Ερευνα: Καρκίνος: Νέα έρευνα συνδέει τη φρουκτόζη με την υποτροπή της νόσου

Πώς συνδέεται ο καρκίνος των ωοθηκών με την φρουκτόζη, μια έρευνα του Ινστιτούτου Wistar εντόπισε μια ιδιότυπη σύνδεση μεταξύ τους.

Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature Aging, δείχνουν ότι τα καρκινικά κύτταρα που παραμένουν μετά τη χημειοθεραπεία μπορούν να επικοινωνήσουν με κοντινά καρκινικά κύτταρα και να τα ενεργοποιήσουν ώστε να εξαπλωθούν. Οι ερευνητές ανακάλυψαν πως η φρουκτόζη λειτουργεί ως ένα «χημικό μήνυμα» που απελευθερώνεται από τα επιζώντα κύτταρα -μια ανακάλυψη που αποκαλύπτει έναν άγνωστο μέχρι πρότινος τρόπο με τον οποίο ο καρκίνος επιμένει μετά τη θεραπεία και ενδεχομένως εξαπλώνεται.

Σύμφωνα με τον μεταδιδακτορικό ερευνητή Aidan Cole του Ινστιτούτου Wistar, επικεφαλής της έρευνας, ορισμένα καρκινικά κύτταρα που επιβιώνουν από τη χημειοθεραπεία παραμένουν βιολογικά ενεργά και συνεχίζουν να απελευθερώνουν μόρια που στέλνουν σήματα σε κοντινά κύτταρα. Όπως ανέφερε, πρόκειται από τις πρώτες έρευνες που δείχνουν πως ένα θρεπτικό συστατικό -στην προκειμένη περίπτωση η φρουκτόζη- μπορεί να λειτουργήσει ως ένα τέτοιο σήμα.
Γιατί συχνά επιστρέφει ο καρκίνος των ωοθηκών

Σχεδόν όλες οι ασθενείς με καρκίνο των ωοθηκών λαμβάνουν χημειοθεραπεία με βάση την πλατίνα και η αρχική ανταπόκριση είναι συχνά ισχυρή. Παρόλα αυτά, ο καρκίνος επανεμφανίζεται στις περισσότερες περιπτώσεις και συνήθως εξαπλώνεται σε όλη την κοιλιακή κοιλότητα -μια διαδικασία γνωστή ως μετάσταση, που ευθύνεται για περίπου το 90% των θανάτων από τη νόσο.

Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει πως τα καρκινικά κύτταρα που επιβιώνουν από τη χημειοθεραπεία μπορεί να επιταχύνουν την υποτροπή απελευθερώνοντας ένα περίπλοκο μείγμα σηματοδοτικών μορίων. Για να διερευνήσουν την πιθανότητα αυτή, ο Cole και οι συνεργάτες του ανέπτυξαν ένα πείραμα που διαχώρισε τα επιζώντα κύτταρα από τις ουσίες που απελευθέρωσαν.
Πώς η φρουκτόζη συνδέεται με τον καρκίνο

Οι ερευνητές ανακάλυψαν πως τα επιζώντα καρκινικά κύτταρα παρήγαγαν φρουκτόζη και τη χρησιμοποιούσαν ως σινιάλο που ενθαρρύνει τα παρακείμενα κύτταρα να εξαπλωθούν. Η ομάδα διαπίστωσε επίσης πως υψηλές ποσότητες διατροφικής φρουκτόζης, συγκρίσιμες με τα επίπεδα που υπάρχουν στα ζαχαρούχα ποτά, θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν την εξάπλωση του καρκίνου ακόμη και χωρίς προηγούμενη χημειοθεραπεία -εύρημα που εγείρει την πιθανότητα οι διατροφικές συνήθειες να επηρεάζουν την εξέλιξη της νόσου.

Το σημαντικό στοιχείο της ανακάλυψης είναι ότι, σε αντίθεση με άλλους παράγοντες, η πρόσληψη φρουκτόζης είναι κάτι που μπορεί να ελέγξει ο ίδιος ο ασθενής. Οι ερευνητές διευκρινίζουν πάντως πως δεν έχουν ακόμη εξετάσει αν η μείωση της κατανάλωσης φρουκτόζης βελτιώνει τα αποτελέσματα για τους ασθενείς με καρκίνο. Τα ευρήματα, ωστόσο, δείχνουν πως τα θρεπτικά συστατικά μπορούν να επηρεάσουν την πορεία της νόσου με τρόπους που μέχρι πρότινος δεν ήταν γνωστοί.
Πώς η φρουκτόζη βοηθά τον καρκίνο να εξαπλωθεί

Η ερευνητική ομάδα εξέτασε στη συνέχεια πώς η φρουκτόζη κάνει τα καρκινικά κύτταρα πιο επιρρεπή στην εξάπλωση. Ανακάλυψαν πως η φρουκτόζη μειώνει την παραγωγή χοληστερόλης εντός των παρακείμενων καρκινικών κυττάρων.

Η χοληστερόλη βοηθά τα κύτταρα να παραμένουν προσκολλημένα μεταξύ τους, λειτουργώντας ως ένα είδος βιολογικής «κόλλας». Όταν τα επίπεδα χοληστερόλης μειώνονται, οι κυτταρικοί αυτοί δεσμοί αδυνατίζουν, επιτρέποντας στα καρκινικά κύτταρα να διαχωρίζονται πιο εύκολα και να μετακινούνται σε άλλες περιοχές -αποτέλεσμα που οδηγεί σε μεταστάσεις.

Ο μηχανισμός αυτός ενδεχομένως εξηγεί πώς ένα κοινό διατροφικό συστατικό μπορεί να αλλάξει τη φυσική συμπεριφορά των καρκινικών κυττάρων και να ενισχύσει την ικανότητά τους να διαφεύγουν και να δημιουργούν μεταστάσεις.

Οι ερευνητές τονίζουν πάντως πως τα ευρήματά τους δεν αποτελούν λόγο για τους ασθενείς με καρκίνο να διακόψουν τη φαρμακευτική αγωγή με στατίνες ή άλλη συνταγογραφούμενη θεραπεία που μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Διευθέτηση των αποζημιώσεων των Στρατιωτικών Ιατρών

Γ. Πατούλης: «Οι στρατιωτικοί ιατροί πρέπει να αμείβονται έγκαιρα και δίκαια για το σημαντικό έργο τους»

Άμεση ήταν η ανταπόκριση της στρατιωτικής ηγεσίας, στο αίτημα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, για τη διευθέτηση του ζητήματος της αποζημίωσης των Στρατιωτικών Ιατρών που υπηρετούν στα Στρατιωτικά Νοσοκομεία και στο Νοσηλευτικό Ίδρυμα Μετοχικού Ταμείου Στρατού (ΝΙΜΤΣ), όπως επισημαίνεται στην προσωπική επιστολή που απέστειλε προς τον Πρόεδρο του ΙΣΑ κ. Γ. Πατούλη, ο Αρχηγός Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, Στρατηγός Δημήτριος Χούπης.

Η απάντηση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ δόθηκε σε συνέχεια της επιστολής που είχε αποστείλει ο ΙΣΑ στις 8 Ιουνίου 2026, με την οποία ζητούσε την άμεση επίλυση του προβλήματος της καταβολής των προβλεπόμενων αποζημιώσεων στους στρατιωτικούς ιατρούς που υπηρετούν στα Στρατιωτικά Νοσοκομεία και στο Νοσηλευτικό Ίδρυμα Μετοχικού Ταμείου Στρατού (Ν.Ι.Μ.Τ.Σ.).

Ειδικότερα, στην επιστολή του προς τον Πρόεδρο του ΙΣΑ, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ ενημερώνει ότι έχουν ήδη αναληφθεί όλες οι απαιτούμενες ενέργειες, ώστε οι σχετικές αποζημιώσεις να καταβληθούν μέσω της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών (ΕΑΠ) το αργότερο έως το τέλος Αυγούστου 2026, συμπεριλαμβανομένων και των αναδρομικών από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Σχολιάζοντας το θέμα, ο Πρόεδρος του ΙΣΑ Γ. Πατούλης δήλωσε τα εξής:

«Οι στρατιωτικοί ιατροί επιτελούν καθημερινά εξαιρετικά σημαντικό έργο, προσφέροντας υψηλού επιπέδου υπηρεσίες υγείας στα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και στους πολίτες και είναι αυτονόητο ότι πρέπει να αμείβονται έγκαιρα και δίκαια για το έργο τους. Ευχαριστούμε τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ για την άμεση ανταπόκρισή του και θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε την πορεία υλοποίησης της δέσμευσης, μέχρι την οριστική καταβολή των αποζημιώσεων».

 

 

 

Εφαρμογή 1566: Οι υπηρεσίες υγείας του ΕΣΥ πλέον στο κινητό

Η εξυπηρέτηση των πολιτών στον τομέα της υγείας μπαίνει σε νέα ψηφιακή εποχή. Η εφαρμογή «1566», διαθέσιμη δωρεάν για Android και iOS, επιτρέπει πλέον στους πολίτες να αναζητούν πληροφορίες, να λαμβάνουν καθοδήγηση και να έχουν πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες υγείας απευθείας από την οθόνη του κινητού τους.
Ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό «σκέλος» του 1566

Η εφαρμογή αποτελεί το ψηφιακό σκέλος της ενιαίας γραμμής εξυπηρέτησης του Υπουργείου Υγείας. Στόχος της είναι να συγκεντρώσει σε ένα εύχρηστο περιβάλλον τις βασικές ανάγκες ενημέρωσης και εξυπηρέτησης των πολιτών, μειώνοντας την ταλαιπωρία και διευκολύνοντας την πρόσβαση στις κατάλληλες υπηρεσίες.

Μέσα από την εφαρμογή, ο χρήστης μπορεί να:

αναζητήσει την υπηρεσία που χρειάζεται
επιλέξει τον αρμόδιο φορέα
ενημερωθεί για τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσει
προχωρήσει, όπου είναι διαθέσιμο, σε ψηφιακή υποβολή αιτήματος χωρίς τηλεφωνική επικοινωνία ή φυσική παρουσία

Πώς λειτουργεί βήμα-βήμα

Η χρήση της εφαρμογής έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι απλή και γρήγορη. Ο πολίτης κατεβάζει δωρεάν την εφαρμογή από το κατάστημα εφαρμογών του κινητού του και, μετά την εγκατάσταση, περιηγείται στις διαθέσιμες υπηρεσίες. Μέσα από ένα οργανωμένο ψηφιακό περιβάλλον, επιλέγει τον αρμόδιο φορέα, τη θεματική ενότητα, το θέμα και το υποθέμα που αντιστοιχούν στο αίτημά του, καθοδηγούμενος στη σωστή υπηρεσία χωρίς να χρειάζεται να αναζητά ξεχωριστά τηλέφωνα ή πλατφόρμες.
Θεματικές κατηγορίες και σύνδεση με φορείς υγείας

Η εφαρμογή βασίζεται σε ένα οργανωμένο σύστημα θεματικών κατηγοριών, ώστε ο πολίτης να εντοπίζει εύκολα την πληροφορία που τον αφορά. Ανάμεσά τους: νοσοκομεία, πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, φαρμακεία, ταξιδιωτική ιατρική, προγράμματα πρόληψης, αλλά και θέματα παραπόνων και καταγγελιών.

Με τη χρήση κωδικών Taxisnet, οι πολίτες συνδέονται με υπηρεσίες και φορείς όπως ο ΕΟΠΥΥ, ο ΕΟΔΥ, η ΗΔΙΚΑ και ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος, αποκτώντας άμεση εικόνα των διαθέσιμων διαδικασιών. Μέσα από την εφαρμογή μπορούν επίσης να κλείνουν ραντεβού και να υποβάλλουν αιτήματα με λίγα μόλις κλικ.
Συμπλήρωμα της τηλεφωνικής γραμμής, όχι αντικατάσταση

Η εφαρμογή 1566 δεν αντικαθιστά αλλά συμπληρώνει την τηλεφωνική γραμμή, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο μοντέλο πολυκαναλικής εξυπηρέτησης. Ο πολίτης μπορεί πλέον να επιλέξει τον τρόπο που τον εξυπηρετεί καλύτερα: τηλεφωνικά, ψηφιακά μέσω πλατφόρμας ή απευθείας από το κινητό του.

Με τη νέα εφαρμογή, το ΕΣΥ κάνει ένα ακόμη βήμα προς τον ψηφιακό μετασχηματισμό, με στόχο οι υπηρεσίες υγείας να γίνουν πιο προσβάσιμες και πιο φιλικές προς όλους τους πολίτες.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Προσωπικός γιατρός: Πότε δεν είναι δωρεάν για τους πολίτες – Τι ισχύει με τη νέα ρύθμιση

Ο Προσωπικός Γιατρός δεν θα παρέχεται τελικώς δωρεάν σε όλους τους πολίτες. Παρά το γεγονός ότι ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ότι θα ήταν δωρεάν για κάθε ασφαλισμένο, πλέον όσοι επιλέγουν συγκεκριμένους γιατρούς που δεν είναι συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ ενδέχεται να χρειάζεται να πληρώνουν οι ίδιοι την επίσκεψη.

Η αλλαγή αφορά κυρίως τους ιδιώτες Γενικούς Γιατρούς και Παθολόγους που συμμετέχουν στον θεσμό ως προσωπικοί γιατροί, αλλά δεν έχουν σύμβαση με τον Οργανισμό.

Σύμφωνα με τη νέα απόφαση του υπουργείου Υγείας, οι γιατροί αυτοί δεν αποζημιώνονται από τον Οργανισμό για τις υπηρεσίες προσωπικού γιατρού που παρέχουν, αλλά αμείβονται απευθείας από τον πολίτη που τους επιλέγει.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο θεσμός εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες, καθώς τέσσερα χρόνια μετά την έναρξή του δεν έχει καταφέρει να καλύψει το σύνολο του πληθυσμού.
Προσωπικός γιατρός όχι για όλους

Ο προσωπικός γιατρός θεσμοθετήθηκε το 2022 με στόχο να αποτελέσει το πρώτο σημείο επαφής των πολιτών με το σύστημα υγείας, να ενισχύσει την πρόληψη και να περιορίσει την πίεση στα νοσοκομεία.

Ωστόσο, η συμμετοχή των ιδιωτών γιατρών δεν ήταν η αναμενόμενη, με αποτέλεσμα το υπουργείο Υγείας να χρειαστεί να προχωρήσει σε νέες παρεμβάσεις στα τέλη του 2024 για την επανεκκίνηση του θεσμού.

Παρά τις αλλαγές, σημαντικό μέρος των πολιτών παραμένει εκτός συστήματος. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το 37,7% των δικαιούχων δεν έχει ακόμη εγγραφεί σε Προσωπικό Γιατρό.

Την ίδια στιγμή, αρκετοί από όσους εμφανίζονται εγγεγραμμένοι είχαν επιλέξει γιατρό το 2022 προκειμένου να αποφύγουν τις κυρώσεις που είχαν προβλεφθεί, ακόμη και αν ο συγκεκριμένος γιατρός βρισκόταν σε μεγάλη απόσταση από τον τόπο κατοικίας τους.

Λιγοστοί οι ιδιώτες γιατροί

Τα στοιχεία για τη στελέχωση του θεσμού δείχνουν και το βασικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η εφαρμογή του. Συνολικά οι εγγεγραμμένοι προσωπικοί γιατροί σε όλη τη χώρα ανέρχονται σε 5.534.

Από αυτούς:

4.054 είναι γιατροί του δημόσιου τομέα, οι οποίοι εντάχθηκαν στο σύστημα προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες λόγω της έλλειψης ιδιωτών.

Μόλις 1.480 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες προσωπικοί γιατροί σε ολόκληρη την επικράτεια.

Η περιορισμένη συμμετοχή των ιδιωτών γιατρών είχε ως αποτέλεσμα πολλοί πολίτες να δυσκολεύονται να βρουν διαθέσιμο προσωπικό γιατρό κοντά στην περιοχή κατοικίας τους.
Πώς αλλάζει η δωρεάν πρόσβαση

Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι οι Προσωπικοί Γιατροί των ειδικοτήτων Γενικής/Οικογενειακής Ιατρικής και Εσωτερικής Παθολογίας, οι οποίοι λειτουργούν ως αμιγώς ιδιώτες χωρίς σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ, δεν θα λαμβάνουν αποζημίωση από τον Οργανισμό.

Αντίθετα, η αμοιβή τους θα καθορίζεται μεταξύ γιατρού και ασφαλισμένου.

Με αυτόν τον τρόπο, στην πράξη δημιουργείται μια νέα κατηγορία προσωπικού γιατρού, η οποία δεν θα είναι δωρεάν για τον πολίτη, αλλά θα εξαρτάται από την οικονομική συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.

Βέβαια ο αρχικός σχεδιασμός του προσωπικού γιατρού ήταν η δημιουργία ενός οργανωμένου συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, όπου κάθε πολίτης θα είχε έναν σταθερό γιατρό που θα παρακολουθούσε την υγεία του, θα συντόνιζε τις εξετάσεις και θα λειτουργούσε ως «φίλτρο» πριν από την προσφυγή στα νοσοκομεία.

Ωστόσο, η έλλειψη επαρκούς αριθμού γιατρών, κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, αλλά και τα προβλήματα στην πρόσβαση των πολιτών, έχουν περιορίσει σημαντικά την εφαρμογή του θεσμού.

Τέλος τέσσερα χρόνια μετά την έναρξή του, ο Προσωπικός Γιατρός παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει επιτευχθεί ο αρχικός στόχος της καθολικής και δωρεάν κάλυψης του πληθυσμού.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Κέντρα Υγείας μόνο για συνταγές φαρμάκων – Τι αποκαλύπτουν τα επίσημα στοιχεία

Τα Κέντρα Υγείας της Αττικής φαίνεται πως εξακολουθούν να μην αξιοποιούνται στον βαθμό που προβλέπει ο ρόλος τους στο σύστημα υγείας, καθώς μεγάλο μέρος των επισκέψεων των πολιτών αφορά κυρίως την έκδοση συνταγών και παραπεμπτικών, αντί για ολοκληρωμένη πρωτοβάθμια φροντίδα.

Τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας για το 2025 δείχνουν ότι χιλιάδες πολίτες προσέρχονται στις μονάδες Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας προκειμένου να ανανεώσουν τη φαρμακευτική τους αγωγή, γεγονός που αναδεικνύει τις δυσκολίες των Κέντρων Υγείας να λειτουργήσουν ως το πρώτο σημείο επαφής των ασθενών με το σύστημα υγείας.

Οι μονάδες με τις περισσότερες επισκέψεις για συνταγογράφηση

Στην κορυφή της λίστας βρίσκεται το Κέντρο Υγείας Πλατείας Αττικής, όπου καταγράφηκαν 54.197 επισκέψεις αποκλειστικά για συνταγογράφηση φαρμάκων. Ακολουθούν:

Κέντρο Υγείας Νέας Μάκρης: 33.291 επισκέψεις

Κέντρο Υγείας Καλλιθέας: 33.173 επισκέψεις

Κέντρο Υγείας Αμαρουσίου: 31.100 επισκέψεις

Κέντρο Υγείας Δάφνης: 25.810 επισκέψεις

Οι αριθμοί αποτυπώνουν ότι σημαντικό κομμάτι της καθημερινής λειτουργίας των Κέντρων Υγείας αφορά διοικητικές πράξεις, όπως η ανανέωση συνταγών, αντί για υπηρεσίες όπως η πρόληψη, η παρακολούθηση ασθενών με χρόνια νοσήματα και η αντιμετώπιση ήπιων περιστατικών.

Κέντρα Υγείας με ελλείψεις προσωπικού

Ο σχεδιασμός της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας προβλέπει τα Κέντρα Υγείας να λειτουργούν ως βασικός πυλώνας του συστήματος, παρέχοντας άμεση φροντίδα στους πολίτες και μειώνοντας την πίεση προς τα νοσοκομεία.

Ωστόσο, η εικόνα που καταγράφεται σήμερα δείχνει ότι πολλές μονάδες δεν έχουν καταφέρει ακόμη να αναπτύξουν πλήρως αυτόν τον ρόλο. Αρκετά περιστατικά που καταλήγουν στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν σε επίπεδο πρωτοβάθμιας περίθαλψης, εφόσον υπήρχαν οι απαραίτητες υποδομές και το προσωπικό.

Επίσης ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα Κέντρα Υγείας είναι η υποστελέχωση. Οι ελλείψεις σε γιατρούς, νοσηλευτές, αλλά και εργαστηριακό προσωπικό περιορίζουν τη δυνατότητα παροχής περισσότερων υπηρεσιών στους πολίτες.

Η περιορισμένη στελέχωση οδηγεί αρκετές μονάδες να επικεντρώνονται σε βασικές ανάγκες, όπως η συνταγογράφηση, αντί να αναπτύσσουν ένα ευρύτερο φάσμα ιατρικών υπηρεσιών.

Ταυτόχρονα τα περισσότερα Κέντρα Υγείας της Αττικής δεν συμμετέχουν ακόμη πλήρως στο σύστημα εφημεριών, με αποτέλεσμα πολλοί πολίτες να συνεχίζουν να απευθύνονται στα μεγάλα δημόσια νοσοκομεία ακόμη και για προβλήματα που θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν σε δομές πρωτοβάθμιας περίθαλψης.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Απογευματινά χειρουργεία: Επέστρεψε ο τιμοκατάλογος στο ΕΣΥ – Αναλυτικά οι χρεώσεις

Τα απογευματινά χειρουργεία επί πληρωμή επέστρεψαν στο ΕΣΥ καθώς στις 30 Ιουνίου ολοκληρώθηκαν τα δωρεάν που χρηματοδοτήθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Έτσι όσοι επιλέγουν να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση το απόγευμα σε δημόσιο νοσοκομείο καλούνται να καλύπτουν το συνολικό κόστος της διαδικασίας, το οποίο διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος και τη βαρύτητα της επέμβασης.

Σύμφωνα με την ισχύουσα υπουργική απόφαση, το κόστος των απογευματινών χειρουργείων κυμαίνεται από 300 έως 2.000 ευρώ, ενώ η πληρωμή μπορεί να πραγματοποιείται και ηλεκτρονικά μέσω POS.

Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας επισημαίνει ότι τα προβλεπόμενα ποσά παραμένουν αισθητά χαμηλότερα σε σχέση με τις αντίστοιχες χρεώσεις των ιδιωτικών θεραπευτηρίων.

Την ίδια ώρα, ωστόσο, εξακολουθούν να καταγράφονται σημαντικές ελλείψεις στη στελέχωση των απογευματινών χειρουργείων.

Πολλά δημόσια νοσοκομεία αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε κρίσιμες ειδικότητες, κυρίως σε αναισθησιολόγους και νοσηλευτικό προσωπικό, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δυσκολίες στην εύρυθμη λειτουργία των χειρουργείων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να καταγράφονται αναβολές ακόμη και προγραμματισμένων πρωινών επεμβάσεων.

Απογευματινά χειρουργεία: Οι χρεώσεις με βάση την επέμβαση

Οι χειρουργικές επεμβάσεις κατατάσσονται σε έξι κατηγορίες, ανάλογα με τη βαρύτητά τους, με τον τιμοκατάλογο να διαμορφώνεται ως εξής:

• Πολύ μικρή επέμβαση: 300 ευρώ

• Μικρή επέμβαση: 500 ευρώ

• Μεσαία επέμβαση: 900 ευρώ

• Μεγάλη επέμβαση: 1.200 ευρώ

• Βαρεία επέμβαση: 1.600 ευρώ

• Εξαιρετικά βαρεία επέμβαση: 2.000 ευρώ

Πώς θα αμείβονται οι γιατροί

Με βάση την υπουργική απόφαση που είχε εκδοθεί καθορίζονται οι αμοιβές των γιατρών που συμμετέχουν στα απογευματινά χειρουργεία, οι οποίες διαφοροποιούνται ανάλογα με τη θέση τους και τη βαρύτητα της επέμβασης.

Ειδικότερα:

• Ο Συντονιστής Διευθυντής ή καθηγητής θα λαμβάνει από 125 ευρώ για πολύ μικρές επεμβάσεις έως 1.000 ευρώ για εξαιρετικά βαριά χειρουργεία.

• Ο Διευθυντής ή αναπληρωτής καθηγητής θα αμείβεται από 110 έως 900 ευρώ.

• Οι Επιμελητές και οι επίκουροι καθηγητές θα λαμβάνουν από 105 έως 850 ευρώ.

• Οι χειρουργοί Β΄ και Γ΄, που συμμετέχουν στη χειρουργική ομάδα, θα αμείβονται από 55 έως 150 ευρώ, ανάλογα με τη βαρύτητα της επέμβασης.

• Οι αναισθησιολόγοι θα λαμβάνουν από 90 έως 450 ευρώ ανά χειρουργείο.

Ενδεικτικά, σε μία επέμβαση χολοκυστεκτομής ο συντονιστής χειρουργός θα αμείβεται με περίπου 550 ευρώ, ενώ ο αναισθησιολόγος με 350 ευρώ. Αντίστοιχα, σε αρθροπλαστική ισχίου η αμοιβή του συντονιστή χειρουργού θα φτάνει τα 750 ευρώ, ενώ του αναισθησιολόγου τα 300 ευρώ.
Υψηλότερες αποδοχές για τους νοσηλευτές

Το υπουργείο Υγείας προβλέπει αυξημένες αμοιβές και για το νοσηλευτικό προσωπικό που θα συμμετέχει σε απογευματινές χειρουργικές επεμβάσεις σε σχέση με τις σημερινές απολαβές στα απογευματινά ιατρεία, όπου η αποζημίωση ανέρχεται σε περίπου 10 ευρώ ανά ώρα.

Τέλος να σημειωθεί πώς η οργάνωση τους γίνεται από κάθε δημόσιο νοσοκομείο που διαθέτει τις απαραίτητες υποδομές και το απαιτούμενο προσωπικό και η συμμετοχή των κλινικών είναι προαιρετική.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

CRISPR: Μια νέα ανακάλυψη αλλάζει την κατανόηση της μικροβιακής ανοσίας

Η νέα ανακάλυψη υπενθυμίζει ότι ακόμη και οι μικρότεροι οργανισμοί στη Γη διαθέτουν εξαιρετικά εξελιγμένες στρατηγικές επιβίωσης — στρατηγικές που η επιστήμη μόλις τώρα αρχίζει να αποκωδικοποιεί.

Το CRISPR έχει γίνει ευρέως γνωστό τα τελευταία χρόνια κυρίως λόγω της επαναστατικής χρήσης του στη γονιδιακή επεξεργασία. Ωστόσο, η αρχική του αποστολή στη φύση ήταν διαφορετική: αποτελεί ένα από τα πιο εξελιγμένα συστήματα άμυνας που διαθέτουν τα βακτήρια απέναντι στους ιούς που τα προσβάλλουν, τους λεγόμενους βακτηριοφάγους.

Μια νέα μελέτη από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν αποκαλύπτει ότι το CRISPR δεν λειτουργεί απλώς ως ένα «όπλο» κατά των ιών, αλλά ως ένας κεντρικός ρυθμιστής που οργανώνει και ενεργοποιεί εφεδρικά αμυντικά συστήματα όταν η βασική άμυνα αποτύχει.

Η ανακάλυψη προσφέρει μια νέα εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο τα βακτήρια επιβιώνουν σε έναν κόσμο γεμάτο ιούς και μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη νέων εφαρμογών στη βιοτεχνολογία και στη θεραπεία με φάγους.

Το CRISPR ως φυσικό ανοσοποιητικό σύστημα των βακτηρίων

Τα βακτήρια, παρότι θεωρούνται απλοί οργανισμοί, διαθέτουν πολύπλοκους μηχανισμούς προστασίας. Οι βακτηριοφάγοι είναι ιοί που μολύνουν αποκλειστικά βακτήρια και μπορούν να τα καταστρέψουν χρησιμοποιώντας τον κυτταρικό τους μηχανισμό για να πολλαπλασιαστούν.

Τα συστήματα CRISPR-Cas λειτουργούν σαν ένα είδος «βιολογικής μνήμης». Όταν ένα βακτήριο επιβιώνει από μια επίθεση φάγου, μπορεί να αποθηκεύσει μικρά τμήματα του γενετικού υλικού του εισβολέα. Αν ο ίδιος ιός επιτεθεί ξανά, το CRISPR αναγνωρίζει το ξένο DNA και ενεργοποιεί τις πρωτεΐνες Cas, οι οποίες το καταστρέφουν.

Μέχρι σήμερα έχουν αναγνωριστεί πολλές διαφορετικές μορφές CRISPR-Cas. Οι επιστήμονες έχουν καταγράψει δύο μεγάλες κατηγορίες, επτά τύπους και δεκάδες υποτύπους, γεγονός που δείχνει την τεράστια ποικιλία αυτών των μηχανισμών.

Η νέα ανακάλυψη: το CRISPR έχει ρόλο «διοικητή»

Η ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τη Yan Zhang από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν μελέτησε το σύστημα CRISPR-Cas τύπου Ι σε βακτήρια του γένους Neisseria.

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι μέσα στην περιοχή του γονιδιώματος όπου βρίσκεται το CRISPR υπάρχουν και άλλα γονίδια που σχετίζονται με την έμφυτη ανοσία των βακτηρίων.

Το σημαντικό εύρημα ήταν ότι το CRISPR δεν δρα ανεξάρτητα. Αντίθετα, λειτουργεί σαν ένας «αρχηγός» που ελέγχει πότε αυτά τα εφεδρικά αμυντικά συστήματα θα ενεργοποιηθούν.

Όπως εξηγούν οι ερευνητές, τα βακτήρια διαθέτουν μια πολυεπίπεδη στρατηγική άμυνας, παρόμοια με ένα στρατιωτικό σύστημα όπου υπάρχει μια πρώτη γραμμή προστασίας και εναλλακτικές λύσεις σε περίπτωση αποτυχίας.

Γιατί τα βακτήρια κρατούν κρυφές τις εφεδρικές άμυνες;

Η ενεργοποίηση των αμυντικών μηχανισμών έχει κόστος για το βακτηριακό κύτταρο.

Όταν ένα βακτήριο ενεργοποιεί ισχυρά συστήματα άμυνας, μπορεί να επιβραδύνει την ανάπτυξή του ή να καταναλώσει σημαντική ενέργεια. Για αυτόν τον λόγο, τα εφεδρικά αμυντικά γονίδια παραμένουν συνήθως απενεργοποιημένα.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το σύμπλεγμα CRISPR-Cas μπορεί να προσδένεται σε συγκεκριμένες περιοχές του DNA, εμποδίζοντας την ενεργοποίηση αυτών των γονιδίων όταν δεν υπάρχει άμεση απειλή.

Με άλλα λόγια, το CRISPR δεν προστατεύει μόνο το βακτήριο από τους ιούς, αλλά αποφασίζει και πότε πρέπει να χρησιμοποιηθούν πιο ακραίες μορφές άμυνας.

Όταν ο ιός νικά την πρώτη γραμμή άμυνας

Οι βακτηριοφάγοι δεν είναι παθητικοί αντίπαλοι. Κατά τη διάρκεια της εξέλιξης έχουν αναπτύξει μηχανισμούς για να παρακάμπτουν το CRISPR.

Ένα παράδειγμα είναι η παραγωγή ειδικών μορίων που μπορούν να μπλοκάρουν τις πρωτεΐνες Cas και να εμποδίσουν την άμυνα του βακτηρίου.

Ωστόσο, η νέα μελέτη δείχνει ότι αυτή η στρατηγική μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες για τον φάγο.

Όταν το CRISPR απενεργοποιείται ή εμποδίζεται, απελευθερώνεται η καταστολή των εφεδρικών αμυντικών μηχανισμών. Έτσι, το βακτήριο ενεργοποιεί δεύτερα και τρίτα επίπεδα προστασίας που μπορούν τελικά να εξουδετερώσουν τον ιό.

Αυτό σημαίνει ότι η προσπάθεια του φάγου να νικήσει το CRISPR μπορεί στην πραγματικότητα να ενεργοποιήσει μια ακόμη πιο ισχυρή άμυνα.

Σημαντικές εφαρμογές στην ιατρική και τη βιοτεχνολογία

Η νέα κατανόηση της βακτηριακής ανοσίας μπορεί να έχει πρακτικές εφαρμογές.

Πολλές βιομηχανίες χρησιμοποιούν βακτήρια για την παραγωγή τροφίμων, όπως γιαούρτι και προϊόντα ζύμωσης, αλλά και για την παραγωγή βιοκαυσίμων. Οι βακτηριοφάγοι μπορούν να προκαλέσουν μεγάλες απώλειες σε αυτές τις διαδικασίες.

Η γνώση των αμυντικών μηχανισμών των βακτηρίων μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία πιο ανθεκτικών βακτηριακών στελεχών.

Παράλληλα, η ανακάλυψη έχει ιδιαίτερη σημασία για τη θεραπεία με φάγους, μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για την αντιμετώπιση βακτηριακών λοιμώξεων που είναι ανθεκτικές στα αντιβιοτικά.

Οι φάγοι χρησιμοποιούνται ως «φυσικοί εχθροί» παθογόνων βακτηρίων, όμως για να είναι αποτελεσματικοί οι επιστήμονες πρέπει να γνωρίζουν όλες τις κρυφές άμυνες που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα βακτήρια.

Το μέλλον της έρευνας στο CRISPR

Η μελέτη δείχνει ότι το CRISPR είναι πολύ πιο σύνθετο από έναν απλό μηχανισμό κοπής DNA. Στη φύση λειτουργεί ως ένα εξελιγμένο σύστημα ελέγχου, ικανό να συντονίζει διαφορετικές μορφές άμυνας ανάλογα με την απειλή.

Η κατανόηση αυτών των μηχανισμών μπορεί να οδηγήσει σε νέες τεχνολογίες στη γενετική μηχανική, στην καταπολέμηση ανθεκτικών βακτηρίων και στην ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών θεραπειών.

Η νέα ανακάλυψη υπενθυμίζει ότι ακόμη και οι μικρότεροι οργανισμοί στη Γη διαθέτουν εξαιρετικά εξελιγμένες στρατηγικές επιβίωσης — στρατηγικές που η επιστήμη μόλις τώρα αρχίζει να αποκωδικοποιεί.

 

 

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Υπουργείο Υγείας: Οδηγίες προστασίας από τον καπνό των πυρκαγιών – Ποιες ομάδες κινδυνεύουν περισσότερο

Με αφορμή τις πυρκαγιές που βρίσκονται σε εξέλιξη, το Υπουργείο Υγείας υπενθυμίζει, τα μέτρα προστασίας από την έκθεση στον καπνό. Όπως επισημαίνεται, κατά την εκδήλωση δασικών και άλλων πυρκαγιών, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ανάφλεξη οργανικής καύσιμης ύλης απελευθερώνει στην ατμόσφαιρα διάφορους ρυπαντές όπως μονοξείδιο του άνθρακα, οξείδια του αζώτου (ΝΟx), διοξείδιο του θείου, αιωρούμενα σωματίδια (ΑΣ) , καθώς και άλλες ουσίες .

Η προσωρινή υπερσυγκέντρωση αυτών των ουσιών καθώς και η μεταφορά τους με τη βοήθεια του ανέμου σε γειτνιάζουσες περιοχές ενδέχεται να δημιουργήσουν βραχυπρόθεσμα ή/και μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας στο γενικό πληθυσμό και ιδίως στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Τα αιωρούμενα σωματίδια είναι πιθανόν να διεισδύσουν μέχρι το κατώτερο αναπνευστικό σύστημα (πνεύμονες) ενώ τα μικρότερης διαμέτρου μικροσωματίδια ενδέχεται να περάσουν και στην κυκλοφορία του αίματος. Οι ομάδες υψηλού κινδύνου από έκθεση σε καπνό είναι άτομα με άσθμα ή άλλα αναπνευστικά νοσήματα, άτομα με καρδιοαγγειακές παθήσεις, οι χρονίως πάσχοντες, οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι έγκυοι και οι καπνιστές.

Η έκθεση στον καπνό μιας πυρκαγιάς ενδέχεται να προκαλέσει ερεθισμούς στα μάτια και την αναπνευστική οδό, βήχα, βρογχίτιδα, καθώς και να επιδεινώσει ή να πυροδοτήσει συμπτώματα κρίσης άσθματος και σε ορισμένες περιπτώσεις διαταραχή της αναπνευστικής λειτουργίας όπως δύσπνοια.

Επίσης, σε άτομα με υποκείμενα νοσήματα ενδέχεται να συμβάλει σε διαταραχές ρυθμού της καρδιάς και σε ακραίες περιπτώσεις σε καρδιαγγειακά επεισόδια με κατάληξη το θάνατο.

Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο κίνδυνος εγκαυμάτων του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος εξαιτίας της εισπνοής θερμών αερίων, τα οποία μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές επιπλοκές.

Μέτρα Προστασίας κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς

Μία πυρκαγιά, εκτός από την περιοχή στην οποία εκδηλώνεται, ενδέχεται να επηρεάσει και άλλες περιοχές, εξαιτίας της μεταφοράς του καπνού μέσω των ανέμων. Επομένως, η λήψη μέτρων προστασίας είναι απαραίτητη ακόμη και σε περιοχές όπου η καθημερινή δραστηριότητα δεν επηρεάζεται άμεσα, αλλά καλύπτονται από το νέφος του καπνού της πυρκαγιάς.

Για το λόγο αυτό, θα πρέπει να υπάρχει ενημέρωση του πληθυσμού για τη λήψη των παρακάτω μέτρων προστασίας κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς στις περιοχές που είτε βρίσκονται πλησίον αυτής, είτε επηρεάζονται από τον καπνό και την αυξημένη θερμοκρασία:

* Πιστή τήρηση των οδηγιών των αρμόδιων αρχών.

* Παραμονή σε κλειστούς χώρους.

Σε περίπτωση όπου κατοικημένες περιοχές βρίσκονται πλησίον μιας πυρκαγιάς κι επηρεάζονται από τον καπνό προτείνεται η ελάττωση των άσκοπων μετακινήσεων και η παραμονή σε κλειστούς χώρους χωρίς απευθείας επικοινωνία με τον εξωτερικό αέρα (κλείσιμο παραθύρων, πορτών και λοιπών διόδων αέρα προς το εσωτερικό).

* Εξασφάλιση θερμικής άνεσης στο εσωτερικό των κατοικιών

Κατά τη διάρκεια της νύχτας οι ένοικοι, και ιδιαίτερα αυτοί που ανήκουν σε ευαίσθητες ομάδες, προτείνεται να κοιμούνται στο πιο δροσερό σημείο των κατοικιών.

Εφόσον οι κατοικίες διαθέτουν σύστημα κλιματισμού, προτείνεται η χρήση του στη λειτουργία ανακύκλωσης του εσωτερικού αέρα, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η επιβάρυνση της ποιότητας του αέρα στους εσωτερικούς χώρους. Η επιλογή εισαγωγής «φρέσκου αέρα» που παρέχεται από ορισμένα συστήματα κλιματισμού πρέπει να απενεργοποιείται κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς για να αποφευχθεί η εισροή καπνού από το εξωτερικό περιβάλλον.

* Περιορισμός μετακινήσεων

Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να αποφεύγονται οι άσκοπες μετακινήσεις και να χρησιμοποιούνται τα φώτα των οχημάτων κατά τη διάρκεια της ημέρας, ώστε να αποφευχθούν ενδεχόμενα ατυχήματα σε περιοχές με χαμηλή ορατότητα.

Σε περίπτωση όμως χρήσης του αυτοκινήτου, προτείνεται η ρύθμιση του συστήματος κλιματισμού του οχήματος στη λειτουργία ανακύκλωσης του εσωτερικού αέρα, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η είσοδος του καπνού στην καμπίνα των επιβατών.

* Μείωση των πηγών ρύπανσης του εσωτερικού αέρα εντός του σπιτιού

Κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς πρέπει να αποφεύγεται το κάπνισμα στο εσωτερικό των κατοικιών, το μαγείρεμα με τη χρήση ψησταριάς, η χρήση τζακιού για ψήσιμο/μαγείρεμα, η χρήση αεροζόλ (εντομοκτόνα, αρωματικά χώρου, σπρέι μαλλιών) και οποιασδήποτε άλλης πηγής, που ενδέχεται να επιβαρύνει την ποιότητα του εσωτερικού αέρα.

* Χρήση μέτρων ατομικής προστασίας (ΜΑΠ) από τον καπνό

Για άτομα που ανήκουν σε ευαίσθητες ομάδες αλλά και γενικότερα για όλους όσοι επιβάλλεται να μετακινηθούν σε εξωτερικό χώρο, συνιστάται η χρήση μάσκας για την προστασία τους από τον καπνό και τις αναθυμιάσεις. Σε καταστάσεις αυξημένων συγκεντρώσεων καπνού και στάχτης στην ατμόσφαιρα, το φίλτρο της μάσκας συνιστάται να είναι πιστοποιημένο για κατακράτηση ΑΣ2.5 και να εξασφαλίζεται ότι η μάσκα εφαρμόζει καλά στο στόμα και τη μύτη του ατόμου (πχ τύπου Ν95, FFP2, ΚΝ95).

* Διατήρηση της θερμοκρασίας σώματος και συχνή ενυδάτωση

Επειδή η πυρκαγιά ενδέχεται να συνοδεύεται και από αύξηση της θερμοκρασίας, κατά τη διάρκειά της πρέπει να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική ενυδάτωση του οργανισμού με τη λήψη υγρών, αποφεύγοντας την κατανάλωση ποτών, που περιέχουν ζάχαρη ή αλκοόλ.

* Συνδρομή σε άτομα χρήζοντα βοηθείας

Για ηλικιωμένα άτομα ή άτομα, που ζουν μόνα τους, πρέπει να εξασφαλίζεται ότι η φαρμακευτική αγωγή που ακολουθούν, δεν επηρεάζει τη θερμορύθμισή τους. Στην τελευταία περίπτωση πρέπει να εξασφαλίζεται η επαρκής ενυδάτωσή τους και να αναζητείται ιατρική συμβουλή για την πρόληψη ενδεχόμενων επιπλοκών.

* Σε περίπτωση που άτομο παρουσιάσει συμπτώματα εξαιτίας του καπνού ή των συνθηκών της πυρκαγιάς (ενδεικτικά αναφέρονται η δύσπνοια, σύγχυση, σπασμοί, καρδιοαναπνευστικά προβλήματα, απώλεια συνείδησης) πρέπει να αναζητηθεί αμέσως ιατρική συνδρομή.

* ‘Αμεση ιατρική βοήθεια θα πρέπει να παρέχεται σε άτομα, που έχουν υποστεί εγκαύματα, είτε εξωτερικά εξαιτίας της πυρκαγιάς, είτε εγκαύματα του κατώτερου αναπνευστικού εξαιτίας της εισπνοής θερμών αερίων.

 

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τι δείχνει η έκθεση του ΕΟΔΥ για την λεγεωνέλλα στην Ελλάδα

Το 2025 η Ελλάδα κατέγραψε 180 κρούσματα λεγεωνέλλωσης, ενώ οι εργαστηριακοί και γονιδιωματικοί έλεγχοι του ΕΟΔΥ συνέβαλαν στον εντοπισμό πιθανών πηγών μόλυνσης και στη λήψη στοχευμένων μέτρων

 

Η λεγεωνέλλα αποτελεί διαχρονική πρόκληση για τη Δημόσια Υγεία κατά τους θερινούς και πρώτους φθινοπωρινούς μήνες, καθώς οι υψηλότερες θερμοκρασίες και η επαναλειτουργία εποχικών εγκαταστάσεων ευνοούν την ανάπτυξη του βακτηρίου στα δίκτυα ύδρευσης, ιδίως σε τουριστικά καταλύματα. Η αποτελεσματική προστασία της Δημόσιας Υγείας, όμως, ξεκινά πολύ πριν από την εμφάνιση ενός κρούσματος: με συστηματικούς περιβαλλοντικούς ελέγχους, εργαστηριακή επιτήρηση και έγκαιρη επιδημιολογική διερεύνηση.

Μέσω του εθνικού και του ευρωπαϊκού δικτύου επιτήρησης, καθώς και του Δικτύου ΚΕΔΥ/ΠΕΔΥ και των Συνεργαζόμενων Εργαστηρίων, ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) παρακολουθεί διαρκώς την πορεία της νόσου και υποστηρίζει τις υγειονομικές αρχές με χιλιάδες εργαστηριακές αναλύσεις κάθε χρόνο. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν περισσότερες από 8.200 μικροβιολογικές αναλύσεις δειγμάτων νερού, ενώ η επίπτωση της νόσου στην Ελλάδα παρέμεινε χαμηλή και δεν καταγράφηκε καμία επιδημία.

Η Λεγεωνέλλα αποτελεί βακτήριο ευρέως διαδεδομένο στην φύση, κυρίως σε υδάτινα περιβάλλοντα ενώ έχει εντοπιστεί και απομονωθεί εργαστηριακά από δείγματα εδάφους, κυρίως όταν πρόκειται για το είδος Legionella longbeachae.

Αποικίζει εύκολα όλα τα συστήματα ύδρευσης, κυρίως το δίκτυο παροχής θερμού και κρύου νερού, τα ντεπόζιτα, τις δεξαμενές και τις σωληνώσεις με ελάχιστη ή καθόλου ροή νερού, όπου ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό του αποτελούν οι θερμοκρασίες νερού 25-42°C.

Η νόσος μεταδίδεται αερογενώς με εισπνοή του βακτηρίου, όταν νερό που είναι μολυσμένο διασκορπίζεται στον αέρα υπό μορφή σταγονιδίων (αεροζόλ, ντους).

Σύμφωνα με όσα επισημαίνει ο ΕΟΔΥ δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ο χρόνος επώασης της νόσου είναι 2-10 ημέρες (συνήθως 5-6 ημέρες). Στις ομάδες υψηλού κινδύνου υπάγονται οι άνω των 50 ετών, οι καπνιστές και οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Εμφανίζει εποχικότητα με τα κρούσματα της νόσου να εμφανίζονται συχνότερα τους καλοκαιρινούς και πρώτους φθινοπωρινούς μήνες καθώς η έντονη τουριστική δραστηριότητα, η αύξηση της θερμοκρασίας και η επαναλειτουργία εποχικών καταλυμάτων μετά την παρατεταμένη αχρησία των δικτύων ύδρευσης τον χειμώνα, αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισής της.

Η πρόληψη της νόσου βασίζεται κυρίως στη σωστή συντήρηση και απολύμανση των εγκαταστάσεων ύδρευσης και κλιματισμού, στους τακτικούς ελέγχους και την εφαρμογή κατάλληλων μέτρων από εκπαιδευμένο προσωπικό σε τουριστικά καταλύματα, νοσοκομεία, μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας υγείας και όπου αλλού χρειάζεται, έτσι ώστε να αποφευχθούν αρνητικές συνέπειες για τη Δημόσια Υγεία αλλά και τον τουρισμό στην χώρα μας.

Ο ΕΟΔΥ ενημερώνεται για τα κρούσματα της Νόσου των Λεγεωναρίων μέσω δύο συστημάτων επιτήρησης:

-του Σύστηματος Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων (Σ.Υ.Δ.Ν) για τα κρούσματα της νόσου που διαγιγνώσκονται στα νοσοκομεία της χώρας και,

-του Ευρωπαϊκού Δικτύου Επιτήρησης της Νόσου των Λεγεωνάριων (ELDSNet) για κρούσματα της νόσου σε πολίτες άλλων χωρών που ταξίδεψαν στην Ελλάδα και πιθανολογείται ότι εκτέθηκαν στη Λεγεωνέλλα κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στη χώρα μας.

Το 2025 δηλώθηκαν συνολικά 180 κρούσματα Νόσου των Λεγεωναρίων, 100 μέσω του Σ.Υ.Δ.Ν. και 80 μέσω του ELDSNet. Η Νόσος φαίνεται να είναι συχνότερη σε άνδρες και σε ηλικίες μεγαλύτερες των 65 ετών. Η πλειονότητα των κρουσμάτων παρατηρήθηκε κατά το μήνα Σεπτέμβριο.

Κατά το έτος 2025 η επίπτωση της Νόσου των Λεγεωναρίων στην Ελλάδα παρέμεινε χαμηλή (0,8 κρούσματα / 100.000 κατοίκους) και δεν καταγράφηκε καμία επιδημία.

Η κυρία Άννα Ψαρουλάκη, Καθηγήτρια της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και Επιστημονικά Υπεύθυνη του Περιφερειακού Εργαστηρίου Δημόσιας Υγείας (ΠΕΔΥ) Κρήτης, παρουσιάζει τον καθοριστικό ρόλο της επιδημιολογικής και εργαστηριακής επιτήρησης, καθώς και των σύγχρονων γονιδιωματικών τεχνολογιών, στη διερεύνηση κρουσμάτων και στον εντοπισμό των πηγών μόλυνσης.

Το 2025, στο ΠΕΔΥ Κρήτης συνολικά, πραγματοποιήθηκαν 887 μικροβιολογικοί έλεγχοι για Legionella spp. σε δείγματα νερού. Εξ αυτών, 701 αφορούσαν τουριστικά καταλύματα, στο πλαίσιο διερεύνησης περιστατικών νόσου των λεγεωνάριων (ΝΛ) σε ταξιδιώτες στην Κρήτη, τα οποία αναφέρθηκαν στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Επιτήρησης Νόσου των Λεγεωνάριων (ELDSNet). Τα υπόλοιπα 186 δείγματα προέρχονταν από υγειονομικούς ελέγχους της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας Κρήτης (κέντρα υγείας, γηροκομεία, πλοία, κολυμβητήρια).

Η μικροβιολογική ανάλυση για Legionella πραγματοποιήθηκε από το Περιφερειακό Εργαστήριο Δημόσιας Υγείας Κρήτης χρησιμοποιώντας μεθόδους καλλιέργειας σύμφωνα με το πρότυπο ISO 11731:2017. Τα δείγματα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία σύμφωνα με τις τυπικές εργαστηριακές διαδικασίες για την ανάλυση καλλιέργειας Legionella. Οι συγκεντρώσεις εκφράστηκαν σε cfu/L, με όριο ανίχνευσης/αναφοράς 50 cfu/L. 32,25% των δειγμάτων είχαν συγκεντρώσεις L. pneumophila πάνω από το όριο ανίχνευσης/αναφοράς ≥ 50 cfu/L.

Γονιδιωματική ανάλυση

Στο ΠΕΔΥ Κρήτης έχουν αναπτυχθεί μοριακές μέθοδοι ανάλυσης, με σκοπό την επιδημιολογική επιτήρηση και τη διερεύνηση πιθανών επιδημιών. Όποτε κρίνεται αναγκαίο εφαρμόζεται γονιδιωματική ανάλυση επιλεγμένων απομονωθέντων στελεχών Legionella pneumophila με τη μέθοδο Whole Genome Sequencing (WGS). Η αλληλούχιση των γονιδιωμάτων πραγματοποιείται εξ ολοκλήρου με τον εξοπλισμό του εργαστηρίου, χρησιμοποιώντας την πλατφόρμα Illumina NextSeq 2000. Μετά την ολοκλήρωση της αλληλούχισης, πραγματοποιούνται βιοπληροφορικές αναλύσεις. Μέσω της γονιδιακής ανάλυσης προσδιορίζεται ο αλληλικός τύπος (Sequence Type, ST) των στελεχών καθιστώντας δυνατή τη σύγκριση περιβαλλοντικών απομονώσεων με απομονώσεις από κλινικά περιστατικά νόσου των Λεγεωναρίων.

Ιδιαίτερης σημασίας υπήρξε η αξιοποίηση της τεχνολογίας WGS για την επιδημιολογική διερεύνηση συνδεόμενου περιστατικού λεγεωνέλλωσης. Η εφαρμογή της οδήγησε στην επιτυχή ταυτοποίηση της περιβαλλοντικής πηγής του κρούσματος, επιβεβαιώνοντας τη συσχέτιση μεταξύ του κλινικού στελέχους και των 13 στελεχών που απομονώθηκαν από την ύποπτη εστία μόλυνσης. Τα αποτελέσματα αυτά αποτέλεσαν σημαντικό εργαλείο για την επιδημιολογική διερεύνηση, συνέβαλαν στην τεκμηρίωση της πηγής και υποστήριξαν τις αρμόδιες αρχές στη λήψη στοχευμένων μέτρων ελέγχου και πρόληψης για τον περιορισμό της διασποράς της νόσου.

 

 

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Ογκολογία και AI: Έλληνας επιστήμονας εξηγεί απλά -με ένα infographic- πώς το AI αποκωδικοποιεί τα γονιδιακά δεδομένα

Η ραγδαία εξέλιξη της ιατρικής ακριβείας φέρνει τους κλινικούς γιατρούς αντιμέτωπους με έναν τεράστιο όγκο μοριακών δεδομένων, καθιστώντας την έγκαιρη και ορθή ερμηνεία των γονιδιακών μεταλλάξεων μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη σύγχρονη ογκολογία. Σε αυτό το τοπίο, η τεχνητή νοημοσύνη αναδεικνύεται σε έναν πολύτιμο ψηφιακό συνοδηγό, ικανό να συνθέτει ακαριαία πληροφορίες από αμέτρητες πηγές και να προσφέρει ουσιαστική υποστήριξη σε πραγματικό χρόνο, χωρίς όμως ποτέ να υποκαθιστά την ανθρώπινη κρίση.

Η μοριακή ανάλυση των γονιδιακών παραλλαγών (μεταλλάξεις) των όγκων, βοηθά τους γιατρούς να βλέπουν πολύ περισσότερες λεπτομέρειες σε έναν καρκίνο. Πλέον η δυσκολία έγκειται στην ορθή και έγκαιρη ερμηνεία των μοριακών ευρημάτων!

Η τεχνητή νοημοσύνη ακαριαία αποκαλύπτει τις πληροφορίες που σχετίζονται με τις μεταλλάξεις ενός όγκου από όλες τις πηγές (βιβλιογραφία και βάσεις δεδομένων) και τις συσχετίζει, υποστηρίζοντας σε πραγματικό χρόνο την κλινική απόφαση.

 

Γιατί η ερμηνεία των μοριακών ευρημάτων είναι δύσκολη

Οι σύγχρονες μοριακές εξετάσεις μπορούν να ανιχνεύσουν μοριακές πληροφορίες ενός όγκου που σχετίζονται με τη βιολογία της νόσου ή με την πιθανή ανταπόκριση σε συγκεκριμένες θεραπείες.

Η ανίχνευση όμως ενός ευρήματος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει σαφής θεραπευτική απάντηση. Μια αλλοίωση μπορεί να έχει άγνωστη σημασία, να έχει μελετηθεί σε άλλο τύπο καρκίνου ή να στηρίζεται μόνο σε εργαστηριακά δεδομένα. Άλλες φορές, οι πληροφορίες υπάρχουν, αλλά είναι διάσπαρτες σε βάσεις δεδομένων, επιστημονικά άρθρα και ειδικές πλατφόρμες.

Στην καθημερινή πράξη χρειάζεται να απαντηθούν πολλά ερωτήματα πριν ένα εύρημα αποκτήσει κλινικό νόημα. Αφορά τον ίδιο τύπο όγκου; Πρόκειται για την ίδια ακριβώς παραλλαγή ή για άλλη αλλαγή στο ίδιο γονίδιο; Υπάρχει ένδειξη ευαισθησίας ή αντίστασης σε θεραπεία; Είναι η θεραπεία εγκεκριμένη για το συγκεκριμένο πλαίσιο ή πρόκειται για ερευνητική συσχέτιση;

Έτσι, το πραγματικό πρόβλημα στη μοριακή ογκολογία δεν είναι μόνο ο όγκος των δεδομένων. Είναι η ανάγκη να μετατραπούν γρήγορα και με ασφάλεια σε χρήσιμη πληροφορία για το συγκεκριμένο κλινικό πλαίσιο.

Τι σημαίνει «παραλλαγή αβέβαιης σημασίας» ή VUS

Ο όρος «παραλλαγή αβέβαιης σημασίας» ή VUS περιγράφει μια γενετική παραλλαγή για την οποία τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαρκούν ώστε να κριθεί με βεβαιότητα αν επηρεάζει τον όγκο ή τη θεραπευτική στρατηγική.

Μια τέτοια παραλλαγή δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα παθολογική, ούτε άμεσα αξιοποιήσιμη για θεραπεία. Χρειάζεται να εξεταστεί αν αφορά το ίδιο γονίδιο, την ίδια ακριβώς αλλοίωση, το ίδιο μοριακό μονοπάτι και τον ίδιο τύπο όγκου. Επίσης, έχει σημασία αν τα στοιχεία προέρχονται από κλινικά δεδομένα ή από προκλινικά πειράματα σε κύτταρα ή ζωικά μοντέλα.

Η διαδικασία αυτή μπορεί να είναι χρονοβόρα, ειδικά όταν η αλλοίωση είναι σπάνια ή όταν υπάρχουν αντικρουόμενες πληροφορίες. Για τον ασθενή, η ουσία είναι ότι η αβεβαιότητα πρέπει να αναγνωρίζεται καθαρά και να μην παρουσιάζεται ως βεβαιότητα.

AI και Ογκολογία: Πού μπορεί να βοηθήσει η τεχνητή νοημοσύνη

Οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να υποστηρίξουν την αναζήτηση, την οργάνωση και τη σύνθεση της διαθέσιμης πληροφορίας. Μπορούν να συνδυάζουν επεξεργασία φυσικής γλώσσας, σημασιολογική αναζήτηση, δίκτυα γνώσης (συσχέτιση βιολογικών και κλινικών δεδομένων) και αλγορίθμους διαβάθμισης των αποδεικτικών στοιχείων.

Στην πράξη, ένα κατάλληλα σχεδιασμένο σύστημα μπορεί να βοηθήσει να γίνουν πιο συστηματικά ορισμένα βήματα:

  • να εντοπιστούν δεδομένα για την ίδια ή συγγενική μοριακή αλλοίωση,
  • να ξεχωρίσουν τα κλινικά από τα προκλινικά δεδομένα,
  • να ομαδοποιηθούν οι πληροφορίες ανά τύπο όγκου και μοριακό μονοπάτι,
  • να καταγραφούν συμφωνίες, αντιφάσεις και αβεβαιότητες,
  • να συνδεθεί κάθε συμπέρασμα με την αρχική του πηγή.

Το πιο χρήσιμο αποτέλεσμα δεν είναι μια απλή απάντηση του τύπου «η τεχνητή νοημοσύνη προτείνει θεραπεία». Είναι ένας δομημένος φάκελος τεκμηρίωσης, τον οποίο μπορούν να ελέγξουν οι ειδικοί. Ένας τέτοιος φάκελος μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφή του μοριακού ευρήματος, πιθανή λειτουργική σημασία, επίπεδο τεκμηρίωσης, κατάσταση έγκρισης σχετικών θεραπειών και σαφή καταγραφή των σημείων που παραμένουν αβέβαια.

Γιατί η ανθρώπινη κρίση παραμένει απαραίτητη

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μεγαλύτερη αξία όταν τα συμβατικά εργαλεία δεν δίνουν καθαρή απάντηση: σε σπάνιες παραλλαγές, αντικρουόμενα δεδομένα, πιθανές σχέσεις ευαισθησίας ή αντίστασης σε θεραπεία και σύνθετα μοριακά μονοπάτια. Δεν χρειάζεται, όμως, να χρησιμοποιείται με την ίδια ένταση για κάθε συχνή και επαρκώς τεκμηριωμένη μετάλλαξη.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα. Ένα τέτοιο σύστημα πρέπει να έχει πλήρη ιχνηλασιμότητα, τακτική επικαιροποίηση, σαφή όρια χρήσης και ανθρώπινο έλεγχο. Οι βασικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν ανακριβείς απαντήσεις, λανθασμένη αντιστοίχιση παραλλαγών, υπερεκτίμηση εργαστηριακών δεδομένων και υπερβολική εμπιστοσύνη στο παραγόμενο αποτέλεσμα.

Η τελική απόφαση για τη θεραπεία παραμένει ευθύνη των θεραπόντων γιατρών και του Μοριακού Ογκολογικού Συμβουλίου. Η τεχνολογία μπορεί να μειώσει τον χρόνο και την πολυπλοκότητα της τεκμηρίωσης. Δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη διεπιστημονική συζήτηση, την κλινική εμπειρία και την εξατομικευμένη αξιολόγηση κάθε ασθενούς.

Γράφει για το iatropedia.gr ο Νικόλαος Πισιμίσης Βιολόγος, PhD Ιατρικής Αθηνών
Επιστημονικός Συνεργάτης Ιατρικής ΕΚΠΑ
Υπεύθυνος Ανάπτυξης Μοριακής Ογκολογίας στον Όμιλο Ιατρικού Αθηνών

 

 

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/