Τι αναφέρεται στην επικαιροποίηση του εθνικού προγράμματος, που δημοσιοποιήθηκε σήμερα από το υπουργείο Υγείας.
Διευκρινίσεις για τον τρόπο εμβολιασμού των παιδιών κατά της εποχικής γρίπης και της CoViD, παρέχονται, μεταξύ άλλων, σε τροποποίηση του εθνικού προγράμματος εμβολιασμών.
Στο σχετικό κείμενο, που παρατίθεται πιο κάτω, επισημαίνεται πως το εμβόλιο γρίπης (Infl) συστήνεται:
Σε όλα τα βρέφη και παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 5 ετών.
Σε παιδιά και εφήβους ηλικίας 5 ετών και άνω που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου (βλ. ομάδες αυξημένου κινδύνου – γρίπη).
Στα παιδιά που ο εμβολιασμός για γρίπη έχει ένδειξη, το αντιγριπικό εμβόλιο γίνεται μια φορά κάθε χρόνο.
Το εμβόλιο πρέπει να χορηγείται έγκαιρα και πριν την έναρξη της περιόδου έξαρσης της γρίπης, δεδομένου ότι απαιτούνται περίπου 2 εβδομάδες για την επίτευξη ανοσολογικής απάντησης.
Κατά προτίμηση, σύμφωνα με την περίοδο έναρξης της έξαρσης των κρουσμάτων γρίπης στη χώρα μας, ο αντιγριπικός εμβολιασμός πρέπει να διενεργείται από τα μέσα Οκτωβρίου μέχρι το τέλος Νοεμβρίου. Εφόσον ο εμβολιασμός δεν διενεργηθεί τη συνιστώμενη περίοδο, μπορεί να αναπληρωθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης.
Κατά κανόνα, η ανοσοποίηση των παιδιών γίνεται με 1 δόση εμβολίου γρίπης. Βρέφη και παιδιά ηλικίας <9 ετών τα οποία εμβολιάζονται για πρώτη φορά ή εκείνα <9 ετών που στο παρελθόν είχαν λάβει μόνο 1 δόση εμβολίου γρίπης χρειάζονται 2 δόσεις αντιγριπικού εμβολίου με μεσοδιάστημα τουλάχιστον 28 ημερών (αφορά όλους τους τύπους εμβολίων).
Κατά την τρέχουσα περίοδο (2025-26) τα εμβόλια που κυκλοφορούν στην Ελλάδα για τον εμβολιασμό των παιδιών είναι:
– Τριδύναμο εμβόλιο με αδρανοποιημένους (νεκρούς) ιούς το οποίο παρασκευάζεται με επώαση σε ωά ορνίθων (TIVe – εμπορική ονομασία: Vaxigrip TIV και Influvac-subunit).
– Τριδύναμο εμβόλιο με αδρανοποιημένους (νεκρούς) ιούς το οποίο παρασκευάζεται σε κυτταροκαλλιέργειες (TIVc – εμπορική ονομασία: Flucelvax),
Τα ενέσιμα εμβόλια χορηγούνται σε δοσολογία 0,5 ml (ολόκληρη η δόση), σύμφωνα με τις οδηγίες από επίσημους Ευρωπαϊκούς και άλλους φορείς φαρμάκων (EMA, FDA, κ.α.). Το εμβόλιο LAIV χορηγείται ως νεφέλωμα 0,1 ml σε κάθε ρουθούνι.
Τα εμβόλια TIVe και TIVc μπορούν να γίνονται (δηλ. έχουν άδεια χορήγησης) σε άτομα ηλικίας 6 μηνών και άνω, αλλά ο εμβολιασμός των παιδιών συστήνεται στις ομάδες που αναφέρονται στην αρχή της ενότητας. Το εμβόλιο LAIV μπορεί να γίνεται (δηλ. έχει άδεια χορήγησης) στα άτομα 2 έως 18 ετών, αλλά κατά την τρέχουσα περίοδο (2025-26), λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της ευκολίας χορήγησης στα μικρότερα παιδιά και τη διαθεσιμότητα, ο εμβολιασμός με LAIV συστήνεται κατά προτεραιότητα σε παιδιά 2 έως 5 ετών.
Το εμβόλιο LAIV με ζώντες εξασθενημένους ιούς:
– Αναμένεται να συμβάλει στην καλύτερη αποδοχή του εμβολιασμού στα παιδιά λόγω της οδού χορήγησής του.
– Έχει ικανοποιητικό προφίλ ασφάλειας, αλλά λόγω των εξασθενημένων ιών που περιέχει η χορήγηση του αντενδείκνυται σε παιδιά που έχουν εμφανίσει υποτροπιάζοντα επεισόδια συριγμού τους τελευταίους 12 μήνες ή ιστορικό βρογχικού άσθματος, σε εκείνα με ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη) ή σε παιδιά που λαμβάνουν μακροχρόνια αγωγή με ασπιρίνη.
Σε παιδιά 2 έως 5 ετών που διαβιούν με άτομα με σοβαρή ανοσοκαταστολή συνιστάται ο εμβολιασμός με αδρανοποιημένο αντιγριπικό εμβόλιο (TIVe ή TIVc) και όχι με LAIV.
Όμως αν εμβολιαστούν με LAIV, και προκειμένου να αποφευχθεί ο θεωρητικός κίνδυνος μετάδοσης του ιού του εμβολίου, συνιστάται να αποφύγουν την επαφή με το ευάλωτο άτομο για χρονικό διάστημα 7 ημερών.
Σε περίπτωση έλλειψης LAIV για τη δεύτερη δόση – εάν αυτή απαιτείται –, ο εμβολιασμός μπορεί να ολοκληρωθεί με αδρανοποιημένο ενέσιμο αντιγριπικό εμβόλιο (TIVe ή TIVc).
Τα εμβόλια της γρίπης αντενδείκνυνται σε παιδιά με γνωστή αναφυλαξία σε συστατικό του εμβολίου. Επίσης, σε οξύ εμπύρετο ο εμβολιασμός θα πρέπει να αναβάλλεται.
CoViD
Το εμβόλιο έναντι του κορωνοϊού (COVID-19) χορηγείται σε άτομα ηλικίας 6 μηνών και άνω που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου (βλ. ομάδες αυξημένου κινδύνου για κορωνοϊό).
Σε ανεμβολίαστα άτομα, ηλικίας 5 ετών και άνω χορηγείται μόνο μια δόση του επικαιροποιημένου εμβολίου ως βασικός εμβολιασμός.
Σε ανεμβολίαστα άτομα, ηλικίας 6 μηνών ως 4 ετών χορηγούνται 3 δόσεις του επικαιροποιημένου εμβολίου ως βασικός εμβολιασμός (σύμφωνα με τις ισχύουσες συστάσεις). H δεύτερη δόση συνιστάται να χορηγείται 3-8 εβδομάδες μετά την πρώτη, ακολουθούμενη από μια τρίτη δόση τουλάχιστον 8 εβδομάδες μετά τη δεύτερη.
Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Αθήνας συνοψίζουν τα ευρήματα της μεγάλης διεθνούς μελέτης φάσης ΙΙΙ.
Ο καρκίνος του ενδομητρίου αποτελεί τη συχνότερη μορφή κακοήθειας του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος στις ανεπτυγμένες χώρες. Εμφανίζεται κυρίως σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση και στις περισσότερες περιπτώσεις εντοπίζεται σε πρώιμο στάδιο, γεγονός που επιτρέπει υψηλά ποσοστά ίασης.
Ωστόσο, για ορισμένες γυναίκες με χαρακτηριστικά υψηλού κινδύνου – όπως διήθηση του μυομητρίου, υψηλού βαθμού κακοήθειας ιστολογικός τύπος ή διήθηση λεμφαδένων – υπάρχει αυξημένος κίνδυνος υποτροπής, καθιστώντας απαραίτητη τη συμπληρωματική (επικουρική) θεραπεία μετά τη χειρουργική αφαίρεση της μήτρας.
Η επικουρική θεραπεία έχει στόχο την εξάλειψη τυχόν μικροσκοπικών καρκινικών κυττάρων που μπορεί να έχουν παραμείνει στον οργανισμό. Παραδοσιακά, η ακτινοθεραπεία πυέλου χρησιμοποιείται για τη μείωση του κινδύνου τοπικής υποτροπής. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η επιστημονική έρευνα έχει επικεντρωθεί στον συνδυασμό ακτινοθεραπείας και χημειοθεραπείας, με σκοπό τη βελτίωση της συνολικής επιβίωσης και την πρόληψη απομακρυσμένων μεταστάσεων.
Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ δρ Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος – ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (τ. πρύτανης ΕΚΠΑ, καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής) αναφέρουν ότι τα πλέον πρόσφατα και αξιόπιστα δεδομένα προέρχονται από τη μεγάλη διεθνή μελέτη φάσης ΙΙΙ PORTEC-3, η οποία δημοσιεύθηκε στο The Lancet Oncology.
Η μελέτη περιέλαβε 660 γυναίκες με υψηλού κινδύνου καρκίνο ενδομητρίου, οι οποίες τυχαιοποιήθηκαν σε δύο ομάδες: η πρώτη έλαβε μόνο ακτινοθεραπεία πυέλου, ενώ η δεύτερη υποβλήθηκε σε συνδυασμένη χημειοακτινοθεραπεία. Το θεραπευτικό σχήμα περιελάμβανε ακτινοθεραπεία με ταυτόχρονη χορήγηση σισπλατίνης και ακολούθως τέσσερις κύκλους καρβοπλατίνης και πακλιταξέλης ανά τρεις εβδομάδες.
Με διάμεση παρακολούθηση 10,1 ετών, τα αποτελέσματα της μελέτης ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Οι γυναίκες που έλαβαν συνδυασμένη θεραπεία παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης σε σχέση με εκείνες που υποβλήθηκαν μόνο σε ακτινοθεραπεία. Η δεκαετής συνολική επιβίωση ανήλθε σε 74,4% έναντι 67,3%, ενώ η επιβίωση χωρίς υποτροπή ήταν 72,8% έναντι 67,4% αντίστοιχα. Οι διαφορές αυτές ήταν στατιστικά σημαντικές, αποδεικνύοντας ότι η προσθήκη χημειοθεραπείας προσφέρει μακροχρόνιο όφελος σε γυναίκες με υψηλού κινδύνου νόσο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μοριακή ανάλυση των όγκων, η οποία ανέδειξε ότι οι γυναίκες με p53-μεταλλαγμένους όγκους – μια μορφή που συνδέεται με πιο επιθετική βιολογική συμπεριφορά – ωφελήθηκαν περισσότερο από τη χημειοακτινοθεραπεία. Αντιθέτως, για τις γυναίκες με POLE-μετάλλαξη ή mismatch repair–deficient (MMRd) όγκους δεν διαπιστώθηκε σαφές πρόσθετο όφελος από τη χημειοθεραπεία, γεγονός που ενισχύει τη σημασία της μοριακής ταξινόμησης των καρκίνων του ενδομητρίου για τον καθορισμό της κατάλληλης θεραπευτικής στρατηγικής.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης, “η δεκαετής συνολική επιβίωση και το διάστημα χωρίς υποτροπή βελτιώθηκαν για τις ασθενείς με υψηλού κινδύνου καρκίνο ενδομητρίου που έλαβαν επικουρική χημειοακτινοθεραπεία σε σύγκριση με εκείνες που έλαβαν μόνο ακτινοθεραπεία, με το μεγαλύτερο όφελος να παρατηρείται σε όγκους με p53 μεταλλάξεις”.
Τα αποτελέσματα της μελέτης PORTEC-3 επιβεβαιώνουν ότι η συνδυασμένη χημειοακτινοθεραπεία προσφέρει σημαντική βελτίωση της μακροχρόνιας πρόγνωσης σε γυναίκες με υψηλού κινδύνου καρκίνο του ενδομητρίου, ιδίως σε εκείνες με p53-μεταλλαγμένους όγκους.
Παράλληλα, υπογραμμίζουν τη σημασία της μοριακής ταξινόμησης των όγκων ως βασικού εργαλείου για την εξατομίκευση της θεραπείας. Η κατεύθυνση αυτή οδηγεί τη σύγχρονη ογκολογία προς πιο στοχευμένες, αποτελεσματικές και ασφαλείς θεραπευτικές προσεγγίσεις για κάθε ασθενή.
Μελέτη περιγράφει τα αποτελέσματα των πρώτων έξι χρόνων λειτουργίας του Η διάγνωση του καρκίνου δεν είναι πάντα μια υπόθεση «ξεκάθαρων» συμπτωμάτων. Για πολλούς ασθενείς, τα πρώτα σημάδια της ασθένειας δεν είναι οι κλασικές προειδοποιήσεις, όπως το αίμα στα κόπρανα ή η παρουσία εξογκώματος, αλλά ασαφείς ενοχλήσεις: ανεξήγητη απώλεια βάρους, έντονη κούραση, απώλεια όρεξης, ασαφείς πόνοι. Αυτά τα «μη ειδικά» συμπτώματα μπορεί να κρύβουν τόσο καλοήθεις παθήσεις όσο και σοβαρές νόσους, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου. Το μεγάλο ερώτημα για τους γιατρούς της πρωτοβάθμιας φροντίδας είναι πώς να ξεχωρίσουν εγκαίρως ποιες περιπτώσεις πρέπει να διερευνηθούν άμεσα. Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) συνοψίζουν τα δεδομένα πρόσφατης μελέτης.Σε αυτό το κενό έρχεται να απαντήσει το πρόγραμμα SCAN (Suspected CANcer Pathway), που εφαρμόστηκε πιλοτικά στην Οξφόρδη το 2017 και από το 2020 έχει ενταχθεί στη βασική παροχή υπηρεσιών υγείας στην περιοχή. Το SCAN είναι μια «ταχεία διαγνωστική διαδρομή» σχεδιασμένη για ασθενείς με μη ειδικά συμπτώματα που μπορεί να παραπέμπουν σε καρκίνο. Πρόκειται για ένα σύστημα που ξεκινά με παραπομπή από τον γενικό γιατρό, εφόσον ο ασθενής είναι άνω των 40 ετών και δεν πληροί τα κριτήρια για άλλες εξειδικευμένες διαδρομές διάγνωσης. Η διαδικασία περιλαμβάνει αξονική τομογραφία θώρακα, κοιλιάς και λεκάνης, μια σειρά αιματολογικών εξετάσεων και τεστ κοπράνων, ενώ παράλληλα οι ασθενείς μπορούν να συνεισφέρουν δείγματα σε ειδική βιοτράπεζα για μελλοντική έρευνα. Mια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Lancet Primary Care περιγράφει τα αποτελέσματα των πρώτων έξι χρόνων λειτουργίας του SCAN. Από το 2017 έως το 2023, παραπέμφθηκαν 4.823 ασθενείς. Η πλειονότητα ήταν γυναίκες (56,8%), με μέση ηλικία σχεδόν τα 70 έτη, και το 89% προερχόταν από λευκό πληθυσμό – κάτι που αντανακλά τη δημογραφική σύνθεση της Οξφόρδης.Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι περίπου 9% των παραπομπών οδήγησαν σε διάγνωση καρκίνου και σχεδόν 11% σε άλλες σοβαρές παθήσεις. Εξίσου εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι σχεδόν 1 στους 5 ασθενείς εμφάνισε «τυχαία ευρήματα» σε απεικονιστικές εξετάσεις, δηλαδή ανωμαλίες που δεν σχετίζονταν άμεσα με τον λόγο παραπομπής αλλά απαιτούσαν περαιτέρω διερεύνηση. Οι συχνότεροι καρκίνοι που εντοπίστηκαν ήταν του πνεύμονα, του παγκρέατος, του παχέος εντέρου, του μαστού και τα λεμφώματα. Είναι κατηγορίες όγκων που συχνά εκδηλώνονται με ασαφή συμπτώματα και άρα κινδυνεύουν να διαγνωστούν καθυστερημένα. Παρά την έγκαιρη διαδρομή που προσφέρει το SCAN, η πλειονότητα των καρκίνων εξακολουθεί να ανιχνεύεται σε προχωρημένα στάδια: σχεδόν οι μισοί ασθενείς διαγνώστηκαν σε στάδιο IV, ενώ μόνο το 18% εντοπίστηκε σε πρώιμο στάδιο. Περίπου ένας στους τρεις ασθενείς μπόρεσε να λάβει θεραπεία με σκοπό την ίαση, κυρίως με χημειοθεραπεία ή χειρουργική επέμβαση. Η αξία του προγράμματος δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των διαγνώσεων, αλλά και στον τρόπο που δίνει στους γιατρούς ένα νέο εργαλείο για να εμπιστευθούν το ένστικτό τους.
Εθνικό Σχέδιο Δράσης ζητούν οι ασθενείς Σημαντική αύξηση ορισμένων ρευματικών νοσημάτων στην Ελλάδα, προκύπτει από πρόσφατη μελέτη που χρησιμοποίησε δεδομένα από τη βάση ηλεκτρονικών συνταγών του ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και συνέκρινε το διάστημα 2016-2019 με 2020-2023. Συγκεκριμένα, η αύξηση κυμαίνεται για την αξονική σπονδυλίτιδα + 47%,την ψωριασική αρθρίτιδα + 36,5%, την ρευματοειδή αρθρίτιδα + 20,6% και τον Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο + 19%. Τα παραπάνω αναφέρει σε ανακοίνωσή του, ο Σύλλογος Ρευματοπαθών Κρήτης με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αρθρίτιδας που τιμάται κάθε χρόνο στις 12 Οκτωβρίου. Τονίζεται επίσης ότι στη χώρα μας οι ρευματικές παθήσεις υποεκτιμώνται σε επίπεδο πολιτικής υγείας. Η έλλειψη εθνικού μητρώου ασθενών, η ανισομερής κατανομή ρευματολόγων μεταξύ αστικών κέντρων και περιφέρειας, καθώς και οι περιορισμένες δομές πρώιμης διάγνωσης, είναι μερικές από τις αιτίες που δυσχεραίνουν την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους. Η έλλειψη ενός Εθνικού Στρατηγικού Σχεδιασμού για την αντιμετώπιση των ρευματικών νοσημάτων είναι πλέον παραπάνω από εμφανής. Οι ασθενείς ζητούν ένα συνεκτικό και ρεαλιστικό στρατηγικό σχέδιο που θα μπορούσε να περιλαμβάνει: •δημιουργία Εθνικού Μητρώου Ρευματικών Νοσημάτων •ανάπτυξη κέντρων πρώιμης διάγνωσης σε όλες τις υγειονομικές περιφέρειες •συνεχή επιμόρφωση γενικών γιατρών και γιατρών στην ΠΦ ώστε να αναγνωρίζουν έγκαιρα τα συμπτώματα •πρόσβαση σε όλες τις διαθέσιμες θεραπείες χωρίς ταλαιπωρία για τον ασθενή •εκστρατείες ενημέρωσης κοινού για τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης •ενίσχυση της έρευνας και πρόσβασης στην καινοτομία •βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με ενίσχυση της ικανότητας για εργασία και κοινωνική συμμετοχή και τέλος •διαφάνεια και δίκαιη κατανομή πόρων ώστε όλοι οι πολίτες να έχουν ισότιμη πρόσβαση σε αξιόπιστες υπηρεσίες υγείας.Ο Σύλλογος Ρευματοπαθών Κρήτης, ένας Σύλλογος που δρα αδιάκοπα με συνέπεια εδώ και 22 χρόνια στο χώρο των ασθενών με ρευματικά νοσήματα, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αρθρίτιδας θέτει σε προτεραιότητα τη δημιουργία ενός Εθνικού Στρατηγικού Σχεδιασμού για τα ρευματικά νοσήματα.
Τι αναφέρθηκε στο Olympia Forum VI Οι επιπτώσεις της AI σε σημαντικούς κλάδους της κοινωνικής και οικονομικής ζωής αναπτύχθηκαν σε ειδική συζήτηση στο Olympia Forum VI που ξεκίνησε την Τρίτη 7 Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται σήμερα. Ειδικότερα, για τον τομέα της Υγείας, ο CEO, GPA Investment Group Βασίλης Μπαλάνης, τόνισε ότι σε 5 χρόνια θα έχει αλλάξει ριζικά, με την Τεχνητή Νοημοσύνη τόσο από τη λειτουργία των νοσοκομείων όσο και του προσωπικού και των ασθενών. «Ήδη η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει θεαματικά αποτελέσματα στη διάγνωση ασθενειών ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστά τους γιατρούς, απλά λειτουργεί υποστηρικτικά στο έργο τους. Τα οφέλη είναι πολλά διότι θα δώσει λύσεις σε θέματα που αφορούν εκατομμύρια ανασφάλιστους πολίτες, και θα καλύπτει κενά του συστήματος υγείας που χρονοτριβούν», δήλωσε ο κ. Μπαλάνης. Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, οι κίνδυνοι που τη συνοδεύουν εστιάζουν κυρίως σε δύο παραμέτρους. Η πρώτη αφορά στη ρύθμιση του προγραμματισμού της ώστε να είναι το ίδιο καλή όπως στην αρχή της λειτουργίας της και η δεύτερη το cyber security, καθώς όπως έχουμε δει και στο παρελθόν ότι η εισβολή χάκερς έχει δημιουργήσει εφιαλτική κατάσταση και τεράστιες δυσλειτουργίες.
Παρουσίαση των παρεμβάσεων πρόληψης και μείωσης της βλάβης στη Σύνοδο του ΟΗΕ για τα ναρκωτικά Η Ελλάδα, μέσω του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης των Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), συμμετείχε στο πλαίσιο των Θεματικών Συζητήσεων της 68ης Ενδιάμεσης Συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά (CND). Ο Εθνικός Συντονιστής για τις Εξαρτήσεις, Αθανάσιος Θεοχάρης, στην πρώτη του παρέμβαση, ανέδειξε τη σημασία της επένδυσης στην πρόληψη μέσω ενός ενιαίου, επιστημονικά τεκμηριωμένου και θεσμικά θωρακισμένου συστήματος υπηρεσιών. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη για μετρήσιμα αποτελέσματα, συνεχή χρηματοδότηση, αλλά και για μία ενιαία στρατηγική πρόληψης σε εθνικό επίπεδο, ενώ επισήμανε και τις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε στο πεδίο των εξαρτήσεων, όπως η αύξηση της χρήσης συνθετικών οπιοειδών και η πολυχρησία.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο διεθνές πρόγραμμα CHAMPS, που ξεκινά πιλοτικά στην Ελλάδα σε συνεργασία με το UNODC, στοχεύοντας σε ηλικιακά εστιασμένες παρεμβάσεις πρόληψης από την παιδική ηλικία έως την ενηλικίωση. Στη δεύτερη παρέμβασή της Ελλάδας, παρουσιάστηκε το καινοτόμο πρόγραμμα «Τιτυός», που στοχεύει στη μικροεξάλειψη της Ηπατίτιδας C στους ωφελούμενους του ΕΟΠΑΕ.
Η επίτευξη μικροεξάλειψης της HCV πριν το 2028 εκτιμάται ότι θα προλάβει 180 περιπτώσεις κίρρωσης, 65 περιπτώσεις απορρύθμισης και 29 πρόωρους θανάτους, ενώ θα εξοικονομήσει πάνω από 6 εκατομμύρια ευρώ στο σύστημα υγείας.
Αυτή η ιατρική επιτυχία φέρνει ελπίδα σε χιλιάδες ανθρώπους που περιμένουν για μεταμόσχευση νεφρού.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας (UBC) στον Καναδά κατάφεραν να μετατρέψουν με επιτυχία την ομάδα αίματος ενός νεφρού προκειμένου να γίνει συμβατό για μεταμόσχευση. Συγκεκριμένα, μετέτρεψαν την ομάδα αίματος Α στη λεγόμενη «καθολική» ομάδα Ο και το εμφύτευσαν σε εγκεφαλικά νεκρό λήπτη. Η διαδικασία αξιοποίησε ειδικά ένζυμα που ανέπτυξαν οι ερευνητές, σχεδιασμένα να μειώνουν τον κίνδυνο ασυμβατότητας και απόρριψης του μοσχεύματος.
Η πρώτη δοκιμή περιλάμβανε τη μεταμόσχευση του νεφρού σε έναν εγκεφαλικά νεκρό λήπτη, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για την ανοσολογική αντίδραση μετά τη μεταμόσχευση.
«Για πρώτη φορά, παρακολουθούμε αυτή τη διαδικασία σε ανθρώπινο μοντέλο. Μας δίνει ανεκτίμητη γνώση για το πώς να βελτιώσουμε τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα», δήλωσε ο καθηγητής Χημείας του UBC, Δρ. Στίβεν Γουίδερς, ο οποίος συν-ηγήθηκε της ανάπτυξης των ενζύμων.
Η ανακάλυψη των ενζύμων
Για περισσότερους από τους μισούς ασθενείς στη λίστα αναμονής για νεφρική μεταμόσχευση με ομάδα αίματος Ο, η αναμονή μπορεί να είναι εξαιρετικά μακρά — συχνά 2 έως 4 χρόνια περισσότερο σε σχέση με άλλες ομάδες αίματος. Αυτό συμβαίνει γιατί οι ασθενείς με ομάδα Ο μπορούν να λάβουν μόνο όργανα τύπου Ο, ενώ νεφροί τύπου Ο δίνονται συχνά σε άλλες ομάδες λόγω της καθολικής τους συμβατότητας. Προηγούμενη μελέτη έδειξε ότι οι ασθενείς με ομάδα αίματος Ο περιμένουν πολύ περισσότερο (μέσος όρος 85 μήνες έναντι 59 μηνών για τις υπόλοιπες ομάδες αίματος), με αποτέλεσμα πολλοί ασθενείς να αποβιώνουν πριν μπορέσουν να λάβουν το μόσχευμα.
Η ανακάλυψη των ενζύμων ήρθε μετά από πάνω από μια δεκαετία έρευνας. Αρχικά, οι ερευνητές επιδίωκαν να δημιουργήσουν μια «καθολική» ομάδα αίματος αφαιρώντας τα σάκχαρα που καθορίζουν την ομάδα αίματος. Ωστόσο, διαπιστώθηκε ότι αυτά τα ίδια σάκχαρα (αντιγόνα) καλύπτουν και τα αιμοφόρα αγγεία των οργάνων. Εάν ένα όργανο μεταμοσχευθεί με ασύμβατα αντιγόνα, το ανοσοποιητικό σύστημα του λήπτη τα αναγνωρίζει και προκαλεί σοβαρή και ταχεία απόρριψη. Το 2019, η ομάδα του UBC εντόπισε δύο ένζυμα ικανά να αφαιρούν το σάκχαρο που καθορίζει την ομάδα Α και να το μετατρέπουν σε τύπο Ο.
«Αυτά τα ένζυμα είναι πολύ ενεργά, εξαιρετικά επιλεκτικά και λειτουργούν σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις. Αυτό έκανε την ιδέα εφικτή», εξήγησε ο καθηγητής Παθολογίας και Εργαστηριακής Ιατρικής, Δρ. Τζαγιατσαντράν Κιτζακεντάθου.
Η πρώτη ανθρώπινη δοκιμή δείχνει ενθαρρυντικά αποτελέσματα
Η πρώτη δοκιμή πραγματοποιήθηκε στα τέλη του 2023. Με τη συγκατάθεση της οικογένειας του λήπτη, η ομάδα προχώρησε σε μεταμόσχευση ενός νεφρού που είχε υποστεί ενζυματική μετατροπή. Το όργανο λειτούργησε κανονικά για δύο ημέρες, χωρίς σημάδια απόρριψης. Μέχρι την τρίτη μέρα εμφανίστηκαν ορισμένοι δείκτες ομάδας αίματος, προκαλώντας ήπια αντίδραση, αλλά η ζημιά ήταν σημαντικά μικρότερη από ό,τι συνήθως παρατηρείται σε μια απόρριψη μοσχεύματος.
Επιπλέον, οι ερευνητές παρατήρησαν ενθαρρυντικά σημάδια ότι το σώμα άρχιζε να «ανέχεται το όργανο». Τα ένζυμα λειτουργούν σαν «μοριακά ψαλίδια», αφαιρώντας το αντιγόνο της ομάδας Α, το οποίο λειτουργεί σαν «ταυτότητα» στα κύτταρα του οργάνου. Αποκόπτοντας αυτό το αντιγόνο, τα ένζυμα αποκαλύπτουν τον καθολικό τύπο Ο που κρύβεται από κάτω.
«Είναι σαν να αφαιρείς το κόκκινο χρώμα από ένα αυτοκίνητο και να αποκαλύπτεις το ουδέτερο αστάρι. Μόλις γίνει αυτό, το ανοσοποιητικό σύστημα δεν θεωρεί πλέον το όργανο ξένο», εξηγεί ο Δρ. Γουίδερς.
Το επόμενο βήμα είναι η έγκριση από τις ρυθμιστικές αρχές για τη διεξαγωγή κλινικών δοκιμών. Η Avivo Biomedical, εταιρεία που ίδρυσαν οι ερευνητές του UBC, θα ηγηθεί της ανάπτυξης αυτών των ενζύμων για μεταμοσχεύσεις, αλλά και για τη δημιουργία μιας «καθολικής» ομάδας αίματος που θα προορίζεται για μεταγγίσεις.
Αν η Ζεν Σου δεν είχε ενοχλήσει τους συναδέλφους της στο εργαστήριο, ίσως να μην είχε ανακαλύψει ποτέ μια πρωτοποριακή θεραπεία για τον καρκίνο του ήπατος, αναφέρει το BBC σε άρθρο του για το πώς τα εστιασμένα ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας – οι υπέρηχοι – προσφέρουν νέους τρόπους για την αντιμετώπιση του καρκίνου.
Ως διδακτορική φοιτήτρια βιοϊατρικής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν στις ΗΠΑ στις αρχές της δεκαετίας του 2000, η Σου προσπαθούσε να βρει έναν τρόπο για τους γιατρούς να καταστρέφουν και να αφαιρούν τον παθολογικό ιστό χωρίς την ανάγκη επεμβατικής χειρουργικής επέμβασης. Κατέληξε στην ιδέα να χρησιμοποιήσει ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας – υπερήχους – για να διαλύσει μηχανικά τον ιστό και δοκίμαζε τη θεωρία της σε καρδιές χοίρων.
Υποτίθεται ότι οι υπέρηχοι δεν ακούγονται από το ανθρώπινο αυτί, αλλά η Σου χρησιμοποιούσε έναν τόσο ισχυρό ενισχυτή στα πειράματά της, που οι άλλοι ερευνητές με τους οποίους μοιραζόταν το εργαστήριο άρχισαν να παραπονιούνται για τον θόρυβο. «Ούτως ή άλλως, τίποτα δεν είχε λειτουργήσει», λέει. Έτσι, αποφάσισε να διασκεδάσει τους συναδέλφους της αυξάνοντας τη συχνότητα των παλμών των υπερήχων, κάτι που θα έφερνε το επίπεδο του ήχου εκτός του εύρους της ανθρώπινης ακοής.
Προς μεγάλη της έκπληξη, η αύξηση του αριθμού των παλμών ανά δευτερόλεπτο όχι μόνο ήταν λιγότερο ενοχλητική για τους γύρω της, αλλά και πιο αποτελεσματική στον ζωντανό ιστό από την προσέγγιση που είχε δοκιμάσει προηγουμένως. Καθώς παρακολουθούσε, εμφανίστηκε μια τρύπα στον ιστό της καρδιάς του χοίρου μέσα σε ένα λεπτό από την εφαρμογή των υπερήχων. «Νόμιζα ότι ονειρευόμουν», λέει η Σου, που σήμερα είναι καθηγήτρια βιοϊατρικής μηχανικής στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.
Δεκαετίες αργότερα, η τυχαία ανακάλυψη της Σου, γνωστή ως ιστοτριψία, είναι μία από τις πολλές προσεγγίσεις που χρησιμοποιούν υπερήχους και που εγκαινιάζουν μια νέα εποχή προηγμένης θεραπείας του καρκίνου, προσφέροντας στους γιατρούς μη επεμβατικές μεθόδους για την εξάλειψη των καρκινικών όγκων των ασθενών χρησιμοποιώντας ήχο αντί για χειρουργική επέμβαση.
Η ιστοτριψίαεγκρίθηκε από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για τη θεραπεία όγκων του ήπατος τον Οκτώβριο του 2023. Τον επόμενο χρόνο, μια μικρή μελέτη που χρηματοδοτήθηκε από την HistoSonics, την εταιρεία που ιδρύθηκε για την εμπορική αξιοποίηση της τεχνολογίας της Σου, διαπίστωσε ότι η μέθοδος είχε τεχνική επιτυχία στο 95% των όγκων του ήπατος. Αν και πιθανές παρενέργειες, όπως κοιλιακός πόνος και εσωτερική αιμορραγία, είναι πιθανές, οι έρευνες δείχνουν ότι οι επιπλοκές είναι σπάνιες και η μέθοδος είναι γενικά ασφαλής.
«Οι άνθρωποι θεωρούν τους υπέρηχους ως απεικόνιση», λέει η Τζούλι Ερλ, κύρια ερευνήτρια στην ομάδα βιοδεικτών και εξατομικευμένης προσέγγισης του καρκίνου στο Ινστιτούτο Υγείας Ramón y Cajal της Ισπανίας, η οποία έχει μελετήσει την τεχνολογία. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια, ένας αυξανόμενος αριθμός ερευνών υποδηλώνει ότι μπορεί επίσης να καταστρέψει όγκους, να καταστείλει μεταστατικές ασθένειες (καρκίνοι που έχουν εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματος) και να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα άλλων θεραπειών κατά του καρκίνου – όλα αυτά χωρίς να υποβληθεί ο ασθενής σε χειρουργική επέμβαση.
Πώς λειτουργούν οι υπέρηχοι
Για πολλούς ανθρώπους, η λέξη «υπέρηχος» προκαλεί άμεσες συνειρμούς με τις υπερηχογραφίες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Για να δημιουργηθεί μια ιατρική εικόνα όπως μια υπερηχογραφία, ένας φορητός μορφοτροπέας στέλνει ηχητικά κύματα υψηλής συχνότητας στο σώμα, όπου ανακλώνται από τους ιστούς στο εσωτερικό του. Ένας αισθητήρας στη συσκευή συλλαμβάνει τα κύματα που ανακλώνται, μετατρέποντας τη δραστηριότητά τους σε ηλεκτρικά σήματα, τα οποία στη συνέχεια χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουν μια εικόνα του τι συμβαίνει κάτω από το δέρμα.
Στη θεραπεία του καρκίνου, τα κύματα υπερήχων συγκεντρώνονται σε μια μικρή περιοχή ενός όγκου για να τον καταστρέψουν.
Για τη θεραπεία του καρκίνου του ήπατος, οι συσκευές ιστοτριψίας διοχετεύουν κύματα υπερήχων σε μια εστιακή ζώνη περίπου δύο επί τέσσερα χιλιοστά – «βασικά, η άκρη του μαρκαδόρου σας», λέει η Σου. Στη συνέχεια, ένας ρομποτικός βραχίονας καθοδηγεί τον μορφοτροπέα πάνω από τον όγκο για να στοχεύσει τη σωστή περιοχή.
Οι υπέρηχοι μεταδίδονται με γρήγορες ριπές. Αυτοί οι παλμοί δημιουργούν μικροσκοπικές «μικροφυσαλίδες» που διαστέλλονται και στη συνέχεια καταρρέουν σε μικροδευτερόλεπτα, διαλύοντας τον ιστό του όγκου. Το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς είναι τότε σε θέση να καθαρίσει τα υπολείμματα.
Η όλη διαδικασία είναι γρήγορη, μη τοξική και μη επεμβατική, επιτρέποντας συνήθως στους ασθενείς να επιστρέψουν στο σπίτι τους την ίδια μέρα, λέει η Σου. Αν και ο ακριβής χρόνος θεραπείας ποικίλλει, οι περισσότερες διαδικασίες διαρκούν από μία έως τρεις ώρες, σύμφωνα με την HistoSonics. Οι όγκοι συχνά καταστρέφονται σε μία μόνο συνεδρία, αν και οι ασθενείς με πολλαπλές ή μεγαλύτερες βλάβες μπορεί να χρειαστούν πολλαπλές συνεδρίες.
Αν και τα οφέλη της είναι πολλά υποσχόμενα, υπάρχουν αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με την ιστοτριψία. Δεν υπάρχουν ακόμη αξιόπιστα μακροπρόθεσμα δεδομένα σχετικά με την επανεμφάνιση του καρκίνου μετά τη θεραπεία. Ορισμένοι ερευνητές έχουν εκφράσει ανησυχίες σχετικά με το ενδεχόμενο η ιστοτριψία να προκαλέσει την ανάπτυξη νέων καρκινικών όγκων, καθώς οι όγκοι διαλύονται μέσα στο σώμα, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν να μεταφερθούν σε άλλες περιοχές. Ωστόσο, αυτή η ανησυχία δεν έχει επιβεβαιωθεί μέχρι στιγμής σε μελέτες σε ζώα.
Η ιστοτριψία μπορεί επίσης να μην είναι αποτελεσματική σε όλους τους καρκίνους, σύμφωνα με έρευνες. Τα οστά μπορούν να εμποδίσουν την πρόσβαση των υπερήχων στην επιθυμητή πηγή, αποκλείοντας όγκους σε ορισμένες περιοχές. Επίσης, η χρήση της ιστοτριψίας σε όργανα που περιέχουν αέρια, όπως οι πνεύμονες, μπορεί να είναι επικίνδυνη, καθώς ενδέχεται να προκαλέσει βλάβη σε γειτονικούς υγιείς ιστούς. Ωστόσο, η HistoSonics μελετά επί του παρόντος την ιστοτριψία ως πιθανή θεραπεία για όγκους των νεφρών και του παγκρέατος.
Παράδειγμα της τεχνολογίας HistoSonics που στοχεύει τον νεφρικό ιστό για να τον καταστρέψει σε μια μη επεμβατική διαδικασία ιστοτριψίας (Source: Business Wire / AP 7260663536188540)
Υπέρηχοι κι άλλα φάρμακα
Η δύναμη των υπερήχων θα μπορούσε επίσης να ενισχυθεί συνδυάζοντάς τους με άλλες υπάρχουσες μορφές θεραπείας του καρκίνου, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Πρόσφατες έρευνες υποδεικνύουν, για παράδειγμα, ότι η έγχυση μικροφυσαλίδων στην κυκλοφορία του αίματος και η διέγερσή τους με υπερήχους μπορεί να ανοίξει προσωρινά τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό. Αυτός ο φραγμός συνήθως εμποδίζει τις τοξίνες στην κυκλοφορία του αίματος να εισέλθουν και να βλάψουν τον εγκέφαλο. Ωστόσο, το σκόπιμο άνοιγμά του κατά τη διάρκεια της θεραπείας του καρκίνου θα μπορούσε να επιτρέψει στα φάρμακα να φτάσουν στους όγκους που πρέπει να προσβάλουν.
«Το μη επεμβατικό μέρος είναι εκπληκτικό, αλλά το [συστατικό χορήγησης φαρμάκων] είναι πραγματικά ασύγκριτο», λέει ο Ρίτσαρντ Πράις, οποίος συνδιευθύνει το Κέντρο Εστιασμένης Υπερηχογραφικής Ανοσοθεραπείας Καρκίνου στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια στις ΗΠΑ.
Η Ντίπα Σάρμα, ερευνητική επιστήμονας στο Κέντρο Επιστημών Υγείας Sunnybrook στο Οντάριο του Καναδά, λέει ότι αυτά τα οφέλη δεν περιορίζονται στον καρκίνο του εγκεφάλου. Έχει μελετήσει τον συνδυασμό υπερήχων και μικροφυσαλίδων σε διάφορους τύπους καρκίνου και διαπίστωσε ότι μπορεί να βελτιώσει σημαντικά τη χορήγηση φαρμάκων.
Η έρευνα της Σάρμα υποδηλώνει επίσης ότι οι μικροφυσαλίδες που ενισχύονται με υπερήχους μπορούν να ενισχύσουν τα αποτελέσματα της ακτινοβολίας, καταστρέφοντας το αγγειακό σύστημα των όγκων, με αποτέλεσμα τον μεγαλύτερο κυτταρικό θάνατο. Αυτά τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι γιατροί μπορούν να χρησιμοποιούν μικρότερες ποσότητες τοξικών θεραπειών κατά του καρκίνου, όπως η χημειοθεραπεία και η ακτινοβολία, αν συνδυάζονται με υπερήχους και μικροφυσαλίδες, λέει.
«Η ακτινοθεραπεία θεραπεύει τον καρκίνο, αλλά προκαλεί επίσης πολλές μακροπρόθεσμες παρενέργειες», αναφέρει η Σάρμα. Αν τα αποτελέσματά της μπορούν να ενισχυθούν χάρη στις μικροφυσαλίδες που διεγείρονται με υπερήχους, προσθέτει, οι γιατροί θα μπορούσαν θεωρητικά να χρησιμοποιούν χαμηλότερες δόσεις για να επιτύχουν τα ίδια θεραπευτικά αποτελέσματα με λιγότερες καταστροφικές παρενέργειες.
Οι υπέρηχοι φαίνεται επίσης να ταιριάζουν καλά με την ανοσοθεραπεία, μια θεραπευτική προσέγγιση που εστιάζει στην τόνωση του ανοσοποιητικού συστήματος για την καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων που μπορεί να αποφεύγουν ή να κρύβονται από τις φυσικές άμυνες του οργανισμού.
Καθώς ο εστιασμένος υπέρηχος θερμαίνει και καταστρέφει τους όγκους, φαίνεται να κάνει αυτούς τους ιστούς πιο ορατούς στο ανοσοποιητικό σύστημα – και έτσι πιο ευάλωτους στις άμυνές του, λέει ο Πράις, του οποίου το ερευνητικό κέντρο εστιάζει στη χρήση υπερήχων σε συνδυασμό με ανοσοθεραπεία.
Μια κατεύθυνση για μελλοντική έρευνα, λέει ο Πράις, είναι να προσδιοριστεί εάν αυτός ο συνδυασμός μπορεί να λειτουργήσει κατά του καρκίνου σε προχωρημένο στάδιο. Ο μεταστατικός καρκίνος είναι πολύ πιο δύσκολο να θεραπευτεί από την εντοπισμένη νόσο – όταν ο καρκίνος εξαπλώνεται σε όλο το σώμα, δεν αρκεί πλέον η αφαίρεση ενός μόνο όγκου. Το ιδανικό θα ήταν οι κλινικοί γιατροί να μπορούν κάποια μέρα να χρησιμοποιήσουν τους υπερήχους για να εξαναγκάσουν έναν όγκο να αποκαλυφθεί, διαλύοντάς τον, επιτρέποντας στο ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίσει τα χαρακτηριστικά του και να ξεκινήσει μια συστηματική επίθεση κατά των καρκινικών κυττάρων σε άλλα μέρη του σώματος, λέει ο Πράις. Αυτό πρέπει να δοκιμαστεί σε κάθε είδους κλινικές δοκιμές, αλλά θεωρητικά, οι γιατροί θα μπορούσαν να «θεραπεύσουν 10, 15, 20 όγκους απλά θεραπεύοντας έναν όγκο», λέει ο Πράις.
Ωστόσο, οι δοκιμές με υπερήχους και ανοσοθεραπεία βρίσκονται ακόμα σε σχετικά αρχικό στάδιο, προειδοποιεί ο Πράις. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται πολύ περισσότερη έρευνα για να γνωρίζουμε αν, πότε και πώς αυτή η συνδυασμένη προσέγγιση θα μπορούσε να αλλάξει τη φροντίδα των ασθενών.
Εντούτοις, οι μέθοδοι με υπερήχους που χρησιμοποιούνται ήδη σηματοδοτούν μια νέα εποχή στην ογκολογία, η οποία στοχεύει να αντικαταστήσει ή τουλάχιστον να βελτιώσει αποτελεσματικές αλλά καταστροφικές θεραπείες όπως η χειρουργική επέμβαση, η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία. «Ο καρκίνος είναι φοβερός», λέει η Σου. «Αυτό που τον κάνει ακόμη χειρότερο είναι η θεραπεία του καρκίνου».
Ο υπέρηχος δεν είναι «μαγική θεραπεία» για τον καρκίνο, λέει η Σου. Όπως κάθε ιατρική θεραπεία, έχει μειονεκτήματα και ελλείψεις. Αλλά όπως κατάφερε να απαλλάξει τους συναδέλφους της στο εργαστήριο από τον ενοχλητικό θόρυβο πριν από δεκαετίες, η Σου ελπίζει ότι η ανακάλυψή της – και εκείνες άλλων επιστημόνων – θα βοηθήσουν τους ασθενείς να αποφύγουν περιττά βάσανα για τα επόμενα χρόνια.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ) εξέδωσε ανακοίνωση για την 10η Οκτωβρίου 2025, εστιάζοντας φέτος στην πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας σε συνθήκες καταστροφών και έκτακτης ανάγκης. Η ΕΨΕ τονίζει την ανάγκη για άμεσες και συντονισμένες παρεμβάσεις, καθώς και την ενίσχυση της κοινωνικής ευαισθησίας απέναντι στο στίγμα της ψυχικής νόσου.
Το φετινό θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Ψυχικής Υγείας αφορά την ψυχική υγεία σε περιόδους κρίσεων, όπως φυσικές καταστροφές, δυστυχήματα, πολεμικές συγκρούσεις, τρομοκρατικές επιθέσεις και υγειονομικές κρίσεις. Σύμφωνα με διεθνή στοιχεία, περίπου το 30% των ανθρώπων που βιώνουν τέτοιες καταστάσεις αναπτύσσουν σοβαρές ψυχικές διαταραχές, όπως είναι το μετατραυματικό στρες, η κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές και οι εξαρτήσεις.
Το ψυχολογικό αποτύπωμα των κρίσεων στην Ελλάδα
Η ΕΨΕ επισημαίνει ότι η Ελλάδα δεν αποτέλεσε εξαίρεση, καθώς τα τελευταία χρόνια επλήγη από πλημμύρες, πυρκαγιές, την πανδημία και τραγικά δυστυχήματα όπως αυτό των Τεμπών. Οι επιπτώσεις αυτών των γεγονότων δεν περιορίζονται στους άμεσα πληγέντες, αλλά επηρεάζουν ολόκληρη την κοινωνία, αφήνοντας βαθύ ψυχολογικό αποτύπωμα.
Ανάγκη για οργανωμένες παρεμβάσεις και υποστήριξη επαγγελματιών
Η ΕΨΕ καλεί την Πολιτεία, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την κοινωνία των πολιτών να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη αποτελεσματικών παρεμβάσεων ψυχικής υγείας, βασισμένων στη διεθνή εμπειρία. Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη για εκπαίδευση και συνεχή υποστήριξη των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, οι οποίοι καλούνται να παρέμβουν σε συνθήκες υψηλής πίεσης και συναισθηματικής επιβάρυνσης.
Καταπολέμηση του στίγματος και σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα
Η ανακοίνωση της ΕΨΕ επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των προκαταλήψεων και του στιγματισμού που συνοδεύουν τις ψυχικές διαταραχές. Η Εταιρεία καλεί όσους έχουν δημόσιο λόγο να αποφεύγουν αντιεπιστημονικές συνδέσεις της ψυχικής νόσου με την επικινδυνότητα και να αναγνωρίζουν την πρόοδο της επιστήμης στη θεραπεία και την κοινοτική φροντίδα. Η προστασία του ιατρικού απορρήτου και των προσωπικών δεδομένων αποτελεί βασική αρχή.
Η ψυχική υγεία ως δείκτης πολιτισμού και κοινωνικής συνοχής
Η ΕΨΕ καταλήγει υπογραμμίζοντας ότι η δημιουργία ενός υποστηρικτικού, αλληλέγγυου και συμπεριληπτικού κοινωνικού περιβάλλοντος για τους ανθρώπους με ψυχικές διαταραχές αποτελεί δείκτη πολιτισμού και προόδου για μια σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνία. Η Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας είναι αφορμή για δράση, ενημέρωση και ενίσχυση της συλλογικής ευθύνης απέναντι στην ψυχική ευημερία όλων.
Πηγη: https://virus.com.gr/
ΕΨΕ: Η ψυχική υγεία σε περιόδους φυσικών καταστροφών και οι πρωτοβουλίες που πρέπει να αναληφθούν
Τέτοιες καταστροφές και καταστάσεις ανάγκης είναι οι φυσικές καταστροφές (π.χ. σεισμοί, πυρκαγιές, πλημμύρες), δυστυχήματα, πόλεμοι, τρομοκρατικές επιθέσεις ή υγειονομικές κρίσεις (π.χ. πανδημίες) που απειλούν τη ζωή και την ασφάλεια μεγάλων πληθυσμών και απαιτούν άμεση ανταπόκριση. Τα τελευταία χρόνια εκατομμύρια ανθρώπων σε όλο τον κόσμο επηρεάζονται από τέτοιες καταστροφές και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης βιώνοντας σχεδόν στο σύνολό τους έντονη ψυχολογική δυσφορία. Το 30% περίπου αυτών των ανθρώπων αναπτύσσουν τελικά σοβαρή επιβάρυνση της ψυχικής τους υγείας που περιλαμβάνει διαταραχή οξέος στρες και διαταραχή μετατραυματικού στρες, διαταραχές συνδεόμενες με αλκοόλ ή άλλες ουσίες, κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές.
Η χώρα μας δυστυχώς δεν αποτέλεσε εξαίρεση και επλήγη από μια σειρά καταστροφών και επειγουσών καταστάσεων τα τελευταία χρόνια. Η πανδημία, οι φυσικές καταστροφές, με την μορφή των πλημμυρών και των πυρκαγιών, καθώς και τραγικά δυστυχήματα, όπως αυτό που συνέβη στα Τέμπη, συγκλόνισαν τη χώρα μας αφήνοντας το αρνητικό ψυχολογικό αποτύπωμα τους, όχι μόνο σε όσους είχαν την δυστυχία να επηρεαστούν άμεσα ή έμμεσα από αυτές, αλλά και στο σύνολο της ελληνικής κοινωνίας.
Οι πρωτοβουλίες που πρέπει να αναληφθούν
Καθίσταται επιτακτική η ανάληψη πρωτοβουλιών με συμμετοχή της κεντρικής και περιφερειακής διοίκησης αλλά και της κοινωνίας των πολιτών προκειμένου να σχεδιαστούν, με βάση και την διεθνή εμπειρία, αποτελεσματικές παρεμβάσεις που να αφορούν την ψυχική υγεία των πληθυσμών που θα βιώσουν τέτοιου είδους κρίσεις. Απαιτείται κατάλληλη προηγούμενη εκπαίδευση και συνεχή υποστήριξη όλων των επαγγελματιών που θα κληθούν να παρέμβουν στο πεδίο καθώς σε τέτοιες ακραίες και απαιτητικές καταστάσεις επιβαρύνεται και η δική τους ψυχική υγεία.
Η ΕΨΕ με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας θα ήθελε να κάνει ιδιαίτερη μνεία και πάλι στις προκαταλήψεις και τα στερεότυπα που αφορούν την ψυχική νόσο που έχουν ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση όσων πάσχουν από κάποια ψυχική διαταραχή. Είναι σημαντικό όσοι έχουν δημόσιο λόγο να μην διαιωνίζουν το στίγμα για τις ψυχικές διαταραχές με διάφορους τόπους· για παράδειγμα, συνδέοντας με αντιεπιστημονικό τρόπο σοβαρές ψυχικές διαταραχές με την επικινδυνότητα, προβάλλοντας το ανίατο των ψυχικών διαταραχών και μη λαμβάνοντας υπόψη την πρόοδο που έχει γίνει στην θεραπεία τους τις τελευταίες δεκαετίες, αγνοώντας τη σύγχρονή κοινοτική κατεύθυνση στη φροντίδα των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν ψυχικές διαταραχές, παραβιάζοντας το ιατρικό απόρρητο και τα προσωπικά δεδομένα ανθρώπων που αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας.
Η ανάπτυξη ενός υποστηρικτικού, αλληλέγγυου και συμπεριληπτικού κοινωνικού περιβάλλοντος για τους ανθρώπους με προβλήματα ψυχικής υγείας που επιδεικνύει σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματά τους αποτελεί γνώμονα πολιτισμού και προόδου για μια σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα, σύμφωνα με την ΕΨΕ.
Αναλυτικά οι υπηρεσίες που παρέχονται από την πλατφόρμα του Πανελλήνιου Ιατρικού Σύλλόγου που φιλοξενείται στο gov.gr.
Σε εμπλουτισμό των ηλεκτρονικών του υπηρεσιών προχώρησε ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος (ΠΙΣ), ενσωματώνοντας και λειτουργία προ εβδομάδας της πλατφόρμας, για την αυτόματη αναγνώριση τίτλων ιατρών από τις ΗΠΑ.
Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση του ΠΙΣ, “η μείωση της γραφειοκρατίας, η ταχεία εξυπηρέτηση των ιατρών και η άμεση ενημέρωση των πολιτών πραγματοποιούνται καθημερινά από τις e υπηρεσίες μας οι οποίες -να σημειώσουμε- ότι χρηματοδοτούνται από ίδιους πόρους για να αναπτύσσονται ταχέως.
Επιπλέον, εξασφαλίζουν τη δίκαιη και διαφανή λειτουργία εξεταστικών διαδικασιών και χορήγησης τίτλων.”
Συγκεκριμένα, σήμερα παρέχονται από την φιλοξενούμενη στο gov.gr πλατφόρμα μας, οι παρακάτω υπηρεσίες:
1. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Άδεια άσκησης επαγγέλματος ιατρού
2. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Προσωρινή άδεια άσκησης επαγγέλματος ιατρού (πολίτες ΕΕ)
3. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Συμμετοχή στις εξετάσεις απόκτησης τίτλου ειδικότητας ιατρού
4. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Αυτόματη αναγνώριση τίτλου ιατρικής ειδικότητας από την ΕΕ & ΗΠΑ
5. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Πιστοποιητικό υφιστάμενης επαγγελματικής κατάστασης ιατρών (Good Standing)
6. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Βεβαίωση χρόνου ειδικότητας ιατρού
8. Αρχική / Εργασία και ασφάλιση / Αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων / Πιστοποιητικό ορθής άσκησης του ιατρικού επαγγέλματος .
Επιπλέον των εγγυήσεων διασφάλισης της ορθής χρήσης των δεδομένων των e υπηρεσιών μας, ο ΠΙΣ βρίσκεται στο τελικό στάδιο εφαρμογής και χρήσης Προσωπικού Αριθμού Ταυτοποίησης για όλους τους χρήστες των e-πλατφορμών μας.
Το ψυχολογικό αποτύπωμα των κρίσεων στην Ελλάδα