Κατηγορία: Ενημέρωση

Ο Σακχαρώδης Διαβήτης είναι μια χρόνια πάθηση, που χαρακτηρίζεται από ολική έλλειψη ινσουλίνης, λόγω αυτοάνοσης καταστροφής των β-νησιδίων του Langerhans, στο πάγκρεας (τύπου 1) ή ελαττωμένη λειτουργικότητα της ινσουλίνης (τύπου 2). Η συχνότητα του διαβήτη αυξάνεται συνεχώς: ο τύπου 1, καθώς είναι μια αυτοάνοση νόσος, φαίνεται ότι ακολουθεί τον αυξημένο επιπολασμό αυτών των νόσων, ενώ ο τύπου 2 ακολουθεί την επιδημία παχυσαρκίας που υπάρχει στη χώρα μας.

Διαβήτης τύπου 1

Ο διαβήτης τύπου 1 φαίνεται να εμφανίζεται και σε νεαρότερες ηλικίες (κάτω από την ηλικία των 6 ετών), όλο και περισσότερο. Κάποιος θα σκεφτόταν ότι η αντιμετώπιση του θα ήταν εύκολη, με τη χορήγηση ινσουλίνης, αλλά η πρακτική θα τον είχε διαψεύσει. Οι προκλήσεις και οι παγίδες για τον  ιατρό αλλά και για τον ασθενή εμφανίζονται ακόμη από τη διάγνωση και σίγουρα επιτείνονται από την μικρή ηλικία των ασθενών.

Με την ανακοίνωση της διάγνωσης στον ασθενή και την οικογένειά του, υπάρχει, σχεδόν πάντα, ένα «πένθος» για το γεγονός αυτό. Κυρίως η οικογένεια του νεοδιαγνωσμένου διαβητικού, ιδιαίτερα αν αυτό είναι μικρό παιδί, θεωρεί ότι έχει έρθει το «τέλος» για αυτό. Είναι στα χέρια των εκπαιδευτών και της οικογένειας, αυτό να ξεπεραστεί γρήγορα.

Η εκπαίδευση της διαβητικής οικογένειας έχει αρκετά σημεία που πρέπει να καλυφθούν: διάφορες ινσουλίνες που κυκλοφορούν, νέου τύπου ινσουλίνες, υπογλυκαιμίες, υπεργλυκαιμίες, άσκηση, ασθένειες, διατροφή, τρόπος χορήγησης ινσουλίνης, μέτρηση σακχάρου αίματος, πρόγραμμα ημέρας του διαβητικού, ψυχολογία του διαβητικού, στόχοι για τον διαβήτη και τον ασθενή.

Οι στόχοι αυτοί πρέπει να είναι ρεαλιστικοί, ανάλογα με την ηλικία του ασθενούς και το επίπεδο της οικογένειας, χωρίς να παραβλέπουμε έναν καλό έλεγχο. Για την καλύτερη και αρτιότερη εκπαίδευση, καθώς και για την επαφή με την οικογένεια, είναι απαραίτητη η παρουσία μιας ομάδας ειδικών: νοσηλεύτρια εκπαιδευμένη στον διαβήτη, διαιτολόγος, ψυχολόγος και τελευταίος και σίγουρα όχι ο πιο σημαντικός, ο ιατρός. Το κάθε μέλος της ομάδας θα επικεντρώσει στο κομμάτι της θεραπείας που ξέρει καλύτερα. Η ομάδα αυτή θα πρέπει να επικοινωνεί μεταξύ της, ώστε να εκτιμηθούν τυχόν ιδιαιτερότητες του ασθενούς και της οικογένειας του.

Ρύθμιση Σακχαρώδη διαβήτη

Η ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη, ανεξαρτήτως ηλικίας, είναι μια ισορροπία ανάμεσα σε ινσουλίνη, διατροφή και φυσική δραστηριότητα. Αυτό ακριβώς φοβίζει τους γονείς μικρών παιδιών με διαβήτη: θα δεχθούν εύκολα να κάνουν μετρήσεις και ενέσεις; Θα μπορούν να ελέγξουν τη διατροφή και τη δραστηριότητα τους; Θα μπορούν να αντιληφθούν τις υπογλυκαιμίες; Το γεγονός ότι τα παιδιά είναι μικρά είναι το πλεονέκτημα τους. Ο τρόπος συμπεριφοράς τους μπορεί να διαμορφωθεί και να διδαχθεί. Εδώ κομβικό ρόλο παίζουν οι γονείς και η ομάδα του διαβήτη. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι τα συστήματα χορήγησης ινσουλίνης (στυλό ή αντλίες), καθώς και οι τεχνολογίες ελέγχου σακχάρου με πολλά χρώματα, σχήματα και ελάχιστη ποσότητα αίματος (3 ml) είναι εξαιρετικά φιλικά σε παιδιά και η εξοικείωση τους με αυτά είναι θαυμαστή. Οι στερητικές δίαιτες του διαβήτη είναι πλέον παρελθόν. Σε συνδυασμό με τις νέες ινσουλίνες, μπορούμε να είμαστε πιο ευέλικτοι στο διατροφικό πρόγραμμα των μικρών παιδιών με διαβήτη, σχετικά με τις ποσότητες φαγητού και την ώρα του γεύματος. Όσο για τις υπογλυκαιμίες, συχνός έλεγχος και ο χρόνος θα φέρουν και την αντίληψη τους.

Πολλοί γονείς με μικρά παιδιά με διαβήτη, ανησυχούν ότι θα εμφανίσουν επιπλοκές από αυτόν, καθώς θα έχουν περισσότερο καιρό τη νόσο, σε σχέση με ένα μεγαλύτερο παιδί. Αυτό φαίνεται να μην είναι αληθές. Μελέτες που έχουν γίνει, έχουν δείξει ότι η ηλικία εμφάνισης διαβήτη δεν παίζει ρόλο στην εμφάνιση επιπλοκών. Αυτό που παίζει σίγουρα ρόλο είναι ο έλεγχος του διαβήτη και εκεί πρέπει να επικεντρωθεί η ομάδα και η οικογένεια του διαβητικού.

Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 2

Ο διαβήτης τύπου 2 είναι μια ασθένεια που οφείλεται σε δυσλειτουργία του μορίου της ινσουλίνης σε κυτταρικό επίπεδο. Χαρακτηρίζεται από αυξημένο σωματικό βάρος των ατόμων που πάσχουν. Τα ελληνόπουλα είναι από τα πιο παχύσαρκα παιδιά παγκοσμίως. Ενώ μερικά χρόνια πριν, βλέπαμε αρκετά παιδιά να έχουν δυσανεξία στη γλυκόζη (προδιαβήτης), τώρα αρχίζουμε να βλέπουμε αρκετά παιδιά με διαβήτη τύπου 2. Η θεραπεία τους είναι μια πρόκληση: βασικό κομμάτι είναι ο έλεγχος του σωματικού βάρους, ώστε να διορθωθεί η αντίσταση στην ινσουλίνη, καθώς η φαρμακευτική αγωγή είναι περιορισμένη στις ηλικίες αυτές.

Συμπερασματικά

Ο διαβήτης σε παιδιά δεν πρέπει να τρομάζει. Τα παιδιά προσαρμόζονται εξαιρετικά καλά στις όποιες προκλήσεις παρουσιάζονται. Οι νέες τεχνολογίες επιτυγχάνουν καλύτερο έλεγχο με ίσως πιο πολύπλοκο αλλά και πιο φιλικό προς το παιδί τρόπο. Οι γονείς, μετά την αρχική απογοήτευση θα πρέπει να είναι αισιόδοξοι.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κλινικών Μελετών & Έρευνας.

Μετά τη μεγάλη επιτυχία των τριών προηγούμενων συνεδρίων, ο Σύλλογος Αντιπροσώπων Φαρμακευτικών Ειδών και Ειδικοτήτων (Σ.Α.Φ.Ε.Ε.) διοργανώνει το 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κλινικών Μελετών και Έρευνας, με θέμα «Κλινικές Μελέτες – Καινοτόμα φάρμακα: Νέα δεδομένα», την Τετάρτη 16 Νοεμβρίου 2022, στην αίθουσα ΟΛΥΜΠIΑ, του ξενοδοχείου Divani Caravel, από τις 10:00 έως τις 15:00.

Μετά από την πανδημία, έχει γίνει σαφές ότι το μέλλον της υγείας βασίζεται στην ανάπτυξη νέων καινοτόμων φαρμάκων και στην έρευνα που οδηγεί σε αυτά. Είναι γεγονός επίσης ότι η φαρμακοβιομηχανία συνεχίζει εντατικά να επενδύει στην ανάπτυξη νέων θεραπειών για κρίσιμες κατηγορίες (εμβόλια, αντικαρκινικές θεραπείες, για ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας κ.λπ.).

Δυστυχώς, όμως, συνεχίζουν να υπάρχουν εμπόδια τόσο στη διεξαγωγή κλινικών μελετών, όσο και στην αδειοδότηση και την τοποθέτηση στην αγορά των νέων καινοτόμων φαρμάκων. Οι ελπίδες χιλιάδων ασθενών συντρίβονται στα τείχη της γραφειοκρατίας και των δημοσιονομικών κανόνων. Στόχος του συνεδρίου είναι αφενός μεν να αναδείξει τα οφέλη που προσφέρουν η έρευνα και τα νέα καινοτόμα φάρμακα, αφετέρου δε να καταγράψει τα εμπόδια και να συμβάλει στην άρση τους.

Το συνέδριο θα διεξαχθεί με τη συμμετοχή κορυφαίων επιστημόνων, φορέων και παραγόντων της φαρμακευτικής αγοράς, καθώς επίσης και εκπροσώπων της πολιτικής ηγεσίας. Απευθύνεται σε ερευνητές Επιστημών Υγείας, μέλη Επιστημονικών Εταιρειών, στελέχη Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων, CRO΄s, στελέχη του Υπουργείου Υγείας, του ΕΟΦ, των ΔΥΠΕ και Νοσοκομειακών Μονάδων, φαρμακοποιούς και Φοιτητές.

Το συνέδριο θα προσφωνήσει ο Δρ. Αντώνιος Αυγερινός, γενικός διευθυντής του ΣΑΦΕΕ, ενώ την έναρξη των εργασιών θα κηρύξει ο υπουργός Υγείας, κ. Θάνος Πλεύρης.

Χαιρετισμό θα απευθύνουν οι κ.κ.: Δημήτριος Γιαννακόπουλος, πρόεδρος ΣΑΦΕΕ, Γιώργος Παπάζογλου, γενικός γραμματέας ΣΑΦΕΕ, Ζωή Ράπτη, υφυπουργός Υγείας, Ντανιέλα Μάλο, πρόεδρος ΕΕΦΑΜ, και Νίκος Δέδες, πρόεδρος Ένωσης Ασθενών Ελλάδος.

Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα, κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, θα πραγματοποιηθούν:

• Στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Καινοτόμα φάρμακα: ανάπτυξη, έγκριση, αδειοδότηση, διακίνηση» με συντονίστρια την κα Αμαλία Κάτζου, διευθύντρια Newsbomb.gr.

Συμμετέχουν οι κ.κ.: Ιωάννης Κωτσιόπουλος, γενικός γραμματέας Υπηρεσιών Υγείας Υπουργείου Υγείας, Δημήτριος Φιλίππου, πρόεδρος Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων, Βασιλική-Κωνσταντίνα Γκογκοζώτου, μη εκτελεστική πρόεδρος ΕΟΠΥΥ, πρόεδρος Επιτροπής Διαπραγμάτευσης Τιμών Φαρμάκων, Γεώργιος Βασιλόπουλος, εντεταλμένος σύμβουλος ΠΕΦ, γενικός διευθυντής και αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας Galenica, και Agata Jakoncic, πρόεδρος PhRMA Innovation Forum.

• Στρογγυλό τραπέζι «Νέα καινοτόμα φάρμακα – νέες ελπίδες για θεραπείες» με συντονίστρια την κα Ανθή Αγγελοπούλου, δημοσιογράφο Υγείας Ναυτεμπορική, Health Daily, Next Deal.

Συμμετέχουν οι κ.κ.: Ιωάννης Χονδρέλης, PhD, διευθυντής Ιατρικού Τμήματος ΦΑΡΜΑΣΕΡΒ-ΛΙΛΛΥ, συντονιστής ομάδας Κλινικών Μελετών Σ.Φ.Ε.Ε., Αικατερίνη Γεωργοπούλου, Country Clinical Operations Manager  AbbVie, και Ηλίας Πυρνοκόκης, Head of Value, Access & External Affairs, Market Access & External Affairs CHIESI HELLAS S.A.

• Στρογγυλό τραπέζι «Η σπουδαιότητα των Κλινικών Μελετών στην ανάπτυξη των καινοτόμων φαρμάκων» με συντονίστρια την κα Νατάσσα Σπαγαδώρου, δημοσιογράφο CNN Greece.

Συμμετέχουν οι κ.κ. Νίκος Κωστάρας, μέλος Δ.Σ. Συλλόγου Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών (CRO’s), HACRO, Βαρβάρα Μπαρούτσου, πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακευτικής Ιατρικής (ΕΛ.Ε.Φ.Ι.), Δέσποινα Μακριδάκη, πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοποιών Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων, και Όλγα Οικονόμου, πρόεδρος Πανελλήνιας Ένωσης Σπανίων Παθήσεων.

Ακόμη, θα πραγματοποιηθεί ομιλία με θέμα «Παγκόσμιες τάσεις στις κλινικές μελέτες Ογκολογίας & η θέση της Ελλάδας» με ομιλητή τον κ. Αντρέα Καρατζά, Clinical Site & Resource Mgr.

Για περισσότερες πληροφορίες και online εγγραφή στο συνέδριο, μπορείτε να επισκεφτείτε το www.pc-clinicaltrials.com

Το 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο Κλινικών Μελετών & Έρευνας πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας (ΠΕΦ), της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοποιών Νοσηλευτικών Ιδρυμάτων (ΠΕΦΝΙ), του PhRMA Innovation Forum, της Ελληνικής Εταιρείας Φαρμακευτικής Ιατρικής (ΕΛ.Ε.Φ.Ι.) και του Συλλόγου Επιχειρήσεων Διεξαγωγής Κλινικών Μελετών (CRO’s) – HACRO.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Πηγη: https://www.dikaiologitika.gr/

Η διάσημη ηθοποιός του Χόλιγουντ Τζένιφερ Άνιστον προχώρησε σε μία συγκλονιστική εξομολόγηση λέγοντας πως «έχω υποβληθεί σε εξωσωματική γονιμοποίηση, έπινα κινέζικα τσάγια, έκανα ό,τι μπορείς να φανταστείς. Έκανα τα πάντα. Θα έδινα τα πάντα για να μου είχε πει κάποιος κατάψυξε τα ωάρια σου». Οι δηλώσεις αυτές αποτελούν ένα ηχηρό παράδειγμα της σημαντικής έλλειψης ενημέρωσης που παρατηρείται στις σύγχρονες κοινωνίες περί θεμάτων γονιμότητας.

Έρευνα στην ελληνική κοινωνία

Έλλειψη ενημέρωσης και λανθασμένες αντιλήψεις για τα όρια που θέτει η φυσιολογία του αναπαραγωγικού συστήματος, τα ηλικιακά όρια που συνδέονται με τη βιολογία γήρανσης, αλλά και τις σύγχρονες μεθόδους πρόληψης και διαχείρισης της αναμενομένης εξάντλησης του ωοθηκικού αποθέματος ποσοτικά και ποιοτικά, καταγράφει έρευνα που διενήργησε η MRB Hellas τον Μάιο του 2021 με κύριο στόχο να διερευνηθούν και να αποτυπωθούν οι απόψεις του γενικού πληθυσμού ως προς τον βαθμό ενημέρωσης και κατανόησης σε θέματα γονιμότητας. Το δείγμα της ποσοτικής έρευνας είναι 1.201 συνεντεύξεις σε άτομα ηλιίας 17-55 ετών (801 συνεντεύξεις με γυναίκες -400 συνεντεύξεις με άνδρες.

Κατανόηση θεμάτων γονιμότητας

Χαμηλό επίπεδο ενημέρωσης διαθέτουν οι ερωτώμενοι σε ό,τι αφορά τόσο την γυναικεία όσο και την ανδρική γονιμότητα. Το 67,7% των γυναικών δηλώνουν ότι γνωρίζουν λίγα ή καθόλου αναφορικά με θέματα της ανδρικής γονιμότητας, όπως και το 55,3% των ανδρών που δηλώνει ότι γνωρίζει λίγα και καθόλου σχετικά με θέματα της γυναικείας γονιμότητας. Η κατανόηση αφορά κυρίως το ίδιο φύλο, με το 56,4% των ανδρών να δηλώνουν ότι γνωρίζουν πολλά και αρκετά για την ανδρική γονιμότητα και το 73,3% των γυναικών ότι γνωρίζουν πολλά και αρκετά για την γυναικεία γονιμότητα.

Ένας στους 3 ερωτώμενους δηλώνει ότι η γυναικεία γονιμότητα αρχίζει να μειώνεται στις ηλικίες των 46-55 ετών

Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες ερωτώμενοι γνωρίζουν στην πλειοψηφία τους και αναφέρουν σε ποια ηλικία μια γυναίκα είναι πιο γόνιμη (46,8% του συνόλου ερωτηθέντων αναφέρει τις ηλικίες 18-25 ετών και το 49% αναφέρει τις ηλικίες 26-35). Ωστόσο -σε αντιδιαστολή- δεν φαίνεται ότι κατανοούν πότε αρχίζει η γυναικεία γονιμότητα να μειώνεται, καθώς 1 στους 3 ερωτώμενους δηλώνει ότι η γυναικεία γονιμότητα αρχίζει να μειώνεται συνήθως στις ηλικίες των 46-55 ετών.

Σύμφωνα με επιστημονικά δεδομένα, η γονιμότητα των ζευγαριών, και ιδιαιτέρως της γυναίκας, είναι αυξημένη στις ηλικίες των 25-30 ετών, και καταγράφει μια σημαντικά φθίνουσα πορεία μετά την ηλικία των 35. Μετά τα 40 έτη, η γονιμότητα φθίνει με γρηγορότερο ρυθμό, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται προβλήματα περίπου στο 50-60% των ζευγαριών που επιχειρούν τεκνοποίηση για πρώτη φορά μετά την ηλικία των 40. Ενδεικτικά αναφέρεται πως στα 36 έτη υπολογίζεται πως έχει “χαθεί” το 80%, περίπου, του αποθέματος ωαρίων που έχει μία γυναίκα στη διάθεσή της. Επίσης, η υποβάθμιση του αναπαραγωγικού δυναμικού δεν αφορά μόνο τον αριθμό των ωαρίων, αλλά και τη ποιότητά τους. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη σημαντική αύξηση της πιθανότητας αποβολών και χρωμοσωμικών ανωμαλιών στα έμβρυα, ειδικά μετά την ηλικία των 40 ετών.

Η καλή φυσική κατάσταση της γυναίκας επηρεάζει τη γονιμότητα;

Μια άλλη άποψη που κατατίθεται από τον πληθυσμό της μελέτης και που θα πρέπει να επισημανθεί, είναι η λανθασμένη πεποίθηση ότι η διατήρηση της καλής υγείας και φυσικής κατάστασης μιας γυναίκας μετά τα 40 έτη μπορεί να επηρεάσει θετικά και να παρατείνει την ικανότητα που έχει το αναπαραγωγικό της σύστημα. Πιο συγκεκριμένα, η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων (70,2%) συμφωνούν με την άποψη ότι η καλή υγεία και φυσική κατάσταση της γυναίκας μετά τα 40 μπορεί να εξασφαλίσει τη γονιμότητα της και τη δυνατότητά της να τεκνοποιήσει φυσιολογικά ανεξαρτήτου ηλικίας. Επιστημονικές μελέτες δηλώνουν ότι όσο καλή και να είναι η υγεία και η φυσική μας κατάσταση δεν μπορεί να παρακαμφθεί το “ηλικιακό όριο” που θέτει η φύση στις δυνατότητες του αναπαραγωγικού συστήματος τόσο για την γυναίκα όσο και για τον άνδρα.

Πιθανότητες εγκυμοσύνης στην ηλικία των 40 ετών

Το 47,9% δηλώνει ότι οι πιθανότητες εγκυμοσύνης στην ηλικία των 40 ετών κυμαίνονται από το 30-50%. Λιγότερο από το 7,7% των ερωτηθέντων φαίνεται να έχουν σωστή ενημέρωση και καταθέτουν ότι το ποσοστό επιτυχίας με φυσική σύλληψη στις γυναίκες αυτής της ηλικιακής ομάδας είναι σημαντικά χαμηλό, αναγνωρίζοντας τη σημαντική μείωση της πιθανότητας τεκνοποίησης στην ηλικία των 40 ετών. Επιπροσθέτως, υπερεκτιμούν και τις δυνατότητες της εξωσωματικής γονιμοποίησης στα τέλη της δεκαετίας των 30.

Μετά τα 40 έτη η πιθανότητα επίτευξης φυσικής σύλληψης σε κάθε κύκλο είναι σημαντικά μειωμένη, σε ποσοστό που υπολογίζεται να είναι μικρότερο του 5% ανά μήνα. Επιπρόσθετα, και η επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης μειώνεται σημαντικά μετά τα 40 έτη, με το ποσοστό επιτυχίας να είναι μικρότερο του 10%. Αυτό οφείλεται στο γεγονός πως οι μέθοδοι εξωσωματικής γονιμοποίησης δεν μπορούν να υπερκεράσουν απόλυτα τα εμπόδια που θέτει αναμενόμενα η προχωρημένη αναπαραγωγική ηλικία. Τα “εμπόδια” αυτά σχετίζονται με μείωση του αριθμού και της ποιότητας των ωαρίων, αλλά και με σημαντική υποβάθμιση της ποιότητας και της γονιμοποιητικής ικανότητας του σπέρματος.

Ανδρική γονιμότητα

Ένας στους 3 ερωτώμενους άνδρες και 1 στις 4 γυναίκες αναφέρει ότι η ανδρική υπογονιμότητα αρχίζει να μειώνεται στην ηλικία των 56+.

Σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα η έκπτωση του αναπαραγωγικού δυναμικού του άντρα αρχίζει σταδιακά μετά τα 40 έτη, ενώ γίνεται έντονη μετά τα 45 έτη. Ωστόσο “εκφράζεται” με διαφορετικό τρόπο από ό,τι στις γυναίκες, λιγότερο αιφνίδια και σε μικρότερη ένταση.

Συμπεράσματα της έρευνας

Από τα παραπάνω δεδομένα καθίσταται εμφανής η ουσιαστική ανάγκη για την πραγματοποίηση εκστρατείας ενημέρωσης περί θεμάτων γονιμότητας και αναπαραγωγικής υγείας, ειδικά όσον αφορά την επίπτωση που έχει η ηλικία στο αναπαραγωγικό δυναμικό τόσο του άντρα όσο και της γυναίκας.

Είναι δεδομένο πως η σύγχρονη κοινωνία, όπου οι προτεραιότητες και οι ανάγκες έχουν αλλάξει σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν και για τα δύο φύλα, επηρεάζει σημαντικά τον σχεδιασμό του οικογενειακού προγραμματισμού και την τεκνοποίηση, όταν και εφόσον αυτή αποτελεί επιλογή. Το ζήτημα είναι ο σχεδιασμός αυτός να πραγματοποιείται έπειτα από ορθή ενημέρωση του κοινωνικού συνόλου και έπειτα από αναλυτική παρουσίαση της ορθής “διάστασης” της επίδρασης της ηλικίας στο αναπαραγωγικό δυναμικό, ώστε ο καθένας να μπορεί να λάβει “ενημερωμένες” αποφάσεις.

Η επιστήμη της Ιατρικής δεν μπορεί να ξεπεράσει όλους τους “φραγμούς” που θέτει η φύση και που αφορούν κυρίως τα μειωμένα ωοθηκικά αποθέματα αλλά και την πτώση της ποιότητας των ωαρίων και των σπερματοζωαρίων με τη αύξηση της ηλικίας. Μπορεί να δώσει εναλλακτικές επιλογές σε όσους επιθυμούν να αναβάλλουν την τεκνοποίηση με την κρυοσυντήρηση του γενετικού υλικού, με σκοπό τη διαφύλαξη του αναπαραγωγικού δυναμικού. Η ευαισθητοποίηση, η γνώση και η εκπαίδευση είναι το κλειδί για την αποφυγή της σχετιζόμενης με την προχωρημένη ηλικία υπογονιμότητας.

Πηγή: ΑΠΕΜΠΕ

Πηγη: https://healthmag.gr/

Την αφύπνιση για τον σακχαρώδη διαβήτη προωθεί κοινή ενημερωτική προσπάθεια της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας- Πανελλήνιας Ένωσης Ενδοκρινολόγων και της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας  με σύνθημα «ΖΗΣΕ ΚΑΛΑ ΜΕ ΤΟΝ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ, ΑΠΟΦΥΓΕ ΤΙΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ». Το 50% των ασθενών δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν από  σακχαρώδη διαβήτη.

Εκτιμάται ότι σχεδόν  212.400.000 συνάνθρωποί μας ή το ½ από το σύνολο των ατόμων ηλικίας 20-79 ετών με διαβήτη δεν γνωρίζουν την ασθένειά τους και όλοι αυτοί οι άνθρωποι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Συγκεκριμένα, συστήνεται σε ασθενείς εάν δεν έχουν διαγνωσθεί με σακχαρώδη διαβήτη, να ελεγχθούν εφόσον:

1. Είναι άτομο υπέρβαρο ή παχύσαρκο (ΔΜΣ ≥25 kg/m²) και αν επιπρόσθετα έχει έναν τουλάχιστον από τους παρακάτω παράγοντες:

-Οικογενειακό ιστορικό ΣΔ σε συγγενείς 1ου βαθμού (γονείς, αδέλφια, παιδιά)

-Ιστορικό υπέρτασης ή καρδιαγγειακής νόσου

-Ιστορικό δυσλιπιδαιμίας (υψηλά τριγλυκερίδια [>250 mg/dL], χαμηλή HDL <35 mg/dL])

-Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

-Καταστάσεις που σχετίζονται με αντίσταση στην ινσουλίνη (π.χ. μελανίζουσα ακάνθωση)

2. Έχει ιστορικό προδιαβήτη
3. Έχει ιστορικό Σακχαρώδη Διαβήτη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
4. Είναι άνω των 45 ετών
5. Έχει λοίμωξη από HIV.

Εάν τα αποτελέσματα του προσυμπτωματικού ελέγχου είναι φυσιολογικά, θα πρέπει να επαναλαμβάνονται τουλάχιστον ανά 3ετία, με πιθανό πιο συχνό έλεγχο ανάλογα με τα αρχικά ευρήματα και

 Στο πλαίσιο της προσπάθειάς ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον σακχαρώδη διαβήτη η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία και η Ομάδα Εργασίας «Καρδιά και Διαβήτης» της ΕΚΕ, σε συνεργασία με την Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία και την Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία,  θα προσφέρουν πληροφορίες σε περίπτερο που θα στηθεί στον αύλειο χώρο του Ζαππείου, τη Δευτέρα 14 Νοεμβρίου 2022, ώρες 09.00-15.00.  Σημειώνεται ότι η 14^η Νοεμβρίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (ΣΔ) από τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO).

Στόχος είναι η ενεργοποίηση του κονού για τον εντοπισμο της νόσου καθώς η μη ικανοποιητική ρύθμιση του ΣΔ οδηγεί σε μακροχρόνιες επιπλοκές (με σοβαρότερες αυτές από το καρδιαγγειακό) οι οποίες είναι:

• η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια που δύναται να οδηγήσει σε τύφλωση,

η διαβητική νεφροπάθεια που δύναται να οδηγήσει σε νεφρική ανεπάρκεια και αιμοκάθαρση

• -η περιφερική αγγειοπάθεια και νευροπάθεια που δύναται να οδηγήσουν σε έλκη – λοιμώξεις στα κάτω άκρα (διαβητικό πόδι) και σε ακρωτηριασμό
• Καρδιαγγειακά συμβάματα όπως οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, καρδιακή ανεπάρκεια και ισχαιμικά αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια.

Μάλιστα, τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη έχουν 2-3 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου. Ανησυχητικό είναι πως το 84% των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω με ΣΔ πεθαίνουν από καρδιαγγειακά αίτια (οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου, καρδιακή ανεπάρκεια, ισχαιμικό αγγειακό επεισόδιο). Προσοχή θα πρέπει να επιδεικνύουν όσοι ζουν με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 , αφού έχουν διπλάσιες πιθανότητες να πεθάνουν από καρδιακή νόσο ή ισχαιμικό αγγειακό εγκεφαλικό σε σύγκριση με ασθενείς χωρίς διαβήτη.

Ιατρεία Καρδιάς και Διαβήτη:

Για την πρόληψη και την διάσωση ζωών η Ομάδα Εργασίας για την Καρδιά και Διαβήτη της Ελληνικής Καρδιολογικής εταιρείας, μαζί με την Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία και την  Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία  επιχειρεί να οργανώσει Ιατρεία, με τη στενή συνεργασία καρδιολόγων, ενδοκρινολόγων και παθολόγων με εξειδίκευση στο διαβήτη ανά την ελληνική επικράτεια για την πρωτογενή και δευτερογενή πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη ή προδιαβήτη. Τα Ιατρεία Καρδιάς και Διαβήτη, εκτός από τη βέλτιστη ρύθμιση της γλυκαιμίας, έχουν ως στόχο τη διάγνωση και αντιμετώπιση των συνοσηροτήτων που προδιαθέτουν σε εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου αλλά και την καλύτερη διαχείριση μετά την εκδήλωσή της.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Επιτακτική ανάγκη θεωρείται η βελτίωση των διαγνωστικών εξετάσεων και θεραπευτικών παρεμβάσεων για τον καρκίνο του παγκρέατος καθώς διαγιγνώσκεται σε προχωρημένο στάδιο και  επομένως εμφανίζει πτωχή επιβίωση. Τα τελευταία 20 χρόνια καταγράφεται σταδιακή αύξηση της επίπτωσης της νόσου, ενώ η θνητότητα παραμένει σταθερή. Σημαντικό κρίνεται να ευαισθητοποιηθεί η κοινή γνώμη απέναντι σε αυτό το σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας.

Ενθαρρυντικό είναι ότι διαπιστώνεται μια μικρή αύξηση της επιβίωσης για τον καρκίνο παγκρέατος που καταγράφηκε σε πρόσφατα δημοσιευμένη επιδημιολογική μελέτη στις ΗΠΑ. Στο πλαίσιο αυτά όπως αναφέρουν οι Καθηγητές της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Μιχάλης Λιόντος (Επίκουρος Καθηγητής), Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (Καθηγήτρια), Φλώρα Ζαγουρή (Καθηγήτρια), και Θάνος Δημόπουλος (Καθηγητής και Πρύτανης ΕΚΠΑ), η 13^η Νοεμβρίου έχει ανακηρυχθεί ως η Παγκόσμια Ημέρα για τον Καρκίνο Παγκρέατος. Στόχος είναι η ενημέρωση του κοινού για τη νόσο, τα πιθανά συμπτώματα και τις υπάρχουσες διαγνωστικές και θεραπευτικές τεχνικές ώστε να αναζητηθεί το ταχύτερο δυνατό ιατρική εκτίμηση.

Τα συμπτώματα του καρκίνου του παγκρέατος:

• κοιλιακό άλγος, απώλεια όρεξης και βάρους,
• νεοεμφανιζόμενος σακχαρώδης διαβήτης και
• σε πιο προχωρημένες καταστάσεις ίκτερος.

Προ το παρόν υστερούμε σε μέθοδο προσυμπτωματικού ελέγχου για τον γενικό πληθυσμό.

Κληρονομικά σύνδρομα

Για τους ασθενείς που είναι φορείς μεταλλάξεων, όπως είναι οι μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1/2 και το σύνδρομο Lynch – νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες  είναι δυνατόν να υποβληθούν σε μαγνητική τομογραφία κοιλίας ή ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα, παρότι η ποιότητα των δεδομένων δεν είναι υψηλή και χρειάζονται περαιτέρω μελέτες.

Η θεραπευτική

• Χειρουργική αντιμετώπιση: Θεωρείται ένα από τα πιο απαιτητικά χειρουργεία στην Χειρουργική Ογκολογία. Εξασφαλίζει σημαντική μείωση της περιεγχειρητικής νοσηρότητας και θνητότητας από την επέμβαση. Μάλιστα, οι μεταναλύσεις μελετών δείχνουν ότι η διενέργεια αυτών των χειρουργικών επεμβάσεων σε εξειδικευμένα κέντρα από χειρουργούς με μεγάλη εμπειρία στην αντιμετώπιση της νόσου προσφέρει το μέγιστο όφελος στους ασθενείς.
• Συνδυασμένη αντιμετώπιση: Συνιστάται σε προχωρημένη νόσο η χορήγηση χημειοθεραπείας πριν από το χειρουργείο, αφού ενδεχομένως να επιφέρει συρρίκνωση του όγκου και αυτός να καταστεί εξαιρέσιμος. Αλλά και στις περιπτώσεις που δεν είναι εφικτή η εξαίρεση του όγκου μετά τη χημειοθεραπεία, νέες χειρουργικές τεχνικές κατάλυσης του όγκου μπορούν να συνεισφέρουν στην επιβίωση των ασθενών. Συγκεκριμένα, μπορεί να εφαρμοστεί η τεχνική IRE (Irreversible Electroporation) κατά την οποία εισάγονται ηλεκτρόδια στον όγκο που παράγουν υψηλής τάσης ηλεκτρικούς παλμούς με συνέπεια τη διάτρηση και ακολούθως απόπτωση των καρκινικών κυττάρων, χωρίς την πρόκληση θερμικής βλάβης στην περιοχή. Η τεχνική IRE έχει ιδιαίτερα πλεονεκτήματα στη χειρουργική του παγκρέατος καθώς δεν επηρεάζεται από τη γειτνίαση του οργάνου με μεγάλα αιμοφόρα αγγεία, που αποτελούσε τεχνικό περιορισμό για άλλες τεχνικές κατάλυσης που ήταν ως τώρα διαθέσιμες. Μάλιστα έχει εφαρμοσθεί ήδη στη χώρα μας με επιτυχία και αναμένεται σύντομα να ενταχθεί στις κατευθυντήριες οδηγίες της αντιμετώπισης του καρκίνου παγκρέατος.
• Συστηματική θεραπεία: Η χημειοθεραπεία αποτελεί τη θεραπεία επιλογής τόσο για τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε ριζική εξαίρεση της νόσου όσο και για αυτούς που έχουν ανεγχείρητη νόσο. Με την εξέλιξη των συνδυασμών χημειοθεραπείας έχει αυξηθεί και η επιβίωση πλέον των ασθενών. Ακόμη περισσότερο όμως έχει αυξηθεί η επιβίωση για ομάδες ασθενών που φέρουν συγκεκριμένες μεταλλάξεις. Έτσι, είναι πλέον καθιερωμένος ο γενετικός έλεγχος για παρουσία των μεταλλάξεων στα γονίδια BRCA1/2 καθώς και για την παρουσία μικροδορυφορικής αστάθειας στον όγκο (MSI).

Γονίδια BRCA1/2:

Για τους ασθενείς που φέρουν μεταλλάξεις, μετά από την καθιερωμένη χημειοθεραπεία χορηγείται θεραπεία συντήρησης με τον PARP αναστολέα ολαπαρίμπη. Οπότε διασφαλίζουν σημαντική αύξηση της περιόδου χωρίς ενεργό νόσο καθώς και της συνολικής επιβίωσης των ασθενών που φέρουν τη μετάλλαξη.

Για τους ασθενείς με μικροδορυφορική αστάθεια μπορεί να χορηγηθεί ανοσοθεραπεία με τον αντι-PD1 παράγοντα πεμπρολιζουμάμπη που προσφέρει σημαντική αύξηση της επιβίωση σε πολύ μεγάλων ποσοστό ασθενών που φέρουν αυτή τη γενετική διαταραχή. Η γνώση βέβαια της μοριακής παθογένεσης της νόσου και του γεγονότος ότι η πλειοψηφία των αδενοκαρκινωμάτων παγκρέατος φέρει μεταλλάξεις στο γονίδιο KRAS έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη ειδικών αναστολέων που βρίσκονται υπό εντατική κλινική έρευνα και πιθανώς ενταχθούν στην κλινική πράξη τα επόμενα χρόνια.

Αδενοκαρκινώματα  και νεοπλάσματα

Η ίδια θεραπευτική διαχείριση προβλέπεται και στα αδενοκαρκινώματα, που αποτελούν τη μεγάλη πλειοψηφία των νεοπλασιών του οργάνου. Υπάρχουν όμως και νεοπλάσματα που προέρχονται από την ενδοκρινή μοίρα του οργάνου που συνολικά χαρακτηρίζονται ως νευροενδοκρινικοί όγκοι παγκρέατος. Τα νεοπλάσματα αυτά συνήθως αντιμετωπίζονται πλήρως με χειρουργική εξαίρεση και η πρόγνωση των ασθενών είναι ιδιαίτερα καλή. Ακόμη όμως και στις περιπτώσεις υποτροπής της νόσου υπάρχει ξανά η δυνατότητα του χειρουργείου για τις περιπτώσεις εντοπισμένων μεταστάσεων αλλά και στοχευουσών θεραπειών ή ραδιοφαρμάκων που προσφέρουν σημαντική αύξηση της επιβίωσης των ασθενών.

Πηγη: https://virus.com.gr

Η επιτροπή φαρμάκων για τον άνθρωπο (CHMP) του EMA έδωσε το «πράσινο φως» στο εμβόλιο έναντι της COVID-19, VidPrevtyn Beta. Πρόκειται για αναμνηστική δόση σε ενήλικες που έχουν προηγουμένως εμβολιαστεί με εμβόλιο COVID-19 με mRNA ή αδενοϊικό φορέα.

Το VidPrevtyn Beta, που αναπτύχθηκε από τη Sanofi Pasteur, περιέχει μια έκδοση της πρωτεΐνης spike που βρίσκεται στην επιφάνεια της παραλλαγής Beta του ιού SARS-CoV-2. Επίσης, περιέχει μια βοηθητική ουσία που συμβάλλει στην ενίσχυση των ανοσολογικών αποκρίσεων στο εμβόλιο. Όταν ένα άτομο λαμβάνει το εμβόλιο, το ανοσοποιητικό του σύστημα θα αναγνωρίσει την πρωτεΐνη ως ξένη και θα παράγει φυσική άμυνα – αντισώματα και Τ κύτταρα – εναντίον της. Εάν, αργότερα, το εμβολιασμένο άτομο έρθει σε επαφή με τον SARS-CoV-2, το ανοσοποιητικό σύστημα θα αναγνωρίσει την πρωτεΐνη αιχμή του ιού και θα είναι έτοιμο να του επιτεθεί.

Η έγκριση βασίστηκε σε δύο δοκιμές ανοσοενίσχυσης, οι οποίες συγκρίνουν την ανοσολογική απόκριση που προκαλείται από αυτό το νέο εμβόλιο με εκείνη που προκαλείται από ένα εγκεκριμένο συγκριτικό εμβόλιο που είναι αποτελεσματικό κατά της νόσου. Στην πρώτη δοκιμή συμμετείχαν 162 άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω, στους οποίους χορηγήθηκε αναμνηστικό εμβόλιο VidPrevtyn Beta ή το συγκριτικό εμβόλιο (το αρχικά εγκεκριμένο εμβόλιο Comirnaty που στοχεύει στην πρωτεΐνη αιχμής άγριου τύπου SARS-CoV-2). Η μελέτη έδειξε ότι η αναμνηστική δόση του VidPrevtyn Beta προκαλεί υψηλότερη παραγωγή αντισωμάτων έναντι της υποπαραλλαγής SARS-CoV-2 Omicron BA.1 σε σχέση με το Comirnaty. Σε μια δεύτερη κύρια μελέτη, μια αναμνηστική ένεση με VidPrevtyn Beta αποκατέστησε την ανοσία έναντι διαφορετικών παραλλαγών του ιού SARS-CoV-2 σε 627 άτομα ηλικίας 18 ετών και άνω, τα οποία είχαν προηγουμένως ολοκληρώσει μια σειρά πρωτογενών εμβολιασμών με εμβόλιο mRNA (Comirnaty ή Spikevax) ή εμβόλιο αδενοϊικού φορέα (Vaxzevria ή Jcovden). Συνεπώς, οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι μια αναμνηστική δόση του VidPrevtyn Beta αναμένεται να είναι τουλάχιστον εξίσου αποτελεσματική με το Comirnaty στην αποκατάσταση της προστασίας έναντι του COVID-19.

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες παεενέργειες:

• πόνος στο σημείο της ένεσης,
• πονοκέφαλος,
• μυϊκός ή αρθρικός πόνος,
• αίσθημα γενικής αδιαθεσίας και
• ρίγη.

Αυτές ήταν συνήθως ήπιες και υποχώρησαν μέσα σε μερικές ημέρες μετά τον εμβολιασμό.

Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα του εμβολίου θα συνεχίσει να παρακολουθείται καθώς το εμβόλιο χρησιμοποιείται σε ολόκληρη την ΕΕ, μέσω του συστήματος φαρμακοεπαγρύπνησης της ΕΕ και πρόσθετων μελετών από την εταιρεία και τις ευρωπαϊκές αρχές.Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, η CHMP κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα οφέλη του VidPrevtyn Beta υπερτερούν των κινδύνων και συνέστησε τη χορήγηση τυποποιημένης άδειας κυκλοφορίας στην ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα επισπεύσει τώρα τη διαδικασία λήψης αποφάσεων για τη χορήγηση απόφασης σχετικά με την τυποποιημένη άδεια κυκλοφορίας για το VidPrevtyn Beta, επιτρέποντας τη συμπερίληψη του εμβολίου αυτού στα προγράμματα εμβολιασμού που αναπτύσσονται σε ολόκληρη την ΕΕ. Η τυποποιημένη άδεια κυκλοφορίας θεωρείται κατάλληλη για το εμβόλιο αυτό, δεδομένου ότι οι μελέτες ανοσοεπικαλύψεως πέτυχαν τους στόχους τους και τα παρεχόμενα δεδομένα θεωρούνται επαρκή.

Πηγη: https://virus.com.gr/

Η ερευνητική ανοσοθεραπεία  για τον καρκίνο, elranatamab, έλαβε τον χαρακτηρισμό Breakthrough Therapy από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) για τη θεραπεία ατόμων με υποτροπιάζον ή ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα (RRMM),  όπως ανακοίνωσε η φαρμακευτική εταιρεία Pfizer Το elranatamab είναι ένα διειδικό αντίσωμα (BsAb) με στόχο το αντιγόνο ωρίμανσης των Β-κυττάρων (BCMA)-CD3.

Ο χαρακτηρισμός Breakthrough Therapy βασίζεται σε επικαιροποιημένα δεδομένα από τη μελέτη φάσης 2 MagnetisMM-3 που έδειξε συνολικό ποσοστό ανταπόκρισης 61,0% και διαχειρίσιμο προφίλ ασφάλειας μετά από διάμεση παρακολούθηση 6,8 μηνών. Τα δεδομένα θα παρουσιαστούν στην 64η Ετήσια Συνάντηση και Έκθεση 2022 της Αμερικανικής Εταιρείας Αιματολογίας (ASH 2022), σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η εταιρεία.

Υπενθυμίζεται ότι το elranatamab είναι ένα υποδόρια χορηγούμενο διειδικό αντίσωμα που λειτουργεί φέρνοντας τα καρκινικά κύτταρα σε στενότερη επαφή με τα κυτταροτοξικά Τ κύτταρα του ξενιστή. Αυτό επιτυγχάνεται με τη δέσμευση του τμήματος CD3 στο Τ-κύτταρο του ξενιστή και τη δέσμευση του αντιγόνου BCMA στο κύτταρο ΜΜ, οδηγώντας σε ενεργοποίηση της ανοσολογικής απόκρισης.

«Ο χαρακτηρισμός Breakthrough Designation από τον FDA αναγνωρίζει τις δυνατότητες του elranatamab ως καινοτόμου φαρμάκου για τα άτομα με πολλαπλό μυέλωμα των οποίων η νόσος έχει υποτροπιάσει ή είναι ανθεκτική στις υπάρχουσες θεραπείες, γεγονός που προς το παρόν αφήνει πολύ λίγες διεξόδους για την αποτροπή αυτού του προς το παρόν ανίατου καρκίνου», δήλωσε ο Chris Boshoff, M.D., Ph.D., Chief Development Officer, Oncology and Rare Disease, Pfizer Global Product Development. «Αυτό σηματοδοτεί τον δωδέκατο χαρακτηρισμό Breakthrough Therapy Designation του FDA στην Ογκολογία για την Pfizer, γεγονός που αποτελεί απόδειξη της αδιάκοπης δέσμευσής μας για την ανάπτυξη μετασχηματιστικών φαρμάκων για τον καρκίνο σε περιοχές με υψηλές ανεκπλήρωτες ανάγκες. Ανυπομονούμε να συνεργαστούμε με τον FDA για την επιτάχυνση της ανάπτυξης αυτής της θεραπείας» πρόσθεσε ο Chris Boshoff.

Ο χαρακτηρισμός Breakthrough Therapy από τον FDA αποσκοπεί στην επιτάχυνση της ανάπτυξης και της εξέτασης ενός φαρμάκου που προορίζεται για τη θεραπεία μιας σοβαρής ή απειλητικής για τη ζωή ασθένειας και τα προκαταρκτικά κλινικά στοιχεία δείχνουν ότι το φάρμακο μπορεί να επιδείξει ουσιαστική βελτίωση σε σχέση με τις υπάρχουσες θεραπείες.

Πηγη: https://virus.com.gr/