Συντάκτης: grammateia

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Τέσσερις προϋποθέσεις επιτυχίας του εγχειρήματος, που ξεκινά το Μάρτιο. Πώς γίνεται η αυτοδειγματοληψία. Ο καθηγητής, πρόεδρος της Ελληνικής HPV Εταιρίας, εξηγεί στο iatronet.gr.

Ενάμισι χρόνο μετά την ψήφισή του (Ιούλιος του 2022) μπαίνει σε εφαρμογή το Μάρτιο το πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για την πρόληψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας. Όπως ανακοίνωσε η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη πριν από λίγες μέρες από το βήμα του 8^ου Ετήσιου Συνεδρίου της ΕΛΛΟΚ, το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει δωρεάν εξετάσεις, τεστ PAP, HPV DNA, κολποσκόπηση και βιοψία.

Για βήμα μπροστά στην κατεύθυνση της προσπάθειας εξάλειψης του καρκίνου τραχήλου της μήτρας κάνει λόγο μιλώντας στο iatronet.gr, ο καθηγητής Μαιευτικής – Γυναικολογίας στο ΑΠΘ και πρόεδρος της Ελληνικής HPV Εταιρείας, Θεόδωρος Αγοραστός . Ο ίδιος παραθέτει τις τέσσερις προϋποθέσεις για την επιτυχία του εγχειρήματος, ενώ επικροτεί την υιοθέτηση της αυτοδειγματοληψίας (self sampling) για τις γυναίκες που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε δομές υγείας.

Οι τέσσερις προϋποθέσεις

Ο ψηφισμένος νόμος του 2022 προέβλεπε δράση προληπτικού ελέγχου, σύμφωνα με την οποία οι κοπέλες από 21 ως 29 ετών θα κάνουν δωρεάν τεστ Παπανικολάου κάθε τρία χρόνια και οι γυναίκες από 30 ως 65 ετών θα κάνουν κάθε πέντε χρόνια HPV DNA test.

Εν αναμονή ανακοίνωσης των λεπτομερειών για τον τρόπο εφαρμογής, ο κ.Αγοραστός θεωρεί πως για να πετύχει το εγχείρημα πρέπει:

1. Να είναι διαρκές, χωρίς ημερομηνία λήξης. “Αυτό που είχε ψηφιστεί ήταν μια δράση προληπτικών εξετάσεων, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, η οποία είχε ημερομηνία λήξης το 2025. Ελπίζω αυτό που θα αρχίσει τώρα να είναι ένα Εθνικό Πρόγραμμα Προσυμπτωματικού Ελέγχου, που θα έχει συνεχή και αέναη εφαρμογή και όχι για ένα πεπερασμένο χρονικό διάστημα”, σημειώνει
2. Να έχει μια ψηφιακή οργάνωση και εφαρμογή, στα πρότυπα της COVID-19. “Ψηφιακά να λαμβάνει την πρόσκληση η γυναίκα, ψηφιακά να καταγράφει το Εργαστήριο τα αποτελέσματα, ψηφιακά ο γιατρός να συμπληρώνει το ιστορικό κάθε γυναίκας, να υπάρχει η διαχείριση θετικών και αρνητικών τεστ, καθώς και η ενημέρωση για την επόμενη εξέταση”.
3. Μεγάλα και αξιόπιστα εργαστήρια να αναλάβουν τη μοριακή εξέταση του HPV DNA test. “Διεθνώς, στις προηγμένες χώρες αυτό γίνεται από μικρό αριθμό μεγάλων εργαστηρίων, με προδιαγραφές, υποδομές και ποιοτικό έλεγχο. Υπάρχουν τέτοια εργαστήρια και του δημοσίου και ιδιωτικά”.
4. Να υπάρχει συντονιστικό όργανο εφαρμογής του προγράμματος και οι γιατροί που θα συμβληθούν να έχουν πλήρη ενημέρωση και υποστήριξη από το σύστημα.

Αυτοδειγματοληψία (self sampling)

Όπως ανακοίνωσε η αναπληρώτρια υπουργός, οι γυναίκες που κατοικούν σε απομακρυσμένες περιοχές, χωρίς εύκολη πρόσβαση σε μονάδες Υγείας θα καλυφθούν με κινητές ομάδες, αλλά και με τη μέθοδο της αυτοδιγματοληψίας (self sampling).

Ο κ. Αγοραστός υποστηρίζει πως οι κινητές ομάδες έχουν περιορισμένες δυνατότητες κάλυψης στο πλαίσιο ενός εθνικού προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου, ενώ επικροτεί την αυτοδειγματοληψία ως προτεινόμενη μέθοδο αυτών των γυναικών.

“Είναι μια μέθοδος αποδεκτή και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ήδη εφαρμόζεται σε αρκετές προηγμένες χώρες, όπως Αυστραλία, Σουηδία, Ολλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Δανία”, αναφέρει, προσθέτοντας: “Γυναίκες που για διάφορους λόγους έχουν δυσκολία πρόσβασης μπορούν να κάνουν οι ίδιες τη λήψη του δείγματος, βάζοντας απλώς μια μπατονέτα στον κόλπο τους και κάνοντας τρεις στροφές. Αυτό έχει αποδειχθεί ότι είναι εξίσου αξιόπιστη μέθοδος, όπως όταν παίρνει το δείγμα ο γιατρός”.

Το δείγμα αυτό στέλνεται στο αρμόδιο εργαστήριο, είτε ταχυδρομικώς, είτε μέσω του φαρμακείου, το οποίο χορηγεί το κιτ του τεστ και το παραλαμβάνει μετά ώστε να το στείλει για ανάλυση.

Μια ενδιαφέρουσα και δοκιμασμένη λύση, που προτείνει ο κ. Αγοραστός, είναι η αξιοποίηση του δικτύου μαιών που υπάρχουν σε όλη τη χώρα, ακόμα και σε απομακρυσμένα χωριά και νησιά. “Σε μια μεγάλη μελέτη που κάναμε από το 2016 ως το 2019, έχουμε δείξει ότι οι μαίες είναι πάρα πολύ πρόθυμες και ικανές να αναλάβουν κάτι τέτοιο: Η μαία του χωριού να παραλαμβάνει τα κιτ, να τα μοιράζει στις γυναίκες και στέλνει τα δείγματα στο εργαστήριο. Δεκατρείς χιλιάδες γυναίκες είχε το πρόγραμμα που κάναμε και δούλεψε εξαιρετικά, οι δε γυναίκες ήταν ενθουσιασμένες από την αυτοδειγματοληψία, σε σχέση με το να πάει στο γιατρό”, σημειώνει ο καθηγητής.

Εφικτή η εξάλειψη το 2047

Συνοψίζοντας, ο κ. Αγοραστός χαρακτηρίζει την επικείμενη έναρξη του προγράμματος ως ένα βήμα μπροστά στην προσπάθεια της χώρας μας να ακολουθήσει τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

“Ήδη, υπάρχουν χώρες που έχουν ανακοινώσει ότι θα το έχουν πετύχει σε 10 χρόνια το πολύ, με πρώτη την Αυστραλία και ακολουθούν η Σουηδία, οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο”, αναφέρει και προσθέτει: “Εμείς, κάναμε μια μελέτη που δείχνει ότι με βάση αυτές τις προδιαγραφές, αν η Ελλάδα μέχρι το 2030 πιάσει τους στόχους του 90-70-90 (εμβολιασμός του 90% των κοριτσιών κατά του ιού HPV – προσυμπτωματικός έλεγχος με HPV τεστ στο 70% των γυναικών άνω των 30 ετών ανά πενταετία – θεραπεία του 90% των γυναικών που πάσχουν από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας), τότε το 2047 θα είναι σε θέση να πει ότι θα έχει φτάσει το στόχο της εξάλειψης του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας”.

Ο στόχος της εξάλειψης ισοδυναμεί με εμφάνιση λιγότερων από 4 νέων περιστατικών ανά 100.000 γυναίκες ανά έτος, έναντι 8 που καταγράφονται σήμερα στην Ελλάδα.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Το στρες επηρεάζει τον εγκέφαλο μέσω του ανοσοποιητικού συστήματος.

Το χρόνιο στρες είναι γνωστό πως έχει συνέπειες στο σώμα. Για παράδειγμα, πολλές ψυχικές νόσοι που συνδέονται με αυτό, όπως η κατάθλιψη, σχετίζονται με αλλαγές στο ανοσοποιητικό σύστημα. Όμως οι μηχανισμοί του πώς αυτές οι αλλαγές επηρεάζουν τον εγκέφαλο παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι.

Διεθνής ομάδα ερευνητών με επικεφαλής το University of Zurich (UZH), το University Hospital of Psychiatry Zurich (PUK), και το Icahn School of Medicine at Mount Sinai, ανακάλυψαν τώρα νέο μηχανισμό. Η έρευνα δημοσιεύεται στο Nature.

Οι ερευνητές έδειξαν ότι το στρες αυξάνει την ποσότητα του ενζύμου MMP-8 (μεταλλοπρωτεϊνάση μήτρας-8) στο αίμα ποντικών.

Οι ίδιες αλλαγές φάνηκαν σε ασθενείς με κατάθλιψη. Το MMP-8 ταξιδεύει από το αίμα στον εγκέφαλο όπου αλλάζει τη λειτουργία ορισμένων νευρώνων. Σε ποντικούς που επηρεάστηκαν, αυτό οδήγησε σε αλλαγές στη συμπεριφορά. Αποσύρθηκαν και απέφευγαν τις κοινωνικές επαφές.

Ο Flurin  Cathomas, δήλωσε ότι τα ευρήματα είναι νέα σε 2 πλευρές.

Δείχνουν νέο μηχανισμό ‘’σώματος- εγκεφάλου’’ που θα μπορούσε να είναι σχετικός με τις ψυχικές νόσους που συνδέονται με το στρες αλλά και με άλλες νόσους που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό και νευρικό σύστημα.

Επίσης, ο εντοπισμός της συγκεκριμένης πρωτεΐνης -MMP-8- θα μπορούσε πιθανόν να είναι σημείο έναρξης για την ανάπτυξη νέων θεραπειών για την κατάθλιψη.

Σε ποντικούς, οι ερευνητές έδειξαν ότι το στρες αυξάνει τη μετανάστευση συγκεκριμένου είδους λευκών αιμοσφαιρίων (μονοπύρηνα) στο αγγειακό σύστημα του εγκεφάλου- ιδιαίτερα στις περιοχές που συνδέονται με την ανταμοιβή.

Αυτά παράγουν MMP-8, το οποίο εμπλέκεται στην αναδόμηση και ρύθμιση του πλαισίου που περιβάλλει τους νευρώνες -εξωκυττάρια μήτρα.

Αν το MMP-8 διαπερνά τον εγκεφαλικό ιστό από το αίμα, αλλάζει τη δομή της μήτρας και διαταράσσει τη λειτουργικότητα των νευρώνων.

Ποντικοί που επηρεάστηκαν από τη διαδικασία εμφάνισαν αλλαγές στη συμπεριφορά τους παρόμοιες με αυτές που έχουν άνθρωποι με κατάθλιψη.

Για να αποδείξουν ότι το MMP-8 ήταν πράγματι υπεύθυνο για τις αλλαγές στη συμπεριφορά, οι ερευνητές μετακίνησαν το γονίδιο MMP-8 από ορισμένους ποντικούς. Σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, αυτοί δεν είχαν αρνητικές αλλαγές συμπεριφορές λόγω στρες.

Αναλύσεις αίματος ασθενών με κατάθλιψη δείχνουν ότι τα ευρήματα από τους ποντικούς είναι σχετικά και σε αυτούς. Και τα μονοπύρηνα και το MMP-8 ήταν αυξημένα στο αίμα ανθρώπων με κατάθλιψη.

Χρειάζονται περισσότερες έρευνες πριν εφαρμοστούν τα αποτελέσματα στην κλινική πράξη.

Παρόλα αυτά, οι ερευνητές σημειώνουν ότι η νεα έρευνα δείχνει τη σημασία της αλληλεπίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος και του εγκεφάλου στην ανάπτυξη ψυχιατρικών διαταραχών.

Πηγές:
Nature.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Είναι η πρώτη έρευνα που δείχνει σχέση μεταξύ υψηλού κινδύνου λοίμωξη HPV και θανάτου από καρδιαγγειακές νόσους.

Οι γυναίκες έχουν τετραπλάσιο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο αν έχουν υποστεί λοίμωξη με υψηλού κινδύνου στέλεχος του ιού HPV, αναφέρει νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο European Heart Journal.

Είναι η πρώτη έρευνα που δείχνει σχέση μεταξύ υψηλού κινδύνου λοίμωξη HPV και θανάτου από καρδιαγγειακές νόσους και πραγματοποιήθηκε από το Sungkyunkwan University School of Medicine, στη Σεούλ.

Η έρευνα περιέλαβε 163.250 νέες ή μεσήλικες γυναίκες στην Κορέα, που δεν είχαν καρδιαγγειακή νόσο στην έναρξη της έρευνας. Υποβλήθηκαν σε διάφορες εξετάσεις, όπως για 13 υψηλού κινδύνου στελέχη του HPV. Οι γυναίκες επέστρεφαν για εξετάσεις κάθε 1-2 χρόνια για 8,5 χρόνια.

Οι ερευνητές συνδύασαν στοιχεία των αποτελεσμάτων των εξετάσεων για HPV με εθνικά στοιχεία θανάτων από καρδιαγγειακές νόσους, περιλαμβανομένων εμφραγμάτων και εγκεφαλικών.

Ως ομάδα σχετικά νέων, υγιών γυναικών, ο κίνδυνος θνησιμότητας από καρδιαγγειακές νόσους ήταν γενικά χαμηλός (9,1 ανά 100.000 ).

Όμως, όταν ελήφθησαν υπόψη άλλοι παράγοντες που είναι γνωστό πως επηρεάζουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι γυναίκες με υψηλού κινδύνου HPV είχαν 3,91 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο μπλοκαρισμένων αρτηριών, 3,74 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο θνησιμότητας από καρδιοπάθεια και 5,86 φορές μεγαλύτερο θνησιμότητας από εγκεφαλικό επεισόδιο έναντι γυναικών που δεν είχαν υψηλού κινδύνου λοίμωξη.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι ο κίνδυνος ήταν υψηλότερος σε γυναίκες με υψηλού κινδύνου λοίμωξη και παχυσαρκία.

Ο καθηγητής Cheong, δήλωσε ότι γνωρίζουμε πως η φλεγμονή παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και εξέλιξη των καρδιαγγειακών νόσων και οι λοιμώξεις από ιούς είναι πιθανοί εκλυτικοί παράγοντες φλεγμονής.

Ο ιός HPV είναι γνωστό πως συνδέεται με τον καρκίνο του τραχήλου, αλλά έρευνες αρχίζουν να δείχνουν ότι μπορεί επίσης να εμφανιστεί στο κυκλοφορικό σύστημα.

Θα μπορούσε πιθανόν ο ιός να προκαλεί φλεγμονή στα αγγεία, συμβάλλοντας σε μπλοκαρισμένες και με βλάβη αρτηρίες και αυξάνοντας τον κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο.

Οι ερευνητές σημείωσαν ότι η νέα έρευνα τονίζει τη σημασία της ολοκληρωμένης φροντίδας σε ασθενείς με υψηλού κινδύνου HPV.

Πηγές:
European Heart Journal.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Αντρες και γυναίκες έτειναν να αυξάνουν τη χρήση αντικαταθλιπτικών όταν περνούσαν φάση διαζυγίου, χωρισμού ή θανάτου του συντρόφου, έδειξε η έρευνα.

Το διαζύγιο σε μεγαλύτερη ηλικία θα μπορούσε να είναι πιο δύσκολο για τις γυναίκες, με βάση μοτίβα χρήσης αντικαταθλιπτικών, αναφέρει νέα έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε ανθρώπους 50 ετών και άνω.

Αντρες και γυναίκες έτειναν να αυξάνουν τη χρήση αντικαταθλιπτικών όταν περνούσαν φάση διαζυγίου, χωρισμού ή θανάτου του συντρόφου, έδειξε η έρευνα.

Όμως, η χρήση αυτών των φαρμάκων στις γυναίκες ήταν μεγαλύτερη.

Η χρήση αυξήθηκε κατά  7% στις γυναίκες πριν το διαζύγιο και κατά 6% πριν τον χωρισμό έναντι  5% και 3% στους άντρες.

Εντός έτους, η χρήση αντικαταθλιπτικών επέστρεφε στα φυσιολογικά επίπεδα στους άντρες.

Όμως στις γυναίκες υπήρχε διαφορά.

Η χρήση μειώθηκε σταδιακά ελαφρώς αμέσως μετά το τέλος της σχέσης και στη συνέχεια αυξήθηκε και πάλι ένα χρόνο μετά και ύστερα.

Η μεγαλύτερη αύξηση στη χρήση που συνδέεται με τη διάλυση της σχέσης στις γυναίκες της έρευνας μπορεί να συνδέεται με το γεγονός ότι το κόστος της στην ψυχική υγεία είναι πιο βαρύ για τη γυναίκα, σημειώνουν οι ερευνητές του Chongqing Medical University School of Public Health στη Chongqing, της Κίνας.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν τη χρήση αντικαταθλιπτικών σε 229,000 κατοίκους της Φινλανδίας μεταξύ 1996 και 2018.

Η ηλικία τους ήταν 50 – 70, και το 33% πήρε διαζύγιο, το 30%  χώρισε και το 37% είχε να αντιμετωπίσει τον θάνατο συντρόφου.

Σχεδόν ένας στους 4 (23%) είχε άλλο σύντροφο εντός 2-3 ετών και μικρές μειώσεις στη χρήση αντικαταθλιπτικών συνδέονταν με την έναρξη νέας μακροχρόνιας σχέσης.

Όμως οι μειώσεις ήταν βραχύβιες, με τη χρήση των φαρμάκων να επιστρέφει στο ίδιο επίπεδο ή ακόμα υψηλότερα εντός 2 ετών.

Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο Journal of Epidemiology & Community Health.

Πηγές:
Journal of Epidemiology & Community Health.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τι καταγγέλλει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας εργαζομένων στα δημόσια νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ).

Έληξαν την 1η Φεβρουαρίου οι συμβάσεις τους και τίθενται εκτός ΕΣΥ 4.000 εργαζόμενοι με προγράμματα της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) του υπουργείου Εργασίας.

Αυτό καταγγέλλει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας εργαζομένων στα νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ) Μιχάλης Γιαννάκος.

Όπως αναφέρει, η απομάκρυνσή τους δημιουργεί ανυπέρβλητα λειτουργικά προβλήματα στα νοσοκομεία και τους άλλους φορείς του ΕΣΥ.

Παρόμοιο πρόβλημα υπάρχει και την ανανέωση συμβάσεων για μακροχρόνια άνεργους, ηλικίας 55 έως 67 ετών, που απασχολούνται στα νοσοκομεία.

Από τους 1.300 που εργάζονταν, έχουν απομακρυνθεί περισσότεροι από 300.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τι επισημαίνει ο πρόεδρος Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, χειρουργός μαστού και τέως χειρουργός του νοσοκομείου “Άγιος Σάββας”.

Δύσκολο είναι το εγχείρημα των απογευματινών χειρουργείων, καθώς δοκιμάζουν τα όρια αντοχής των γιατρών και του προσωπικού. Μία θετική λύση για τη μείωση της αναμονής, είναι η λειτουργία Μονάδων Ημερήσιας Νοσηλείας, όπως γίνεται στο νοσοκομείο “Άγιος Σάββας”.

Τα παραπάνω επισημαίνει στο iatronet.gr ο Ευάγγελος Φιλόπουλος, πρόεδρος Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, χειρουργός μαστού και τέως χειρουργός του νοσοκομείου “Άγιος Σάββας”.

Όπως εξηγεί, η δυνατότητα λειτουργίας χειρουργείων και το απόγευμα δεν είναι κάτι πρωτόγνωρο στα νοσοκομεία, ακόμη και στα ελληνικά. “Για παράδειγμα, στα εφημερεύοντα νοσοκομεία, τα χειρουργεία λειτουργούν σε 24ωρη βάση”, αναφέρει.

Σύμφωνα με τον κ. Φιλόπουλο, τα τακτικά χειρουργεία, ωστόσο, είναι δύσκολο έως και αδύνατο να χωριστούν σε δύο βάρδιες: απογευματινά και πρωινά, παρά το οικονομικό κίνητρο που παρέχεται στους γιατρούς και αυτό για δύο λόγους:

• Ο πρώτος είναι πως τα μεγάλα και βαριά χειρουργεία, τοποθετούνται πάντα στην αρχή του χειρουργικού ωραρίου. Αυτό γίνεται για να υπάρχει ικανός χρόνος μέχρι να ολοκληρωθούν, να αντιμετωπιστούν τυχόν επιπλοκές και να μεταφερθούν ασθενείς στη ΜΕΘ, ώστε να υπάρχει εκεί όλο το προσωπικό, προκειμένου να αντιμετωπιστούν καλύτερα.
• Ο δεύτερος είναι πως, εάν σκεφθεί κανείς πως οι χειρουργοί έχουν δύο φορές την εβδομάδα απογευματινά χειρουργικά ιατρεία, και τους προταθεί να διενεργούν και 1 – 2 φορές απογευματινά χειρουργεία, δεν θα το αντέξουν. “Πρόκειται για υπερ-εργασία η οποία ξεπερνά τα όρια και την αντοχή τους και σχετίζονται με την προσήλωση που απαιτείται για την ιατρική πράξη”, σημειώνει.

Αναισθησιολόγοι

Ο κ. Φιλόπουλος τονίζει, επίσης, πως οι αναισθησιολόγοι υφίστανται μεγάλο φόρτο εργασίας. “Ένα μεγάλο μέρους τους είναι γυναίκες, οι οποίες έχουν αυξημένες υποχρεώσεις και εκτός του χώρου εργασίας, με βασική τη φροντίδα της οικογένειας”, αναφέρει.

Ο διακεκριμένος χειρουργός εκτιμά πως δεν αποτελεί διέξοδο να μεταφέρονται το απόγευμα τα ελαφρά χειρουργεία: “Αυτό που θα βοηθούσε πολύ είναι η εξάπλωση των Μονάδων Ημερήσιας Νοσηλείας στον χειρουργικό τομέα. Αυτό συνέβη στο ογκολογικό νοσοκομείο Άγιος Σάββας, όπου σήμερα το 37% των χειρουργείων γίνονται στην ημερήσια νοσηλεία και ο ασθενής μπαίνει το πρωί και φεύγει το απόγευμα”, υπογραμμίζει.

Καταλήγει, δε, πως οι μονάδες πρέπει να είναι αυτόνομες και να μην μπλέκει η σειρά με τις λίστες αναμονής.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η διεγχειρητική κυτταρομετρία ροής επιτρέπει την ανάλυση δείγματος ιστού μέσα σε λιγότερο από 5 λεπτά και την ακριβή εκτίμηση της βλάβης και των ορίων της κατά την διάρκεια του χειρουργείου.

Καινοτόμος τεχνική, που ανέπτυξαν επιστήμονες του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων, επιτρέπει την ταχεία και αξιόπιστη κυτταρική ανάλυση συμπαγών όγκων σε πραγματικό χρόνο, κατά τη διάρκεια του χειρουργείου. Η παγκόσμια καινοτομία δίνει τη δυνατότητα στον χειρουργό να διακρίνει τον τύπο του νεοπλάσματος, το βαθμό κακοήθειας και τα όρια του όγκου, καθοδηγώντας τις αποφάσεις του στην επέμβαση. Αυτό διευκολύνει την ακριβέστερη εξαίρεση του όγκου, γεγονός που εκτιμάται πως θα οδηγήσει σε καλύτερη πρόγνωση και επιβίωση του ασθενή.

Η διεγχειρητική κυτταρομετρία ροής είναι αποτέλεσμα πολυετούς ερευνητικής δουλειάς του Γεώργιου Βαρθολομάτου (φωτογραφία δεξιά), βιοχημικού, επιστημονικού υπεύθυνου της Μονάδας Μοριακής Βιολογίας και Μεταφραστικής Κυτταρομετρίας Ροής του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων και του Γεώργιου Αλεξίου (φωτογραφία αριστερά), αναπληρωτή καθηγητή Νευροχειρουργικής στο ίδιο νοσοκομείο.

Όπως επισημαίνουν, μιλώντας στο iatronet.gr οι ερευνητές, η τεχνική έχει ήδη εφαρμοστεί στο πλαίσιο ερευνητικών πρωτοκόλλων για την χειρουργική αντιμετώπιση όγκων εγκεφάλου, αλλά και άλλων συμπαγών όγκων, όπως μαστού, παχέος εντέρου, ήπατος, γυναικολογικούς και άλλους καρκίνους.

Ανάλυση σε λιγότερο από 5 λεπτά

Σύμφωνα με τον κ. Βαρθολομάτο και τον κ. Αλεξίου, η κυτταρομετρία δεν είχε μελετηθεί σε μεγάλο βαθμό στο παρελθόν σε συμπαγείς όγκους και έτσι η ανάλυση του κυτταρικού κύκλου απαιτούσε περισσότερο από μισή ώρα. “Εμείς αναπτύξαμε ένα πρωτόκολλο ταχείας ανάλυσης του δείγματος που επιτρέπει την διεγχειρητική του χρήση”, αναφέρουν, προσθέτοντας πως με τη χρήση του πρωτοκόλλου η ανάλυση του ιστοτεμαχίου γίνεται κατά τη διάρκεια της επέμβασης, μέσα σε λιγότερο από 5 λεπτά από την ώρα που ο χειρουργός θα δώσει το δείγμα. Το αποτέλεσμα της ανάλυσης δίνει μια λεπτομερή εικόνα του νεοπλάσματος, επιτρέποντας στον χειρουργό να λάβει τις βέλτιστες αποφάσεις στην στρατηγική αφαίρεσής του.

Όπως εξηγεί ο κ. Αλεξίου, το golden standard (ο χρυσός κανόνας) για να προσδιοριστεί ο βαθμός κακοήθειας και το είδος  μιας νεοπλασματικής βλάβης είναι η λήψη ιστοτεμαχίου για παθολογοανατομική εκτίμηση, καθώς οι απεικονιστικές εξετάσεις (όπως η μαγνητική τομογραφία) δίνουν πληροφορίες, οι οποίες όμως δεν βάζουν την σφραγίδα της διάγνωσης.

Το αποτέλεσμα μιας βιοψίας απαιτεί συνήθως περισσότερο από 2 εβδομάδες, ενώ η ταχεία βιοψία (frozen section) που λαμβάνεται διεγχειρητικά διαρκεί 15 με 30 λεπτά και δεν είναι πάντα ακριβής. “Η ακρίβειά της εξαρτάται από την εμπειρία του παθολογοανατόμου και επιπλέον είναι δύσκολο να στείλεις πολλαπλά δείγματα”, διευκρινίζει ο κ. Βαρθολομάτος.  Η διεγχειρητική κυτταρομετρία ροής δίνει απότέλεσμα σε πραγματικό χρόνο με μεγάλη ακρίβεια.

Μεγάλη ευαισθησία και ειδικότητα

Η καινοτόμος τεχνική που ανέπτυξαν οι Έλληνες επιστήμονες ακολουθήθηκε από πολλαπλές μελέτες σε όγκους του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, οι οποίες επιβεβαίωσαν τη μεγάλη ευαισθησία και ειδικότητα στο να διακρίνει τον βαθμό κακοήθειας, τον τύπο του νεοπλάσματος και τα ‘’όρια’’ του όγκου. “Δίνει τη δυνατότητα να γίνει σε μεγαλύτερο βαθμό η εξαίρεση του νεοπλάσματος, κάτι που θεωρητικά –γιατί δεν έχουμε κάνει ακόμα μελέτη επιβίωσης- θα ισοδυνομούσε με καλύτερη πρόγνωση για τον ασθενή”.

Η μέθοδος έχει εφαρμοστεί στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, στα πλαίσια ερευνητικού πρωτοκόλλου και σε πολλαπλές ερευνητικές μελέτες, όχι μόνο σε όγκους εγκεφάλου, αλλά και άλλους συμπαγείς όγκους, όπως μαστού, παχέος εντέρου, ήπατος, γυναικολογικούς καρκίνους. Τα αποτελέσματα έχουν δημοσιευτεί στο βιβλίο, με τίτλο “Διεγχειρητική Κυτταρομετρία Ροής” (Intraoperative Flow Cytometry, Springer, Nature, 2023), το οποίο μπορεί να αποτελέσει οδηγό για άλλους χειρουργούς που θα ήθελαν να την εφαρμόσουν, στα πλαίσια ερευνητικών πρωτοκόλλων, οπουδήποτε αλλού στην Ελλάδα και στον κόσμο. Η εφαρμογή της στην κλινική πράξη απαιτεί περισσότερες μελέτες για κάθε είδος όγκου ξεχωριστά.

Το βιβλίο απευθύνεται σε νευροχειρουργούς, γενικούς χειρουργούς, ωτορινολαρυγγολόγους, χειρουργούς μαστού, ακτινολόγους, παθολόγους, ογκολόγους, βιολόγους, βιοχημικούς και επιστήμονες που ασχολούνται με την κυτταρομετρία ροής.

Κόμβος καινοτομίας τα Ιωάννινα

Στο πλαίσιο πρόσφατης εκδήλωσης για την παρουσίαση της μεθόδου και του βιβλίου, ο Γεώργος Βαρθολομάτος ανέφερε πως η αμεσότητα που παρέχει μπορεί να προσφέρει λύσεις στο χειρουργείο, να επηρεάσει τη λήψη αποφάσεων, αλλάζοντας ενδεχομένως, τα χειρουργικά αποτελέσματα και την πρόγνωση των ασθενών.

“Τα Ιωάννινα, είναι παραδοσιακά κόμβος καινοτομίας και ακαδημαϊκής αριστείας. Με πολλούς συντελεστές να προέρχονται από αυτή την πόλη το βιβλίο είναι, από πολλές απόψεις, μια απόδειξη της πλούσιας κληρονομιάς των Ιωαννίνων στην ιατρική έρευνα”, σημείωσε και πρόσθεσε: “Σε τοπικό επίπεδο αναμένω διπλό αντίκτυπο: Από τη μια πλευρά το βιβλίο εδραιώνει τη φήμη των Ιωαννίνων ως κέντρου ιατρικής καινοτομίας. Από την άλλη παρέχει στους γιατρούς της πόλης μας έναν πολύτιμο εφόδιο, που ενδεχομένως επηρεάζει και βελτιώνει τις χειρουργικές πρακτικές στην περιοχή. Είναι μια πηγή υπερηφάνειας, αλλά και ένα εργαλείο για την τοπική πρόοδο”.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τι προκύπτει από έκθεση, η οποία δημοσιεύτηκε πρόσφατα από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ).

Χαμηλότερη θνητότητα σε 9 από 13 σοβαρές μορφές καρκίνου, εμφανίζει η Ελλάδα.

Η χώρα μας ξεπερνάει τη μέση θνητότητα των “27” της Ευρωπαϊκής Ένωσης μόνο στον καρκίνο της ουροδόχου κύστης (6η χειρότερη θέση), του εγκεφάλου και του κεντρικού νευρικού συστήματος (4η χειρότερη θέση), στη λευχαιμία (6η χειρότερη) και στον καρκίνο του ήπατος (6η χειρότερη).

Έχει, όμως, πολύ καλύτερα ποσοστά επιβίωσης στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας (7η καλύτερη) και του παχέος εντέρου (3η καλύτερη).

Αυτό προκύπτει, μεταξύ άλλων, από πρόσφατη έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με τίτλο “Ξεπερνώντας τις ανισότητες κατά του καρκίνου στην ΕΕ, στο επίκεντρο η πρόληψη και η έγκαιρη ανίχνευση”.

Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, το 37% όλων των θανάτων αφορά την ηλικιακή ομάδα 50 – 69 ετών και το 17% άτομα άνω των 70 ετών.

Οι άνδρες διατρέχουν κατά 70% υψηλότερο κίνδυνο να χάσουν τη ζωή τους σε σύγκριση με τις γυναίκες.

Ο καρκίνος του πνεύμονα προσβάλλει κυρίως άτομα χαμηλότερου μορφωτικού επιπέδου, ενώ οι πιο πλούσιοι έχουν κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερη πιθανότητα επιβίωσης από τη νόσο.

 Θάνατοι ανά 100.000 (και στα δύο φύλα)

Με bold αποτυπώνονται τα υψηλότερα ποσοστά.

Χάσμα

Στην έκθεση υπογραμμίζεται πως το χάσμα μεταξύ των φύλων, τόσο στη συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου, όσο και στη θνησιμότητα, έχει μειωθεί με την πάροδο του χρόνου.

Ωστόσο, οι αριθμοί αυτοί ποικίλλουν πολύ ανά χώρα. Οι χώρες με το υψηλότερο χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών στη θνητότητα από καρκίνο ήταν οι χώρες της Βαλτικής (Λιθουανία, Λετονία και Εσθονία), η Πορτογαλία και η Ισπανία, ενώ οι σκανδιναβικές χώρες (Ισλανδία, Δανία, Σουηδία) και η Ιρλανδία έχουν τις μικρότερες διαφορές μεταξύ των φύλων.

Συστηματικές διαφορές στη συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου και την επιβίωση παρατηρούνται μεταξύ των κοινωνικών ομάδων.

Πρόσφατη μελέτη σε 18 ευρωπαϊκές χώρες επιβεβαίωσε ότι τα άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο που διαγνώστηκαν κατά την περίοδο 1990 – 2015 είχαν υψηλότερα ποσοστά θνητότητας για σχεδόν όλους τους τύπους καρκίνου από τους πιο μορφωμένους.

Οι διαφορές είναι αξιοσημείωτες στους καρκίνους που σχετίζονται με το κάπνισμα και τις λοιμώξεις.

Τα προκαταρκτικά ευρήματα της μελέτης EUCanIneq δείχνουν ότι η θνητότητα από καρκίνο του πνεύμονα ήταν 2,6 φορές υψηλότερη μεταξύ των ανδρών με χαμηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης και 1,7 φορά υψηλότερα μεταξύ των γυναικών με χαμηλότερο επίπεδο.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/