη δράσης τώρα θα περιορίσει την πίεση στα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης, τις διαταραχές των οικονομιών και τις προκλήσεις για την κοινωνία», είπε.
Η Επιτροπή κάλεσε την ΕΕ των 27 να βελτιώσει την εμβολιαστική κάλυψη με το αρχικό σχήμα εμβολιασμού και την πρώτη αναμνηστική δόση μεταξύ των επιλέξιμων ατόμων, με τον Κυριακίδη να χαρακτηρίζει το κλείσιμο των κενών εμβολιασμού «θέμα ύψιστης προτεραιότητας».
Επιπλέον, οι χώρες κλήθηκαν να δώσουν προτεραιότητα στη χορήγηση πρόσθετης αναμνηστικής δόσης για συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού, ιδίως άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω και άλλα επιλέξιμα άτομα οποιασδήποτε ηλικίας που διατρέχουν κίνδυνο σοβαρής νόσου.
Η Επιτροπή συνέστησε συνδυασμένες εκστρατείες εμβολιασμού κατά της COVID-19 και της γρίπης, παράλληλα με τις τακτικά ενημερωμένες και σαφείς επικοινωνιακές στρατηγικές που βασίζονται σε επιδημιολογικές εξελίξεις, γνώσεις συμπεριφοράς και αντίληψη του κοινού.
Δράσεις πέραν του εμβολιασμού
Αναγνωρίζοντας τη διάσπαρτη κόπωση λόγω της πανδημίας, η Κομισιόν υπογράμμισε τη σημασία μία πολύπλευρης προσέγγισης μέσω της παρακολούθησης και μη φαρμακευτικών παρεμβάσεων, όπως οι μάσκες και ο περιορισμός των συναθροίσεων.
«Είναι […] σημαντικό να δημιουργηθούν ανθεκτικά συστήματα επιτήρησης για την παρακολούθηση της εξέλιξης του ιού, να υπάρχουν στρατηγικές για την επανεισαγωγή αποτελεσματικών μέτρων δημόσιας υγείας εάν χρειαστεί και να ενισχυθεί η ικανότητα των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης», είπε.
Για να αποφευχθεί οποιαδήποτε διαταραχή της εκπαίδευσης, τα μέτρα που εφαρμόζονται στα σχολεία θα πρέπει να προσαρμοστούν στο εκπαιδευτικό περιβάλλον και την ηλικιακή ομάδα και να διατηρηθούν στο ελάχιστο, είπε η Επιτροπή.
Η διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της ΕΕ «παραμένει ζωτικής σημασίας» τόσο για ανθρώπους όσο και για αγαθά, τόνισε η Επιτροπή.
Πηγή: https://www.news4health.gr/
Αυξημένος ο κίνδυνος άνοιας για τους ανθρώπους με περιοδοντίτιδα και απώλεια δοντιών
Η κακή περιοδοντική υγεία και η απώλεια δοντιών μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο τόσο γνωστικής εξασθένησης όσο και άνοιας, συμπέρανε μια νέα επιστημονική φινλανδική μελέτη.
Η μελέτη – μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση όλων των ερευνών (συνολικά 47) πάνω στη σχέση της υγείας των δοντιών και της υγείας του εγκεφάλου και του νου – δείχνει ότι όσοι προσέχουν τα δόντια τους, κινδυνεύουν λιγότερο από άνοια σε βάθος χρόνου.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Σαμ Άσερ του Ινστιτούτου Οδοντιατρικής του Πανεπιστημίου της Ανατολικής Φινλανδίας, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Αμερικανικής Γηριατρικής Εταιρείας «Journal of the American Geriatrics Society», βρήκαν ότι η κακή περιοδοντική υγεία (περιοδοντίτιδα, χάσιμο δοντιών κ.α.) σχετίζεται με 23% μεγαλύτερη πιθανότητα για μελλοντική γνωστική εξασθένηση και 23% υψηλότερο κίνδυνο για άνοια. Από μόνη της η απώλεια των δοντιών συνδέεται με 23% μεγαλύτερη πιθανότητα γνωστικής εξασθένησης και 13% μεγαλύτερο κίνδυνο άνοιας.
«Από κλινική άποψη, τα ευρήματά μας αναδεικνύουν με έμφαση τη σημασία της παρακολούθησης και βελτίωσης της περιοδοντικής υγείας στο πλαίσιο πρόληψης της άνοιας», τόνισαν οι ερευνητές.
Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Γ. Κωτσιόπουλος: «Η διαφθορά στην υγεία είναι “βόμβα” στα θεμέλια του ΕΣΥ»
«Η διαφθορά στην υγεία είναι μια βόμβα στα θεμέλια του ΕΣΥ γι’ αυτό και η καταπολέμηση της αποτελεί πεδίο διακομματικής συνεργασίας», ανέφερε ο γενικός γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας Ιωάννης Κωτσιόπουλος στην ημερίδα που διοργάνωσε χθες η Εθνική Αρχή Διαφάνειας με θέμα “Διαφάνεια και Ψηφιακός Μετασχηματισμός στην Υγεία”. «Η Ελλάδα κατέχει την 3η θέση στην ΕΕ στις out of pocket πληρωμές, δηλαδή στα φακελάκια και σύμφωνα με στοιχεία του Ευροβαρόμετρο που δημοσιεύτηκαν τον περασμένο Ιούλιο, 9 στους 10 πολίτες ανέφεραν ότι στην Ελλάδα κυριαρχεί το “φακελάκι”. Έχουμε λοιπόν ηθική υποχρέωση να καταπολεμήσουμε τη διαφθορά», είπε ο Κωτσιόπουλος. Υπογράμμισε ότι η διαφάνεια στον τομέα της υγείας, αποτελούσε εξαρχής για την κυβέρνηση προτεραιότητα, «αφού θεωρούμε δεδομένο ότι για να πετύχουμε ένα εξαιρετικό επίπεδο παροχής υπηρεσιών υγείας, έπρεπε όλα να είναι συγκεκριμένα και κρυστάλλινα».
Όπως ανέφερε ο γγ Υπηρεσιών Υγείας, μετά από πολύμηνη συνεργασία με τα αρμόδια στελέχη της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, «πετύχαμε την καταγραφή των δράσεων του Επιχειρησιακού Σχεδίου Στρατηγικής κατά της Διαφθοράς στον Χώρο της Υγείας του 2017, που είχαν ολοκληρωθεί από τις Διευθύνσεις του Υπουργείου Υγείας και τους εποπτευόμενους φορείς. Αξιοποιώντας τα data προτείναμε στον υπουργό Υγείας το νέο τετραετές Επιχειρησιακό Σχέδιο Στρατηγικής κατά της Διαφθοράς, το οποίο εγκρίθηκε τον Ιανουάριο του 2021. Στη συνέχεια εκδώσαμε Υπουργική Απόφαση για τον ορισμό του πλαισίου παρακολούθησης της υλοποίησης των δράσεων που περιλαμβάνονταν στη στρατηγική μας».
Επισήμανε ότι η διαφάνεια και τα ψηφιακά εργαλεία είναι αλληλένδετες έννοιες και αυτό το έχει αντιληφθεί η κοινωνία μας. «Ήδη μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης καταφέρνουμε να ελέγχουμε τη διαφθορά σε επίπεδο κοινωνικής ασφάλισης. Επιπλέον με τη χρήση των ηλεκτρονικών εφαρμογών για την κεντρικοποίηση των προμηθειών στην υγεία, το Σύστημα Κοστολόγησης Νοσοκομειακών Υπηρεσιών (DRG), που στηρίζεται σε δεδομένα από τον ηλεκτρονικό φάκελο ασθενή, την Ενίσχυση του Πληροφοριακού Συστήματος B.I HEALTH και άλλες δράσεις, θα καταφέρουμε να φτάσουμε στην εξυγίανση της διακυβέρνησης του συστήματος υγείας» επισήμανε.
Αναφερόμενος στα επόμενα βήματα του υπουργείου Υγείας κατά της διαφθοράς ο κ. Κωτσιόπουλος είπε:
– Για τις προμηθεύτριες εταιρίες: Θα προχωρήσουμε στη δευτερογενή ανάλυση των δεδομένων, ώστε να εντοπίζονται οι εταιρίες που παρανομούν και να επεμβαίνουμε άμεσα.
– Για τη συνταγογράφηση στα νοσοκομεία: Στόχος μας είναι να βάλουμε τα κλινικά πρωτοκολλά στα νοσοκομεία, ώστε να ελέγξουμε και εκεί τη συνταγογράφηση. Τα μητρώα των ασθενών θα βοηθήσουν πολύ προς αυτή την κατεύθυνσή. Το πιο σημαντικό έργο είναι το μητρώο ασθενών με καρκίνο, που έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης.
– Για τη διαφθορά στα ιατροτεχνολογικά προϊόντα: Εάν μπορέσουμε να ελέγξουμε τις αποθήκες των νοσοκομείων, θα μπορέσουμε να περιορίσουμε τη διαφθορά. Ο φάκελος υγείας των ασθενών θα βοηθήσει στην πάταξη της διαφθοράς, γιατί εκεί θα φαίνεται ποιος ασθενής έλαβε ποια υλικά, πόσα και πότε.
Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ
Η γενετική μετάλλαξη που αύξησε τους νευρώνες του εγκεφάλου των προγόνων μας
Πριν περίπου 500.000 χρόνια, όταν τόσο οι πρόγονοι του σύγχρονου ανθρώπου (homo sapiens) όσο και τα «ξαδέρφια» μας οι Νεάντερταλ τριγυρνούσαν στον κόσμο, συνέβη μια καθοριστική μετάλλαξη γονιδίου που είχε ως αποτέλεσμα ο εγκέφαλος των προγόνων μας να αρχίσει να παράγει σημαντικά περισσότερα εγκεφαλικά κύτταρα (νευρώνες), σύμφωνα με μια νέα γερμανική επιστημονική έρευνα. Αυτή η μετάλλαξη πιθανότατα έδωσε στους προγόνους του homo sapiens ένα γνωστικό-νοητικό πλεονέκτημα σε σχέση με τους Νεάντερταλ.
Οι ερευνητές δύο Ινστιτούτων Μαξ Πλανκ (Μοριακής Κυτταρικής Βιολογίας & Γενετικής στη Δρέσδη και Εξελικτικής Ανθρωπολογίας στη Λειψία), οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Science», εντόπισαν την ζωτική μετάλλαξη στο γονίδιο TKTL1 που ρυθμίζει μια πρωτεΐνη, η οποία δημιουργείται όταν αρχίζει να αναπτύσσεται ο εγκέφαλος του εμβρύου. Η μετάλλαξη, που άλλαξε ένα αμινοξύ (θεμέλιο λίθο των πρωτεϊνών), είχε ως συνέπεια να υπάρξει μια πρωτεΐνη διαφορετική από εκείνη των Νεάντερταλ και των πιθήκων, κάτι που ευνόησε τον πολλαπλασιασμό των εγκεφαλικών νευρώνων, ιδίως στον νεοφλοιό, την έδρα των γνωστικών λειτουργιών.
Οι ερευνητές εισήγαγαν το μεταλλαγμένο ανθρώπινο γονίδιο TKTL1 στους εγκεφάλους εμβρύων τρωκτικών, καθώς και σε οργανοειδή (μίνι εργαστηριακούς εγκεφάλους), επιβεβαιώνοντας ότι αυτό οδηγεί στην ανάπτυξη σημαντικά περισσότερων νευρικών κυττάρων (νευρογλοιακών ακτινωτών κυττάρων) που είναι πρόδρομα των νευρώνων. Αντίθετα, η νεαντερτάλια μη μεταλλαγμένη εκδοχή του γονιδίου είχε ως αποτέλεσμα μια αρκετά βραδύτερη νευρωνική ανάπτυξη.
«Πρόκειται για ένα απρόσμενα σημαντικό γονίδιο. Ρίχνει ένα τελείως νέο φως στην ανθρώπινη εξέλιξη», δήλωσε ο νευρολόγος Άρνολντ Κριγκστάιν του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο. Για «τυχαία μετάλλαξη που είχε τεράστιες επιπτώσεις», έκανε λόγο ο επικεφαλής ερευνητής Βίλαντ Χάτνερ. «Η δημιουργία περισσότερων νευρώνων θέτει τη βάση για ανώτερη γνωστική λειτουργία. Θεωρούμε ότι αυτή είναι η πρώτη πειστική ένδειξη πως οι σύγχρονοι άνθρωποι ήταν γνωστικά καλύτεροι από τους Νεάντερταλ», πρόσθεσε.
Η ερευνήτρια Ανελίνε Πίνσον εκτίμησε ότι «μολονότι δεν ξέρουμε πόσους νευρώνες είχε ο εγκέφαλος των Νεάντερταλ, μπορούμε πλέον να υποθέσουμε ότι οι σύγχρονοι άνθρωποι είχαν περισσότερους νευρώνες στον πρόσθιο λοβό του εγκεφάλου τους, όπου η δραστηριότητα του TKTL1 είναι μεγαλύτερη από ό,τι στους Νεάντερταλ».
Το αρχείο των απολιθωμάτων δείχνει ότι οι εγκέφαλοι των ανθρώπων και των Νεάντερταλ είχαν περίπου ίδιο μέγεθος, πράγμα που σημαίνει ότι ο ανθρώπινος νεοφλοιός ήταν είτε πυκνότερος, είτε καταλάμβανε μεγαλύτερο τμήμα του εγκεφάλου. Οι homo sapiens και οι Νεάντερταλ διαχωρίστηκαν εξελικτικά πριν περίπου 400.000 χρόνια, με τους προγόνους μας να παραμένουν στην Αφρική και τα «ξαδέρφια» μας να μετακινούνται προς την Ευρώπη.
Πριν περίπου 60.000 χρόνια η μαζική μετανάστευση πλέον και του homo sapiens στην ήπειρό μας, έφερε τα δύο είδη πρόσωπο με πρόσωπο για μια ακόμη φορά και οδήγησε σε επιμιξίες, με αποτέλεσμα οι σύγχρονοι άνθρωποι μη αφρικανικής καταγωγής να έχουν 1% έως 4% DNA με καταγωγή από τους Νεάντερταλ. Οι τελευταίοι εξαφανίστηκαν πριν περίπου 30.000 χρόνια και παραμένει μυστήριο πώς και γιατί αυτό συνέβη (και κατά πόσο έβαλε το…χεράκι του ο homo sapiens).
«Είναι γεγονός ότι οπουδήποτε πήγε ο homo sapiens, έβγαλε εκτός ανταγωνισμού τα άλλα είδη που υπήρχαν εκεί. Οι Νεάντερταλ υπήρχαν στην Ευρώπη για πολύ καιρό πριν από εμάς και θα είχαν προσαρμοσθεί στο περιβάλλον τους, μεταξύ άλλων στα παθογόνα μικρόβια. Το μεγάλο ερώτημα είναι γιατί μπορέσαμε να τους ξεπεράσουμε», δήλωσε ο καθηγητής Λοράν Νγκουγιέν του Πανεπιστημίου της Λιέγης.
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι οι πρόγονοι μας αποδείχθηκαν ανώτεροι νοητικά και η νέα μελέτη φαίνεται να ενισχύει αυτή τη θεωρία. Ο καθηγητής Κρις Στρίνγκερ του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου χαρακτήρισε «πρωτοποριακή» τη νέα έρευνα, καθώς, όπως είπε, αρχίζει να ρίχνει φως σε ένα από κεντρικά αινίγματα της ανθρώπινης εξέλιξης: γιατί σήμερα πια – παρόλο που στο παρελθόν υπήρξαν πολλά ανθρώπινα είδη- έχει μείνει μόνο ο homo sapiens.
Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ