Εργαστηριακοί γιατροί κατά της απερχόμενης διοικήτριας του ΕΟΠΥΥ Θεανώς Καρποδίνη: Άγριες βολές για διαχείριση και ελέγχους

Άγριες βολές κατά της απερχόμενης διοικήτριας του ΕΟΠΥΥ Θεανώς Καρποδίνη εξαπολύουν οι εργαστηριακοί γιατροί, μέσω του επίσημου συνδικαλιστικού τους φορέα της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαστηριακών Ιατρών (ΠΟΕΡΓΙ).

Οι εργαστηριακοί γιατροί που συνεργάζονται με τον Οργανισμό, καταφέρονται κατά της Θεανώς Καρποδίνη η οποία αποχωρεί από τον ΕΟΠΥΥ, καθώς δεν ανανεώθηκε η θητεία της από τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη.

Η Ομοσπονδία σε ανακοίνωσή της με ειρωνείες αλλά και με έντονες καυστικές εκφράσεις, επιρρίπτει ευθύνες στην απερχόμενη Διοικήτρια για την οριακή κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει ο κλάδος.

Ειδικότερα μιλούν εκτός των άλλων για «θεσμική αλαζονεία» αφού όπως υποστηρίζουν τους πρόσβαλε και τους αποκάλεσε «ευεργετηθέντες αχάριστους», όταν της ετέθη το πρόβλημα των υποχρεωτικών επιστροφών (clawback) οι οποίες στραγγαλίζουν τον κλάδο.

Η Ομοσπονδία με ειρωνικό τρόπο «ευχαριστεί» την Θεανώ Καρποδίνη γιατί δεν εφάρμοσε πρωτόκολλα συνταγογράφησης, γιατί οι έλεγχοι παρέμειναν ανεπαρκείς και γιατί τα ΦΕΚ εφαρμόστηκαν αποσπασματικά.

«Η κυρία Καρποδίνη αποχωρεί αφήνοντας ως παρακαταθήκη έναν κλάδο οικονομικά εξαντλημένο, επαγγελματικά απαξιωμένο, αλλά πλέον ενωμένο και αποφασισμένο να διεκδικήσει την επιβίωση και την αξιοπρέπειά του» αναφέρουν οι εργαστηριακοί γιατροί.

Δείτε παρακάτω την ανακοίνωση των εργαστηριακών γιατρών

Με τη λήξη της θητείας της κυρίας Θεανώς Καρποδίνη στην Προεδρία του ΕΟΠΥΥ, οι εργαστηριακοί ιατροί δεν θα μπορούσαμε παρά να την αποχαιρετήσουμε με τις θερμές μας… ευχαριστίες.

Την ευχαριστούμε γιατί κατά τη διάρκεια της θητείας της διαχειρίστηκε κάθε χρόνο εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, σε έναν Οργανισμό για τον οποίο έχει τεθεί επανειλημμένα δημόσια το ζήτημα της μη έκδοσης και δημοσίευσης επίσημων ισολογισμών για σειρά ετών. Έναν Οργανισμό που γνωρίζει με ακρίβεια πόσα πρέπει να επιστρέψει ο εργαστηριακός ιατρός, αλλά αδυνατεί να εξηγήσει με την ίδια ακρίβεια πού δημιουργείται η υπέρβαση, ποιος τη γεννά και γιατί την πληρώνει πάντα ο ίδιος κλάδος.

Την ευχαριστούμε γιατί δεν εφάρμοσε ουσιαστικά πρωτόκολλα συνταγογράφησης. Γιατί οι έλεγχοι παρέμειναν ανεπαρκείς και χωρίς ορατό αποτέλεσμα στον περιορισμό της υπέρβασης. Γιατί τα ΦΕΚ εφαρμόστηκαν αποσπασματικά, ημιτελώς και πάντως ποτέ με τρόπο που να προστατεύει πραγματικά ούτε τον Οργανισμό ούτε τους εργαστηριακούς ιατρούς από την ανεξέλεγκτη δαπάνη.

Την ευχαριστούμε γιατί, παρά τις συνεχείς προειδοποιήσεις μας, τις τεκμηριωμένες προτάσεις μας και την επανειλημμένη προσφορά μας να συμβάλουμε στην επίλυση του προβλήματος, κάθε προσπάθεια διαλόγου αντιμετωπίστηκε ως ενόχληση και όχι ως ευκαιρία εξυγίανσης ενός συστήματος που κατέρρεε πάνω στις πλάτες μας. Η γνωστή οδός παρέμεινε αμετάβλητη: καμία ουσιαστική παρέμβαση στην πηγή του προβλήματος και όλος ο λογαριασμός, στο τέλος, στα εργαστήρια.

Ας ειπωθεί λοιπόν καθαρά: ο ΕΟΠΥΥ πλήρωσε μέχρι εκεί που επέτρεπε ο κλειστός προϋπολογισμός του. Το υπόλοιπο κόστος των εξετάσεων, το κόστος της υπέρβασης, το κόστος της απουσίας αποτελεσματικών ελέγχων, το κόστος της μη εφαρμογής ουσιαστικών πρωτοκόλλων συνταγογράφησης και, τελικά, το κόστος της μη εξυγίανσης του συστήματος, το πλήρωσαν οι εργαστηριακοί ιατροί. Εκτέλεσαν εξετάσεις, εξυπηρέτησαν ασφαλισμένους, στήριξαν την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και στο τέλος κλήθηκαν να επιστρέψουν μεγάλο μέρος της αμοιβής τους μέσω clawback και rebate. Αυτό δεν είναι ευεργεσία προς τον κλάδο. Είναι χρηματοδότηση του συστήματος από τον ίδιο τον κλάδο.

Γι’ αυτό και η περίφημη αναφορά της, στην εορτή του ΕΟΠΥΥ στο Πολεμικό Μουσείο, σε «ευεργετηθέντες αχάριστους» θα μείνει ως μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές θεσμικής αλαζονείας απέναντι σε έναν κλάδο που δεν ευεργετήθηκε· ευεργέτησε. Αντί να σκύψει το κεφάλι και να αποδώσει τα εύσημα και τις ευχαριστίες της στους ιατρούς που κράτησαν όρθια την εργαστηριακή περίθαλψη των Ελλήνων ασφαλισμένων, επέλεξε να τους προσβάλει.

Χωρίς ίσως να το επιδιώξει, πέτυχε όμως κάτι ουσιαστικό: συνέβαλε στη συσπείρωση των εργαστηριακών ιατρών και στη δημιουργία της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαστηριακών Ιατρών, του μοναδικού φορέα που εκπροσωπεί αποκλειστικά τους εργαστηριακούς ιατρούς της χώρας.

Η κυρία Καρποδίνη αποχωρεί αφήνοντας ως παρακαταθήκη έναν κλάδο οικονομικά εξαντλημένο, επαγγελματικά απαξιωμένο, αλλά πλέον ενωμένο και αποφασισμένο να διεκδικήσει την επιβίωση και την αξιοπρέπειά του.

Της ευχόμαστε καλή συνέχεια. Εμείς συνεχίζουμε, πλέον ενωμένοι, να διεκδικούμε την επιβίωση και την αξιοπρέπεια του κλάδου μας.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Καρκίνος του νεφρού: Υπάρχουν συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται

Νέα Εκστρατεία Ενημέρωσης από την Ipsen Ελλάδος
«Ο καρκίνος του νεφρού δεν παρουσιάζει πάντα συμπτώματα. Εάν είσαι άνω
των 50 ετών, μίλησε με τον γιατρό σου. Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να σώσει
τη ζωή σου!». Το σημαντικό αυτό μήνυμα μεταφέρει στο κοινό η νέα εκστρατεία
ενημέρωσης με τίτλο «Μη γυρνάς την πλάτη στον καρκίνο του νεφρού!», την
οποία υλοποιεί η βιοφαρμακευτική εταιρεία Ipsen Ελλάδος υπό την αιγίδα της
Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ). Σκοπός της εκστρατείας είναι
να ενημερώσει το κοινό για τη σοβαρή αυτή νόσο και να αναδείξει τη σημασία
της πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης. Το κεντρικό σποτ της εκστρατείας,
προβάλλεται στο YouTube, ενώ η σειρά Vidcast με τη συμμετοχή ειδικών ιατρών,
είναι διαθέσιμη στο κανάλι της εκστρατείας στο Spotify. Επιπλέον, σημαντική πηγή
πληροφόρησης για το κοινό αποτελούν οι σελίδες Facebook και Instagram της
εκστρατείας.
Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια
Σε χθεσινή συνέντευξη τύπου, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τον Καρκίνο
του Νεφρού (18 Ιουνίου), ο Αριστοτέλης Μπάμιας, Καθηγητής Παθολογίας
Ογκολογίας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, τόνισε ότι «ο καρκίνος του νεφρού μπορεί να
εξελίσσεται σιωπηλά, όμως υπάρχουν συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται,
όπως η παρουσία αίματος στα ούρα, ο επίμονος πόνος στη νεφρική χώρα, η
χρόνια κόπωση, ο πυρετός χωρίς προφανή λοίμωξη ή η δύσκολα ρυθμιζόμενη
υπέρταση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η άμεση επίσκεψη στον ιατρό επιβάλλεται και
εφόσον γίνει νωρίς στην πορεία της νόσου, μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια».
Η ανοσοθεραπεία και οι στοχευμένες θεραπείες έχουν αλλάξει
το τοπίο στη νόσο
Εμβαθύνοντας στη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του νεφρού, ο
Μιχαήλ Λιόντος, Παθολόγος Ογκολόγος, Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής
Ογκολογίας, ΕΚΠΑ, ανέφερε ότι η θεραπευτική προσέγγιση δεν είναι ίδια
για όλους τους ασθενείς, αλλά εξατομικεύεται ανάλογα με το στάδιο, τα
χαρακτηριστικά του καρκινικού όγκου και τις ατομικές ανάγκες του ασθενούς.
Όπως ανέφερε ο κ. Λιόντος, στα πρώιμα στάδια της νόσου η βασική θεραπευτική
επιλογή είναι η χειρουργική αφαίρεση του όγκου, ενώ στα προχωρημένα στάδια,
πέρα από τη χειρουργική επέμβαση, μπορεί να χορηγηθούν εξειδικευμένα, πιο
αποτελεσματικά φάρμακα, όπως οι στοχευμένες θεραπείες και η ανοσοθεραπεία.
«Η καινοτομία αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν φτάνει έγκαιρα στον ασθενή. Η
Πολιτεία, η επιστημονική κοινότητα και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς οφείλουμε
να διασφαλίσουμε ότι κάθε ασθενής με καρκίνο του νεφρού θα έχει έγκαιρη και
ισότιμη πρόσβαση στις πλέον σύγχρονες και αποτελεσματικές θεραπείες», δήλωσε
ο πρόεδρος της ΕΟΠΕ, Αναπληρωτής Καθηγητής Ογκολογίας του Πανεπιστημίου
Θεσσαλίας Εμμανουήλ Σαλούστρος. Εκπροσωπώντας την κοινότητα των ασθενών,
η Παρασκευή Μιχαλοπούλου, Αντιπρόεδρος της ΕΛΛΟΚ, στάθηκε ιδιαίτερα
στην ανάγκη της διεπιστημονικής συνεργασίας και της διασφάλισης έγκαιρης
και απρόσκοπτης πρόσβασης στις νέες καινοτόμες ογκολογικές θεραπείες,
επισημαίνοντας ότι οι δύο αυτές προϋποθέσεις αποτελούν βασικούς πυλώνες για
την παροχή ολοκληρωμένης και ποιοτικής φροντίδας στους ασθενείς.

 

 

Πηγη: HealthDaily

Παθολογοανατόμοι : Ενδεια προσωπικού στα εργαστήρια των Δημόσιων Νοσοκομείων

Αναγκαία η δημιουργία Εθνικού Δικτύου Ψηφιακής
Παθολογικής Ανατομικής
Τα προβλήματα και οι προκλήσεις στην Παθολογική Ανατομική, παρουσίασαν σε
χθεσινή συνέντευξη Τύπου η Πρόεδρος Δ.Σ. της Ελληνικής Εταιρείας Παθολογικής
Ανατομικής (ΕΕΠΑ), Ελένη Κουρέα και ο Αντιπρόεδρος Δ.Σ. της εταιρείας,
Ελευθέριος Ελευθεριάδης. Όπως αναφέρθηκε, η Παθολογική Ανατομική
βρίσκεται σήμερα σε ένα κρίσιμο σημείο μετάβασης. Η αυξημένη πολυπλοκότητα
του Παθολογοανατομικού έργου, η ιατρική ακριβείας, η αύξηση των βιοδεικτών,
η Μοριακή Παθολογική Ανατομική, η Ψηφιακή Παθολογική Ανατομική και οι
αυξανόμενες απαιτήσεις για αξιόπιστα δεδομένα μεταβάλλουν ουσιαστικά τον
ρόλο της ειδικότητας. Η μεγαλύτερη πρόκληση και ταυτόχρονα η σημαντικότερη
επένδυση για το μέλλον της Παθολογικής Ανατομικής είναι οι άνθρωποί της.
Στα εργαστήρια των Δημόσιων Νοσοκομείων, υπάρχει σχετική ή απόλυτη
ένδεια προσωπικού. Προτεραιότητα αποτελεί: η προσέλκυση νέων ιατρών, η
ενίσχυση της εκπαίδευσης, η ανάπτυξη υποειδικοτήτων, η συνεχής επαγγελματική
ανάπτυξη, η προσέλκυση και εξειδίκευση παραϊατρικού προσωπικού (Βιοϊατρικών
επιστημόνων και Βιολόγων). Επιπλέον σύμφωνα με την ΕΕΠΑ απαιτείται, καθολική
υιοθέτηση Δομημένου Παθολογοανατομικού Πορίσματος . Σύγχρονη αποτύπωση
και μέτρηση του παθολογοανατομικού έργου. Ψηφιακός μετασχηματισμός με
επίκεντρο το Laboratory information System (LIS). Δημιουργία Εθνικού Δικτύου
Ψηφιακής Παθολογικής Ανατομικής.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Ζητάει να “παγώσει” η οδηγία για τα αστικά λύματα – Ικανοποίηση Γεωργιάδη

Την ισχυρή του στήριξη στους περιβαλλοντικούς στόχους της αναθεωρημένης Οδηγίας για την Επεξεργασία Αστικών Λυμάτων επανέλαβε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ζητώντας παράλληλα νέα αξιολόγηση των επιπτώσεων που ενδέχεται να έχει η εφαρμογή της στη φαρμακευτική αγορά και στην πρόσβαση των πολιτών στα φάρμακα.

Με ψήφισμα που εγκρίθηκε την Πέμπτη με τη συνεργασία του Ευρωπαικού Λαικού Κόμματος EPP και κάποιων ακροδεξιών ευρωβουλευτών που είχε ως αποτέλεσμα 294 ψήφους υπέρ, 245 κατά και 28 αποχές, οι ευρωβουλευτές υπογραμμίζουν ότι η εισαγωγή της λεγόμενης τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας λυμάτων, η οποία απομακρύνει μικρορύπους από τα αστικά απόβλητα, αποτελεί αναγκαίο μέτρο για την προστασία της δημόσιας υγείας, των οικοσυστημάτων και για την αντιμετώπιση αναδυόμενων κινδύνων, όπως η μικροβιακή αντοχή στα αντιβιοτικά.

Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επισημαίνει ότι το κόστος των προηγμένων τεχνολογιών καθαρισμού δεν θα πρέπει να μετακυλίεται στους φορολογούμενους ή στους καταναλωτές νερού. Αντίθετα, θεωρεί ότι πρέπει να επιμερίζεται δίκαια στους κλάδους που συμβάλλουν στη ρύπανση των υδάτων, μέσω της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» και του συστήματος διευρυμένης ευθύνης παραγωγού (Extended Producer Responsibility – EPR).

Στο ψήφισμα τονίζεται επίσης ότι η εφαρμογή των υποχρεώσεων αυτών πρέπει να γίνει με τρόπο που να μην επηρεάζει αρνητικά τη διαθεσιμότητα, την προσβασιμότητα και την οικονομική προσιτότητα των φαρμάκων για τους Ευρωπαίους πολίτες.

Αίτημα για νέα μελέτη και προσωρινή αναστολή

Οι ευρωβουλευτές καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκπονήσει έως το τέλος του 2026 νέα μελέτη επιπτώσεων, η οποία θα εξετάζει ποιοι ρύποι εντοπίζονται στα αστικά λύματα, το πραγματικό κόστος της τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας, καθώς και την ορθή κατανομή της ευθύνης μεταξύ των εμπλεκόμενων κλάδων.

Παράλληλα, ζητούν την προσωρινή αναστολή («stop the clock») των υποχρεώσεων που απορρέουν από το σύστημα EPR, καθώς και των σχετικών οικονομικών επιβαρύνσεων, έως ότου ολοκληρωθεί η μελέτη και αξιολογηθούν τα συμπεράσματά της.

Ικανοποίηση Γεωργιάδη

Την εξέλιξη χαιρέτισε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος υπενθύμισε ότι είχε θέσει το ζήτημα ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2025 στο Συμβούλιο Υπουργών Υγείας της ΕΕ.

Σε ανάρτησή του ανέφερε ότι είχε ζητήσει για πρώτη φορά την αναβολή της εφαρμογής της οδηγίας, επικαλούμενος τον κίνδυνο που θα μπορούσε να δημιουργηθεί για την παραγωγή και τη διάθεση φαρμάκων στην Ευρώπη.

«Χαίρομαι που σήμερα τη θέση αυτή στήριξε και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Προχθές στο Συμβούλιο Υπουργών και η Γερμανία κατέθεσε παρεμφερές αίτημα, το οποίο και υποστήριξα. Η λογική αρχίζει να επιστρέφει στην Ευρώπη και αυτό είναι καλό», σημείωσε χαρακτηριστικά.

 

Τι προβλέπει η οδηγία

Η αναθεωρημένη Οδηγία για την Επεξεργασία Αστικών Λυμάτων τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2025 και υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να διασφαλίζουν την αποτελεσματική συλλογή και επεξεργασία των αστικών λυμάτων.

Στο πλαίσιο αυτό, οι παραγωγοί φαρμακευτικών και καλλυντικών προϊόντων καλούνται να καλύπτουν τουλάχιστον το 80% του κόστους απομάκρυνσης μικρορύπων από τα λύματα. Η εφαρμογή της τεταρτοβάθμιας επεξεργασίας προβλέπεται να ξεκινήσει σταδιακά από το 2033, να επεκταθεί σημαντικά έως το 2039 και να καλύψει πλήρως τις σχετικές εγκαταστάσεις έως το 2045.

Η συζήτηση που έχει ανοίξει στους ευρωπαϊκούς θεσμούς αναδεικνύει τη δυσκολία εξισορρόπησης μεταξύ των φιλόδοξων περιβαλλοντικών στόχων και της ανάγκης διασφάλισης της βιωσιμότητας της φαρμακευτικής παραγωγής και της πρόσβασης των ασθενών σε προσιτά φάρμακα.

 

 

Πηγη: https://www.news4health.gr/

Κλιματική κρίση: Ποιες οδηγίες έλαβαν τα νοσοκομεία ενόψει καύσωνα

Το Υπουργείο Υγείας εξέδωσε οδηγίες προς νοσοκομεία και μονάδες ΠΦΥ για την αντιμετώπιση ακραίων καιρικών φαινομένων και άλλων κινδύνων που συνδέονται με την κλιματική κρίση κατά τη θερινή περίοδο

Σαφείς οδηγίες για αντιμετώπιση ακραίων φαινομένων, σχετιζόμενων με την κλιματική κρίση, απέστειλε προς τα δημόσια νοσοκομεία και τις μονάδες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) το Υπουργείο Υγείας.

Η εγκύκλιος που υπογράφει η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας, κυρία Ειρήνη Αγαπηδάκη, θεσπίζει το ενιαίο πλαίσιο οργάνωσης, συντονισμού και επιχειρησιακής προπαρασκευής των Υγειονομικών Σχηματισμών της Χώρας, Νοσοκομείων, Κέντρων Υγείας (ΚΥ), Περιφερειακών Ιατρείων (ΠΙ) και Τοπικών Μονάδων Υγείας (ΤΟΜΥ). Στόχος είναι η διασφάλιση της απόκρισης του συστήματος υγείας έναντι κινδύνων που παρουσιάζουν έξαρση κατά τη θερινή περίοδο και πιο συγκεκριμένα φυσικές καταστροφές και ακραία φαινόμενα, δηλαδή καύσωνεςδασικές πυρκαγιές και επεισόδια μεταφοράς αφρικανικής σκόνης. Επίσης, τεχνολογικά συμβάντα: Κατάρρευση κρίσιμων υποδομών και συστημάτων, καθώς και υγειονομικοί κίνδυνοι που αφορούν σε αθρόα προσέλευση περιστατικών λόγω περιβαλλοντικών συνθηκών, καθώς και έξαρση λοιμωδών νοσημάτων (ζωονόσοι, νοσήματα μεταδιδόμενα με διαβιβαστές, τροφιμογενή και υδατογενή νοσήματα).

Οι δράσεις αποτελούν το ελάχιστο προαπαιτούμενο πλαίσιο για τη διασφάλιση της της επιχειρησιακής συνέχειας των υγειονομικών μονάδων και εφαρμόζονται οριζόντια, από το σύνολο των υγειονομικών δομών, με ευθύνη των Διοικήσεων/Επιστημονικών Υπευθύνων. Ακολουθούν οι οδηγίες όπως αναφέρονται στην εγκύκλιο:

  • Διαρκής μέριμνα για την τεχνική υποστήριξη και αποκατάσταση της ασφάλειας των κτηριακών υποδομών και των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων.
  • Ορισμός Συντονιστή Ετοιμότητας, με αρμοδιότητα την εποπτεία της προπαρασκευής και την καθοδήγηση της δομής σε συνθήκες κρίσης.
  • Προσδιορισμός εναλλακτικών διαδρομών πρόσβασης, καθορισμός σημείων συγκέντρωσης και διαλογής (triage points), διαμόρφωση προκαθορισμένων χώρων υποδοχής για πληγέντες και ευάλωτες ομάδες.
  • Κατάρτιση ή επικαιροποίηση Σχεδίου Εκκένωσης με σαφή χαρτογράφηση οδεύσεων διαφυγής.
  • Διεξαγωγή περιοδικών ασκήσεων ετοιμότητας σε σενάρια πυρκαγιάς, κατάρρευσης συστημάτων ή εκκένωσης, και τακτική ενημέρωση του προσωπικού για τους κινδύνους της θερινής περιόδου.
  • Διασφάλιση της αυτόνομης λειτουργίας των κρίσιμων κύριων και εφεδρικών συστημάτων (γεννήτριες, υδατοδεξαμενές κ.λπ.) για τουλάχιστον 72 ώρες.
  • Αποκλειστική χρήση μεγαφωνικών συστημάτων για παροχή σαφών οδηγιών. Να αποφεύγεται η χρήση συνθηματικών κωδίκων που ενδέχεται να προκαλέσουν σύγχυση.
  • Λήψη οδηγιών και πληροφόρησης από επίσημους θεσμικούς φορείς (Υπουργείο Υγείας, οικείες Υ.ΠΕ., ΕΟΔΥ, κ.α.). Καθίσταται αναγκαία η παρακολούθηση σε τακτική βάση των ειδικών οδηγιών και Εγκυκλίων που αναρτώνται στους επίσημους ιστότοπους και η άμεση ενημέρωση του προσωπικού.
  • Η παροχή πληροφόρησης στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (ΜΜΕ) παρέχεται μόνο από εξουσιοδοτημένους εκπροσώπους. Η έκδοση Δελτίων Τύπου τελεί υπό την προϋπόθεση συνεννόησης με την οικεία Υ.ΠΕ και έγκρισης από την Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Υγείας.

Επιπλέον κρίνεται απαραίτητη η σύναψη ή επικαιροποίηση Μνημονίων Συνεργασίας με ΟΤΑ και συναρμόδιους φορείς για ζητήματα προσβασιμότητας, υδροδότησης, τροφοδοσίας και τεχνικού εξοπλισμού. Μεταξύ άλλων, ο καθορισμός σαφούς διαδικασίας μετεγκατάστασης ασθενών μεταξύ δομών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Φροντίδας, με τη συνδρομή του ΕΚΑΒ, σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, άμεσης απειλής των υποδομών ή αδυναμίας ασφαλούς λειτουργίας της δομής.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Πώς εξυπηρετεί τους ασφαλισμένους το 1566 για τον προσωπικό γιατρό

Το 1566 είναι ο ενιαίος, δωρεάν, τετραψήφιος αριθμός του Υπουργείου Υγείας για όλες τις υπηρεσίες υγείας στην Ελλάδα.

Το 1566 λειτουργεί όλο το 24ωρο, επτά ημέρες την εβδομάδα, και αφορά κάθε πολίτη ανεξαρτήτως ηλικίας, ασφαλιστικής κατάστασης ή τόπου διαμονής. Ο καθένας από εμάς μπορεί να εξυπηρετηθεί και να καθοδηγηθεί από το 1566, με στόχο την ευκολότερη πρόσβασή του στις υπηρεσίες υγείας του ΕΣΥ.

Με την έναρξη λειτουργίας του, το 1566 συγκέντρωσε τις περισσότερες από 100 διάσπαρτες τηλεφωνικές γραμμές των φορέων του ΕΣΥ και των εποπτευόμενων από το Υπουργείο Υγείας φορέων, ενοποιώντας την εξυπηρέτηση σε έναν αριθμό, μία ψηφιακή πλατφόρμα ( 1566.gov.gr) και την αντίστοιχη εφαρμογή για κινητά. Εξαίρεση παραμένει ο αριθμός 166 του ΕΚΑΒ, που εξακολουθεί να λειτουργεί αυτόνομα για τα επείγοντα περιστατικά.

Μία από τις υπηρεσίες που προσφέρει το 1566 είναι τα ραντεβού αλλά και η ενημέρωση για τον θεσμό του προσωπικού γιατρού.

Τι είναι ο θεσμός του προσωπικού γιατρού

Ο Προσωπικός Ιατρός αποτελεί το πρώτο σημείο επαφής του πολίτη με την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και τον φυσικό «πλοηγό» του στο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Αναλαμβάνει την παρακολούθηση της υγείας του εγγεγραμμένου πληθυσμού, παρέχει υπηρεσίες πρόληψης, διάγνωσης και διαχείρισης χρόνιων νοσημάτων, ενώ συνδιαχειρίζεται και θέματα ψυχικής υγείας ή φροντίδας ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία.

Πώς εξυπηρετεί το 1566

  • Καθοδηγεί τους πολίτες στη διαδικασία εγγραφής σε Προσωπικό Ιατρό.
  • Βοηθά στην εύρεση διαθέσιμου Προσωπικού Ιατρού στην περιοχή του πολίτη.
  • Προγραμματίζει ραντεβού με τον Προσωπικό Ιατρό μέσω της ενιαίας πλατφόρμας.
  • Παρέχει πληροφορίες για τις υπηρεσίες και τα δικαιώματα του εγγεγραμμένου πληθυσμού.

Ο Προσωπικός Ιατρός είναι μία από τις θεματικές με τη μεγαλύτερη ζήτηση στο 1566, καθώς οι περισσότεροι ενήλικες πολίτες έχουν ή πρέπει να αποκτήσουν εγγραφή σε Προσωπικό Ιατρό για να έχουν πλήρη πρόσβαση στις υπηρεσίες του ΕΣΥ και στα παραπεμπτικά για εξετάσεις.

 

Πηγη: https://www.dnews.gr/

Πάνω από 430.000 άνθρωποι παγκοσμίως, ετησίως διαγιγνώσκονται με καρκίνο του νεφρού

Κάθε χρόνο, περισσότεροι από 430.000 άνθρωποι παγκοσμίως διαγιγνώσκονται με καρκίνο του νεφρού, μία κακοήθεια της οποίας η συχνότητα παρουσιάζει σταθερά αυξητική τάση διεθνώς. Ωστόσο, η σημερινή πραγματικότητα για τους ασθενείς είναι πολύ διαφορετική από εκείνη που γνωρίζαμε πριν από μία ή δύο δεκαετίες. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Δρ. Μαρία Καπαρέλου (Παθολόγος – Ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι η πρόοδος της μοριακής βιολογίας, η ανάπτυξη της ανοσοθεραπείας και η είσοδος νέων στοχευμένων θεραπειών έχουν μεταμορφώσει το θεραπευτικό τοπίο, προσφέροντας σε πολλούς ασθενείς σημαντικά μεγαλύτερη επιβίωση, καλύτερο έλεγχο της νόσου και βελτιωμένη ποιότητα ζωής.

Η Παγκόσμια Ημέρα για τον Καρκίνο του Νεφρού 2026 είναι την Πέμπτη 18 Ιουνίου. Η ημέρα αυτή εορτάζεται κάθε χρόνο την Τρίτη Πέμπτη του Ιουνίου. Την ημέρα αυτή, η διεθνής επιστημονική κοινότητα στρέφει την προσοχή όχι μόνο στις θεραπευτικές εξελίξεις αλλά και στις καθημερινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς. Το φετινό μήνυμα της παγκόσμιας εκστρατείας αναδεικνύει μια διάσταση που συχνά παραμένει αόρατη: το συναισθηματικό και ψυχολογικό φορτίο που συνοδεύει τη διάγνωση, τη θεραπεία και την αβεβαιότητα που δημιουργεί η νόσος.

Ο καρκίνος του νεφρού αποτελεί έναν από τους συχνότερους καρκίνους του ουροποιητικού συστήματος, με το νεφροκυτταρικό καρκίνωμα (Renal Cell Carcinoma – RCC) να αντιπροσωπεύει περίπου το 90% των περιπτώσεων. Παράγοντες κινδύνου όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η αρτηριακή υπέρταση και η χρόνια νεφρική νόσος έχουν συσχετισθεί με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του καρκίνου του νεφρού είναι ότι συχνά εξελίσσεται χωρίς συμπτώματα στα αρχικά στάδια. Ως αποτέλεσμα, σημαντικός αριθμός ασθενών διαγιγνώσκεται τυχαία κατά τη διενέργεια απεικονιστικών εξετάσεων για άλλους λόγους. Η αιματουρία, ο επίμονος πόνος στην οσφυϊκή χώρα, η ανεξήγητη απώλεια βάρους, η κόπωση ή η αναιμία αποτελούν συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται και χρήζουν άμεσης ιατρικής αξιολόγησης.

Η έγκαιρη διάγνωση παραμένει καθοριστικής σημασίας, καθώς στα αρχικά στάδια η χειρουργική αφαίρεση του όγκου μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη ίαση. Παράλληλα, η κατανόηση των μοριακών μηχανισμών που διέπουν την ανάπτυξη του νεφροκυτταρικού καρκινώματος έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών που βασίζονται στην εξατομίκευση της θεραπείας.

Οι μεγαλύτερες όμως αλλαγές έχουν συντελεστεί στη μεταστατική νόσο. Η εισαγωγή των αναστολέων των σημείων ελέγχου του ανοσοποιητικού συστήματος (immune checkpoint inhibitors), σε συνδυασμό με στοχευμένους αντιαγγειογενετικούς παράγοντες, έχει βελτιώσει σημαντικά τη συνολική επιβίωση και τη διάρκεια ανταπόκρισης των ασθενών. Για πρώτη φορά, ένα ποσοστό ασθενών με προχωρημένη νόσο επιτυγχάνει μακροχρόνιο έλεγχο του καρκίνου, μετατρέποντας σε ορισμένες περιπτώσεις μια άλλοτε ταχέως εξελισσόμενη νόσο σε χρόνια κατάσταση. Επιπλέον, αυτοί οι φαρμακευτικοί παράγοντες χορηγούνται ως επικουρική θεραπεία μετά τη νεφρεκτομή σε ασθενείς που έχουν αυξημένο κίνδυνο για υποτροπή.

Παράλληλα, η ανακάλυψη του μονοπατιού VHL/HIF και η ανάπτυξη των αναστολέων του HIF-2α αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ογκολογικής

έρευνας. Οι νέες αυτές θεραπείες στοχεύουν με μεγάλη ακρίβεια βιολογικούς μηχανισμούς που προάγουν την ανάπτυξη του όγκου, ανοίγοντας νέες προοπτικές για ασθενείς με προχωρημένη νόσο.

Τα δεδομένα που παρουσιάζονται τα τελευταία χρόνια στα μεγάλα διεθνή ογκολογικά συνέδρια, όπως το ASCO και το ESMO, επιβεβαιώνουν ότι η ογκολογία του νεφρού εισέρχεται σε μια νέα εποχή. Νέοι θεραπευτικοί συνδυασμοί, καινοτόμοι βιοδείκτες και περισσότερο εξατομικευμένες προσεγγίσεις υπόσχονται ακόμη καλύτερα αποτελέσματα τα επόμενα χρόνια, με στόχο όχι μόνο την παράταση της επιβίωσης αλλά και τη διατήρηση της ποιότητας ζωής.

Η Παγκόσμια Ημέρα Ευαισθητοποίησης για τον Καρκίνο του Νεφρού υπενθυμίζει ότι η ενημέρωση, η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση εξακολουθούν να αποτελούν τα ισχυρότερα όπλα απέναντι στη νόσο. Παράλληλα, η συνεχής πρόοδος της επιστημονικής έρευνας και η ανάπτυξη νέων θεραπευτικών επιλογών προσφέρουν βάσιμη αισιοδοξία ότι ολοένα και περισσότεροι ασθενείς θα μπορούν να ζουν περισσότερα και καλύτερα χρόνια μετά τη διάγνωση, με ουσιαστική διατήρηση της ποιότητας ζωής τους.

Πηγη: https://healthmag.gr/

GLP-1 φάρμακα και ψυχική υγεία : Ενας απρόσμενος ρόλος του εντέρου

Νέα προκλινικά ευρήματα
Τα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1 έχουν γίνει ευρέως γνωστά τα τελευταία
χρόνια κυρίως για τη χρήση τους στον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και στην
παχυσαρκία. Ωστόσο, η επιστημονική έρευνα αρχίζει να αποκαλύπτει ότι η
δράση τους ίσως δεν περιορίζεται μόνο στον μεταβολισμό και στο σωματικό
βάρος. Νέα προκλινικά ευρήματα δείχνουν ότι ορισμένα από αυτά τα φάρμακα
μπορεί να επηρεάζουν και την ψυχική υγεία, όχι απαραίτητα δρώντας απευθείας
στον εγκέφαλο, αλλά μέσω μιας πιο σύνθετης διαδρομής: του άξονα εντέρου-
εγκεφάλου. Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής
Ιατρικής, Παθολόγος Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου
(Βιολόγος) αναφέρουν ότι σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό
περιοδικό Cell Host & Microbe, ερευνητές εξέτασαν τη δράση της λιραγλουτίδης,
ενός αγωνιστή του υποδοχέα GLP-1, σε πειραματόζωα με συμπεριφορές που
μοιάζουν με κατάθλιψη. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το φάρμακο φάνηκε να
μειώνει αυτές τις συμπεριφορές και να επηρεάζει περιοχές του εγκεφάλου που
σχετίζονται με το στρες και το συναίσθημα.
Η δράση της λιραγλουτίδης
Το ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο της μελέτης είναι ότι η πιθανή αντικαταθλιπτική
δράση της λιραγλουτίδης δεν φάνηκε να εξαρτάται αποκλειστικά από τους
γνωστούς υποδοχείς GLP-1 στον εγκέφαλο. Αντίθετα, οι επιστήμονες εντόπισαν
έναν εναλλακτικό μηχανισμό που περνά μέσα από το εντερικό μικροβίωμα,
δηλαδή το σύνολο των μικροοργανισμών που ζουν στο έντερό μας.
Συγκεκριμένα, η λιραγλουτίδη φάνηκε να ευνοεί την ανάπτυξη ενός βακτηρίου,
του Lactobacillus delbrueckii. Το βακτήριο αυτό έχει συνδεθεί με ευεργετικές
επιδράσεις σε νευρικά κυκλώματα που σχετίζονται με το στρες. Η αύξησή του
φαίνεται ότι επηρέασε την παραγωγή ουσιών που συμμετέχουν στη σύνθεση
του 2-αραχιδονοϋλογλυκερόλης, γνωστής ως 2-AG, ενός ενδοκανναβινοειδούς
μορίου που παράγεται φυσιολογικά από τον οργανισμό.
Το 2-AG φαίνεται να παίζει ρόλο στη ρύθμιση της υπερδραστηριότητας νευρώνων
σε περιοχές του εγκεφάλου όπως η βασοπλάγια αμυγδαλή και ο ραχιομέσος
υποθάλαμος, περιοχές που εμπλέκονται στην απόκριση στο στρες και στη
συναισθηματική συμπεριφορά. Με απλά λόγια, οι ερευνητές προτείνουν ότι ένα
φάρμακο που αρχικά σχεδιάστηκε για μεταβολικές παθήσεις μπορεί να επηρεάζει
την ψυχική κατάσταση μέσω αλλαγών στα βακτήρια του εντέρου και στα μόρια
που αυτά βοηθούν να παραχθούν.
Η σχέση ανάμεσα στο έντερο και τον εγκέφαλο
Τα ευρήματα αυτά προσθέτουν ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της σχέσης ανάμεσα
στο έντερο και τον εγκέφαλο. Τα τελευταία χρόνια γίνεται όλο και πιο σαφές ότι
το μικροβίωμα δεν επηρεάζει μόνο την πέψη ή το ανοσοποιητικό σύστημα, αλλά
μπορεί να συμμετέχει και σε διαδικασίες που σχετίζονται με τη διάθεση, το άγχος
και τη συμπεριφορά. Ωστόσο, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η συγκεκριμένη
μελέτη έγινε σε ποντίκια. Αυτό σημαίνει ότι τα αποτελέσματα δεν μπορούν ακόμη
να μεταφερθούν άμεσα στον άνθρωπο ή να θεωρηθούν απόδειξη ότι τα GLP-1
φάρμακα θεραπεύουν την κατάθλιψη. Χρειάζονται καλά σχεδιασμένες κλινικές
μελέτες για να διαπιστωθεί αν παρόμοιοι μηχανισμοί λειτουργούν και στον
ανθρώπινο οργανισμό, και ποιοί ασθενείς μπορούν να ωφεληθούν.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Σύσταση κοινών υπηρεσιακών συμβουλίων

Σε νοσοκομεία και εποπτευόμενα ΝΠΔΔ του Υπουργείου Υγείας
Δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ η απόφαση για τη σύσταση κοινών υπηρεσιακών συμβουλίων,
που θα είναι αρμόδια για το προσωπικό, εξαιρουμένων των Ιατρών του ΕΣΥ, για τα
Νοσοκομεία που τελούν υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας, ανά Υγειονομική
Περιφέρεια,

καθώς και συμβούλια για τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου που
εποπτεύονται από το υπουργείο Υγείας, όπως τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο (Π.Ι.Σ.),
την Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία (E.O.O.) και τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό
Σύλλογο (Π.Φ.Σ.).

Με απόφαση του Υπηρεσιακού Γραμματέα του Υπουργείου Υγείας
συγκροτούνται τα ως άνω κοινά υπηρεσιακά συμβούλια και υπηρεσιακά συμβούλια, τα
οποία είναι πενταμελή και αποτελούνται από:
Α) Τρεις μόνιμους υπαλλήλους και τους αναπληρωτές αυτών, που ασκούν καθήκοντα
προϊσταμένου Διεύθυνσης, έχουν τον περισσότερο χρόνο άσκησης καθηκόντων
προϊσταμένου Διεύθυνσης, υπάγονται στην αρμοδιότητα του Υπηρεσιακού
Συμβουλίου και υπηρετούν στην έδρα του ή στον Νομό Αττικής, για τα Υπηρεσιακά
Συμβούλια που εδρεύουν στον νομό αυτό. Αν δεν υπάρχουν ή δεν επαρκούν
υπάλληλοι της οικείας υπηρεσίας με τις προαναφερόμενες προϋποθέσεις για
να ορισθούν μέλη του Υπηρεσιακού Συμβουλίου, ορίζονται υπάλληλοι από
άλλη δημόσια υπηρεσία ή νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου που πληρούν τις
προϋποθέσεις αυτές. Αν ο αριθμός των υπηρετούντων στην έδρα του Υπηρεσιακού
Συμβουλίου δεν επαρκεί για τη συγκρότησή του, ορίζονται υπάλληλοι που
υπηρετούν εκτός της έδρας του Νομού αυτού, που πληρούν τις προϋποθέσεις.
Β) Δύο αιρετούς εκπροσώπους των υπαλλήλων, των κατηγοριών ΠΕ, ΤΕ και ΔΕ, με
βαθμό τουλάχιστον Γ’ και τους αναπληρωτές αυτών, οι οποίοι έχουν αναδειχθεί από
τις τελευταίες εκλογές για την ανάδειξη αιρετών εκπροσώπων. Τα εν λόγω μέλη
εκλέγονται με άμεση, καθολική και μυστική ψηφοφορία.

 

 

Πηγη: HealthDaily

Οι φωτογραφίες του αμφιβληστροειδούς μπορούν να συμβάλουν στην πρόβλεψη παραγόντων κινδύνου για Αλτσχάιμερ

Αποκαλούνται συχνά «το παράθυρο στην ψυχή», αλλά τα μάτια μπορούν να προσφέρουν ενδείξεις για κάτι εξίσου σημαντικό: την υγεία του εγκεφάλου. Αυτό προκύπτει από έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Journal of Alzheimer’s Disease».

Μελέτη δεκάδων χιλιάδων ασθενών αποκάλυψε ότι οι απλές φωτογραφίες του αμφιβληστροειδούς (ή φωτογραφίες του βυθού όπως είναι γνωστές) μπορούν να προβλέψουν με ακρίβεια πολλούς από τους πιο συνηθισμένους παράγοντες κινδύνου που σχετίζονται με την ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ.

Οι φωτογραφίες για απεικόνιση του αμφιβληστροειδούς λαμβάνονται τακτικά σε ασθενείς που πάσχουν από διαβήτη, γλαύκωμα ή καταρράκτη. Χρησιμοποιώντας μηχανική μάθηση, ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντας ανέλυσαν εικόνες από περισσότερους από 40.000 ασθενείς, οι οποίες περιλαμβάνονταν σε βάση δεδομένων ασθενών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Με την έρευνα αυτή, οι επιστήμονες μπόρεσαν να εντοπίσουν περιοχές του αμφιβληστροειδούς με ανεπαίσθητες αλλαγές που σχετίζονται με παράγοντες κινδύνου για Αλτσχάιμερ, όπως οι αρτηρίες και το οπτικό νεύρο.

Το μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης προέβλεψε με ακρίβεια βιολογικά χαρακτηριστικά, όπως το φύλο ή η αρτηριακή πίεση, καθώς και παράγοντες του τρόπου ζωής που σχετίζονται με την ανάπτυξη της νόσου Αλτσχάιμερ, όπως το κάπνισμα και η χρήση αλκοόλ. Πολλοί από τους παράγοντες αυτούς καταγράφονται στα ιατρικά αρχεία των ασθενών, όμως συχνά τα αρχεία είναι ελλιπή ή βασίζονται σε αναξιόπιστες αυτοαναφορές.

Έτσι, οι εικόνες του αμφιβληστροειδούς μπορεί να παρέχουν έναν πιο αντικειμενικό και πλήρη τρόπο για την ανίχνευση αυτών των παραγόντων κινδύνου. Επιπλέον, μπορούν να καταγράψουν τη βλάβη που έχει συσσωρευτεί με την πάροδο των ετών.

Η ίδια ερευνητική ομάδα έχει διαπιστώσει σε προηγούμενη μελέτη της ότι οι φωτογραφίες του αμφιβληστροειδούς μπορούν να ανιχνεύσουν ενεργή νόσηση από Αλτσχάιμερ. Αλλά οι επιστήμονες πιστεύουν πλέον ότι, καθώς η νόσος εξελίσσεται σε πολλά χρόνια, ακόμα και δεκαετίες, η ανίχνευση των πρώιμων παραγόντων κινδύνου θα μπορούσε να εντοπίσει καλύτερα τους ασθενείς πριν συμβούν μη αναστρέψιμες βλάβες στον εγκέφαλο.

«Γνωρίζουμε ότι η νόσος Αλτσχάιμερ αναπτύσσεται με την πάροδο δεκαετιών, αλλά τα περισσότερα διαγνωστικά εργαλεία επικεντρώνονται στην παθολογία σε προχωρημένο στάδιο, όταν είναι πολύ αργά για παρέμβαση», σημειώνει η Ρουόγκου Φανγκ, καθηγήτρια Βιοϊατρικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Φλόριντας και επικεφαλής της μελέτης. «Εξετάζοντας νέους βιοδείκτες, όπως η υγεία του αμφιβληστροειδούς, προσφέρουμε νέες ευκαιρίες για τον εντοπισμό ασθενών που διατρέχουν κίνδυνο, την προσφορά κατάλληλων εξετάσεων και την ενθάρρυνση προκειμένου να αναπτύξουν υγιεινούς τρόπους ζωής για τον μετριασμό του κινδύνου», συμπληρώνει.

 

 

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ