Κατηγορία: Ενημέρωση

Τον πιο συχνά εμφανιζόμενο τύπο καρκίνου στον άνθρωπο, τον καρκίνο του δέρματος, αναδεικνύει μέσα από εκστρατεία ενημέρωσης και πρόληψης η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία, με αφορμή τον Μάιο, μήνα αφιερωμένο στην ευαισθητοποίηση για τη νόσο.

Σε μια χώρα με έντονη ηλιοφάνεια όπως η Ελλάδα, οι ειδικοί τονίζουν ότι η έγκαιρη εξέταση και η καθημερινή προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την πρόληψη και την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου. Με κεντρικό μήνυμα «Νοιάζομαι. Εξετάζομαι», η φετινή καμπάνια επιδιώκει να μετατρέψει την ενημέρωση σε πράξη, ενισχύοντας την κουλτούρα πρόληψης και τη σημασία του τακτικού δερματολογικού ελέγχου.

Στο πλαίσιο της εκστρατείας διοργανώνονται δωρεάν εξετάσεις κοινού από εθελοντές δερματολόγους σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αλλά και σε πόλεις της περιφέρειας μέσω συνεργασιών με πανεπιστημιακές κλινικές, ιατρικούς συλλόγους, δήμους και οργανώσεις. Στην Αθήνα, οι δωρεάν εξετάσεις θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 16 Μαΐου στην Πλατεία Συντάγματος, ενώ στη Θεσσαλονίκη στις 20 Μαΐου στον πεζόδρομο Αγίας Σοφίας.

Παράλληλα, στο Σύνταγμα θα πραγματοποιηθεί συμβολική δράση με εθελοντές που θα σχηματίσουν το κίτρινο-πορτοκαλί ribbon της εκστρατείας, σύμβολο της προστασίας από τον ήλιο και της πρόληψης για τον καρκίνο του δέρματος. Την ίδια ημέρα, η Βουλή των Ελλήνων θα φωταγωγηθεί με τα χρώματα της καμπάνιας, ενώ στις 20 Μαΐου θα φωταγωγηθεί και ο Λευκός Πύργος.

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της ΕΔΑΕ, Σωτήριος Θεοχάρης, ο καρκίνος του δέρματος αφορά όλους ανεξαιρέτως, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η προστασία από την παιδική κιόλας ηλικία, καθώς η χρόνια έκθεση στον ήλιο συσσωρεύει κινδύνους για το μέλλον.

Επίσης, οι εκπρόσωποι της ΕΔΑΕ υπογραμμίζουν τους κίνδυνους από την χρήση των indoor tanning beds. «Από τον Διεθνή Οργανισμό Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) κατατάσσονται ως παράγοντες ανάπτυξης καρκίνου του δέρματος ανάλογα με το κάπνισμα για τον καρκίνο του πνεύμονα. Μία ανάλυση 18 μελετών ανέφερε αύξηση κατά 29% του κινδύνου ανάπτυξης μελανώματος ιδιαίτερα σε χρήστες solarium πριν την ηλικία των 35 ετών. Πολλές χώρες έχουν απαγορεύσει την χρήση τους σε άτομα κάτω των 18 ετών».

Η ΕΔΑΕ σημειώνει ότι η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση δεν προστατεύουν μόνο την ατομική υγεία, αλλά συμβάλλουν και στη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας, μειώνοντας την ανάγκη για πιο σύνθετες και δαπανηρές θεραπείες. Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: ο ετήσιος έλεγχος σπίλων και δερματικών αλλοιώσεων από δερματολόγο πρέπει να ενταχθεί στις βασικές προτεραιότητες όλων.

Γιατί, όπως υπενθυμίζει η φετινή καμπάνια, «Νοιάζομαι» σημαίνει «Εξετάζομαι».

Καρκίνος του Δέρματος και αριθμοί

Επίσημα στοιχεία υπάρχουν μόνο για το μελάνωμα στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, καταγράφηκαν 1.313 νέες περιπτώσεις μελανώματος το 2020 και 1.450 το 2022.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, 1.200.000 ακανθοκυτταρικά και βασικοκυτταρικά καρκινώματα κάθε χρόνο (185 χώρες) και 330.000 μελανώματα ετησίως.

Χρυσοί κανόνες ορθής φωτοπροστασίας

Αποφεύγουμε την υπερβολική έκθεση στον ήλιο.

Προτιμούμε την σκιά και την μη έκθεση τις ώρες 11πμ – 4μμ.

Φοράμε προστατευτικά ρούχα, κατά προτίμηση σκουρόχρωμες μακρυμάνικες μπλούζες,

Πλατύγυρο καπέλο

Γυαλιά ηλίου με UV προστασία.

Και φυσικά αντηλιακό, με υψηλό δείκτη προστασίας UVA – UVB (SPF>30).

Εφαρμογή 20 min πριν από την έκθεση στον ήλιο.

Επανάλειψη κάθε 2 ώρες ή μετά από εφίδρωση/κολύμπι.

Χρήση 365 μέρες το χρόνο- όχι μόνο το καλοκαίρι

Κατάρριψη των μύθων για την αντιηλιακή προστασία

«Δεν καίγομαι εύκολα άρα δεν χρειάζομαι αντιηλιακό». Το ότι δεν καίγεσαι, δεν σημαίνει ότι δεν βλάπτεσαι.

«Ο ήλιος “θυμάται” κάθε λεπτό που εκτέθηκες χωρίς προστασία. Το δέρμα σου, όμως, δεν μπορεί να το διορθώσει πάντα.»

«Δεν χρησιμοποιώ αντιηλιακό γιατί εμποδίζει την σύνθεση της βιταμίνης D». Μπορείς να έχεις και αντηλιακή προστασία και επαρκή βιταμίνη D. Το ένα δεν αποκλείει το άλλο, αρκεί να υπάρχει μέτρο, ενημέρωση και παρακολούθηση.

«Το όφελος του αντηλιακού για την πρόληψη του καρκίνου του δέρματος υπερβαίνει κάθε μικρή πιθανή μείωση της βιταμίνης D».

Επισήμανση της ανάγκης πρώιμης έναρξης της αντιηλιακής προστασίας

Το δέρμα των παιδιών είναι πιο ευαίσθητο και ευάλωτο στις βλάβες της UV ακτινοβολίας

Ένα σοβαρό ηλιακό έγκαυμα στην παιδική ηλικία διπλασιάζει τον κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος στην ενήλικη ζωή.

Από 6 μηνών και πάνω μπορεί να ξεκινήσει αντηλιακή προστασία με ειδικά παιδικά προϊόντα.

Το 80% της έκθεσης στον ήλιο γίνεται μέχρι την ηλικία των 18 ετών.

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο πρώτος ολοκληρωμένος άτλας του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος δείχνει πώς τα όργανα μετά την εμμηνόπαυση υφίστανται βαθιές και ανομοιόμορφες μεταμορφώσεις.

Παρότι επηρεάζει το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, η εμμηνόπαυση παραμένει ανεπαρκώς μελετημένη, τόσο στη βιοϊατρική έρευνα όσο και στην κλινική πρακτική. Με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, ο αριθμός των γυναικών σε μεταεμμηνοπαυσιακή φάση συνεχίζει να αυξάνεται. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 2021 οι γυναίκες άνω των 50 ετών αντικατόπτριζαν το 26% του παγκόσμιου πληθυσμού. Οι επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης δεν αφορούν μόνο στο αναπαραγωγικό σύστημα, αλλά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακές, μεταβολικές, νευροεκφυλιστικές και οστικές παθήσεις.

Μια νέα μελέτη του Barcelona Supercomputing Center (BSC-CNS), που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Nature Aging», παρουσιάζει τον πρώτο άτλαντα μεγάλης κλίμακας για τη γήρανση του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος, φωτίζοντας το πώς αυτή η διαδικασία επηρεάζει την υγεία.

Μέσα από την ενσωμάτωση 1.112 εικόνων ιστού από 659 δείγματα, τα οποία προέρχονται από 304 γυναίκες ηλικίας 20-70 ετών, και την ανάλυση της έκφρασης χιλιάδων γονιδίων, η έρευνα ανακατασκεύασε την πορεία της γήρανσης σε μήτρα, ωοθήκες, κόλπο, τράχηλο, μαστό και σάλπιγγες.

Αξιοποιώντας την υψηλή ικανότητα ταξινόμησης εικόνων της τεχνητής νοημοσύνης και τους υπερυπολογιστικούς πόρους του ισπανικού υπερυπολογιστή MareNostrum 5, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τεχνικές, όπως η βαθιά μηχανική μάθηση, για να εντοπίσουν τόσο τις παρατηρήσιμες αλλαγές στους ιστούς όσο και τις μοριακές διεργασίες που συνδέονται με τη γήρανση, σε κάθε όργανο.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι δεν γερνούν όλα τα όργανα με ομοιόμορφο ή γραμμικό τρόπο: ενώ οι ωοθήκες και ο κόλπος παρουσιάζουν μια προοδευτική γήρανση που ξεκινά χρόνια πριν από την εμμηνόπαυση, η μήτρα υφίσταται πολύ πιο απότομες αλλαγές αυτή την περίοδο.

Η ανάλυση αποκαλύπτει, επίσης, ότι όχι μόνο τα όργανα γερνούν διαφορετικά, αλλά το ίδιο συμβαίνει και με τους ιστούς εντός του ίδιου οργάνου, όπως ο βλεννογόνος ή ο μυς της μήτρας, που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στις σχετικές με την εμμηνόπαυση αλλαγές.

«Μέχρι τώρα, είχαμε την τάση να θεωρούμε την εμμηνόπαυση κυρίως ως το τέλος της αναπαραγωγικής λειτουργίας των ωοθηκών. Ωστόσο, τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι αποτελεί ένα σημείο καμπής που αναδιαμορφώνει ριζικά άλλα όργανα και ιστούς του αναπαραγωγικού συστήματος, και μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε τα γονίδια και τις μοριακές διεργασίες που ενδέχεται να κρύβονται πίσω από αυτές τις αλλαγές», σημειώνει η επικεφαλής της μελέτης, Μάρτα Μελέ, επικεφαλής της ομάδας Μεταγραφωμικής και Λειτουργικής Γονιδιωματικής στο BSC.

Έπειτα από ανάλυση δειγμάτων πλάσματος αίματος από 21.441 γυναίκες, η μελέτη εντόπισε επίσης μοριακά σήματα που σχετίζονται με τη γήρανση και μπορούν να ανιχνευθούν στο αίμα. Αυτοί οι βιοδείκτες θα επέτρεπαν τη μη επεμβατική παρακολούθηση της κατάστασης των αναπαραγωγικών οργάνων και την πρόβλεψη κινδύνων που συνδέονται με την εμμηνόπαυση, όπως η πρόπτωση του πυελικού εδάφους ή άλλες επιπλοκές.

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Σε αγώνα δρόμου βρίσκεται η κυβέρνηση για την ολοκλήρωση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης μιας και το πρόγραμμα ολοκληρώνεται το καλοκαίρι. Ο Πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια του συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας το Σαββατοκύριακο ζήτησε από τους Υπουργούς επιτάχυνση των διαδικασιών ώστε να μη χαθούν πολύτιμοι πόροι και να ολοκληρωθούν δράσεις και κομβικά έργα.

Δεδομένου ότι ο χρόνος πιέζει, είναι άγνωστο εάν θα προλάβουν οι υπηρεσίες να τρέξουν ό,τι απαιτείται για να ολοκληρωθούν αρκετά εξ αυτών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα δημόσια νοσοκομεία.

Ανακαινίσεις και προληπτικές εξετάσεις

Για την ολοκλήρωση των ανακαινίσεων η Αριστοτέλους βρίσκεται στο «τρέξιμο» μιας και ο αριθμός των ΤΕΠ σε εκκρεμότητα είναι σημαντικός. Έως και τις αρχές του προηγούμενου μήνα είχαν ολοκληρωθεί οι εργασίες ανακαίνισης για τα ΤΕΠ 22 νοσηλευτικών ιδρυμάτων. Απώτερος σκοπός είναι ο μετασχηματισμός των ΤΕΠ σε λειτουργικά αυτόνομα τμήματα εντός του νοσοκομείου με αποστολή την όσο πιο άμεση και καλύτερη δυνατή διαχείριση των μη προγραμματισμένων και διαφορετικής βαρύτητας περιστατικών, με τρόπο ολοκληρωμένο, ολιστικό και διαρκή.

Κομβικό έργο του Ταμείου Ανάκαμψης είναι το «Προλαμβάνω». Παρότι τα επιμέρους προγράμματα έχουν τεθεί σε λειτουργία και από αυτά επωφελείται μεγάλο μέρος του ελληνικού πληθυσμού, αυτό που είναι άγνωστο είναι ποια θα συνεχίσουν και μετά τη λήξη της χρηματοδότησης.

Ο κ. Γεωργιάδης έχει, επίσης, τοποθετήσει το πρόγραμμα των δωρεάν μαστογραφιών στην «κορυφή» του «Προλαμβάνω» καθώς περισσότερες από 30.000 γυναίκες έχουν εντοπιστεί με πρώιμα ευρήματα καρκίνου του μαστού και έχουν ακολουθήσει θεραπεία. Πρόσφατα στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, μάλιστα, ανέφερε πως εάν συνέχιζε ένα πρόγραμμα θα ήταν οι μαστογραφίες. Επιπλέον, πρόθεση υπάρχει και για τη συνέχιση των δράσεων κατά της παιδικής παχυσαρκίας. Πάντως, φαίνεται πως ακόμη και μετά τη λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης καινοτόμες δράσεις και προγράμματα πρόληψης θα συνεχιστούν με εθνικούς πόρους ή θα βρεθούν νέες πηγές χρηματοδότησης καθώς οι ανάγκες για προσυμπτωματικούς ελέγχους στον πληθυσμό είναι αυξανόμενες.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Το 2010 η WONCA καθιέρωσε τη 19η Μαΐου ως Παγκόσμια Ημέρα Οικογενειακού Γιατρού, αναγνωρίζοντας το σπουδαίο έργο των οικογενειακών γιατρών στην παροχή εξατομικευμένης, ολοκληρωμένης και συνεχούς φροντίδας τόσο στον ίδιο τον ασθενή όσο και στην κοινότητα.

Εν έτη 2026, το κεντρικό μήνυμα του εορτασμού της 19ης Μαΐου εστιάζει στη συμπονετική φροντίδα σε έναν ψηφιακό κόσμο. Δεδομένου ότι η σύγχρονη πραγματικότητα αναδιαμορφώνεται τάχιστα και η τεχνολογία, η πληροφορική και η τεχνητή νοημοσύνη βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων, η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας καλείται να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες και να αξιοποιήσει δημιουργικά τα σύγχρονα δεδομένα. Ως βασικός πυλώνας του υγειονομικού συστήματος, οφείλει να ενσωματώσει τις ψηφιακές δυνατότητες με τρόπο που να ενισχύει την ποιότητα, την προσβασιμότητα και την αποδοτικότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών φροντίδας, διατηρώντας πάντοτε στο επίκεντρο τον άνθρωπο.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ανιχνεύει πρότυπα, να καταγράφει και να τεκμηριώνει δεδομένα και να βελτιστοποιεί τις ροές εργασίας. Όμως, δεν μπορεί να αναγνωρίσει τον δισταγμό. Δεν μπορεί να ερμηνεύσει τη σιωπή. Δεν μπορεί να αντιληφθεί τον φόβο που κρύβεται πίσω από μια καθησυχαστική ευγένεια.
Σε πολλούς από τους πολιτισμούς μας, το νόημα μεταδίδεται έμμεσα – μέσα από τον τόνο της φωνής, τις παύσεις και τη σχέση που χτίζεται με τα χρόνια. Κανένας αλγόριθμος δεν μπορεί να αποτυπώσει αυτό το στοιχείο.

Η Παγκόσμια Ημέρα Οικογενειακού Ιατρού αποτελεί μια ευκαιρία να εκτιμηθεί το έργο των ιατρών που αποτελούν συχνότερα το πρώτο σημείο επαφής των πολιτών με το σύστημα υγείας – και πολύ συχνά το πιο αξιόπιστο. Οι οικογενειακοί ιατροί, γνωστοί επίσης ως γενικοί ιατροί ή ιατροί πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, κάνουν πολύ περισσότερα από το να θεραπεύουν μια ασθένεια. Φροντίζουν τον άνθρωπο ως σύνολο.

Η οικογενειακή ιατρική καθοδηγείται από αξίες που καμία τεχνολογία δεν μπορεί να αντικαταστήσει: τη συνέχεια στη φροντίδα, την ασθενοκεντρική προσέγγιση, την ολοκληρωμένη φροντίδα που συναξιολογεί τη σωματική, ψυχική και κοινωνική ευεξία, καθώς και τη διασύνδεση με την κοινότητα.

Το 2026, η Παγκόσμια Ημέρα Οικογενειακού Ιατρού είναι αφιερωμένη στους οικογενειακούς ιατρούς που δραστηριοποιούνται σε έναν κόσμο που μετασχηματίζεται από την ψηφιακή τεχνολογία, μεταφέροντας τις αξίες της συμπόνιας, της συνέχειας στη φροντίδα και της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης στη νέα ψηφιακή εποχή.

Οι αξίες της οικογενειακής ιατρικής πρέπει να καθοδηγούν την ψηφιακή υγεία

Από τις απλές εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων έως τα εξελιγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, κάθε ψηφιακό εργαλείο που ενσωματώνεται στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας οφείλει να βασίζεται στις αξίες της οικογενειακής ιατρικής – τη συνέχεια της φροντίδας, τη συμπόνια και την κατανόηση του ατόμου μέσα στο πλαίσιο της οικογένειας και της κοινότητάς του.

Όταν η τεχνολογία σχεδιάζεται από κοινού με τους οικογενειακούς ιατρούς, ασθενείς και κοινότητες, ανταποκρίνονται καλύτερα στις πραγματικές ανάγκες των κλινικών συναντήσεων και της καθημερινής ζωής.

Τα ψηφιακά εργαλεία στην πρωτοβάθμια φροντίδα πρέπει να είναι ασφαλή και αξιόπιστα

Οι ασθενείς και οι επαγγελματίες υγείας χρειάζονται τη βεβαιότητα ότι κάθε ψηφιακό ή βασισμένο στην τεχνητή νοημοσύνη σύστημα που χρησιμοποιείται στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας είναι αξιόπιστο, διαφανές ως προς τους περιορισμούς του και τεκμηριωμένο μέσα από δεδομένα πραγματικού κόσμου.

Αυτό προϋποθέτει σαφή λογοδοσία, ισχυρή προστασία της ιδιωτικότητας και ενεργό δράση, για να αποφευχθεί η διεύρυνση των υπαρχουσών ανισοτήτων. Οι οικογενειακοί ιατροί διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην αναγνώριση των κινδύνων και στην προάσπιση της ασφάλειας και της δικαιοσύνης.

Η «καλή» τεχνολογία διευκολύνει τη φροντίδα

Πολύ συχνά τα συστήματα που σχεδιάστηκαν για να εξοικονομούν χρόνο καταλήγουν να προσθέτουν περισσότερα κλικ, περισσότερες οθόνες και περισσότερο άγχος.

Η σωστά σχεδιασμένη τεχνολογία θα πρέπει να μειώνει το διοικητικό φορτίο, να υποστηρίζει την κλινική κρίση και να προστατεύει τον χρόνο που απαιτείται για ακρόαση, συλλογισμό και οικοδόμηση σχέσης εμπιστοσύνης.

Όταν τα ψηφιακά εργαλεία σχεδιάζονται με βάση τις πραγματικές ανάγκες των ασθενών και των οικογενειακών ιατρών, υπηρετούν τη φροντίδα αντί να την περιπλέκουν.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Έρευνα στον ελληνικό πληθυσμό γυναικών με εμπειρία καρκίνου του μαστού.

Η ψυχολογική παράμετρος πριν και μετά την αντιμετώπιση μιας βαριάς νόσου όπως ο καρκίνος είναι καθοριστική παράμετρος. Στο πλαίσιο αυτό το Τμήμα Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου θα διεξάγει ερευνητική μελέτη με θέμα “Ψυχομετρική Στάθμιση της Κλίμακας Ανησυχίας για τον Καρκίνο (Cancer Worry Scale – CWS) στον ελληνικό πληθυσμό γυναικών με εμπειρία καρκίνου του μαστού”.

Σκοπός της έρευνας είναι η αναγνώριση και η μέτρηση των παραγόντων που επηρεάζουν την στάση απέναντι στον φόβο υποτροπής, καθώς και η κλινική αξιολόγηση για την βελτίωση των υπηρεσιών υποστήριξης σε γυναίκες με εμπειρία καρκίνου.

Τέτοιου είδους έρευνες έχουν αξιοσημείωτο συμβολή στην ολιστική αντιμετώπιση που πρέπει να απολαμβάνει ένας ασθενής.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Νέα επιστημονική ανασκόπηση επαναφέρει τις ανησυχίες για τους μακροπρόθεσμους κινδύνους του ατμίσματος, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι πιθανό να έχουν καρκινογόνο δράση, αν και τα διαθέσιμα στοιχεία εξακολουθούν να έχουν σημαντικά κενά.

Η ανάλυση, που βασίστηκε σε ανασκοπήσεις και μεμονωμένες μελέτες που δημοσιεύθηκαν από το 2017 και μετά, εκτιμά ότι το άτμισμα νικοτίνης “πιθανότατα” συμβάλλει στην εμφάνιση καρκίνου του στόματος και του πνεύμονα. Ωστόσο, οι πραγματικοί κίνδυνοι, καθώς και το πώς συγκρίνονται με εκείνους του συμβατικού καπνίσματος, δεν μπορούν ακόμη να υπολογιστούν με ακρίβεια.

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (βιολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. Πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι ένας βασικός λόγος είναι ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι σχετικά νέα προϊόντα, με παρουσία στην αγορά περίπου τα τελευταία 20 χρόνια.

Σε αντίθεση με το κάπνισμα, για το οποίο υπάρχουν δεκαετίες επιδημιολογικών δεδομένων που τεκμηριώνουν ξεκάθαρα τον καρκινικό κίνδυνο, για το άτμισμα απουσιάζουν ακόμη μακροχρόνιες πληθυσμιακές μελέτες. Συνεπώς, δεν έχει περάσει ακόμη αρκετός χρόνος ώστε να αποκαλυφθεί το πραγματικό φορτίο καρκίνου που θα μπορούσε να αποδοθεί αποκλειστικά στο άτμισμα.

Όταν πρωτοεμφανίστηκαν, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα παρουσιάστηκαν ως λιγότερο βλαβερή εναλλακτική σε σχέση με το παραδοσιακό κάπνισμα και, ενδεχομένως, ως βοήθημα για τη διακοπή του. Έχει φανεί ότι το άτμισμα με νικοτίνη μπορεί να αυξήσει τα ποσοστά διακοπής του καπνίσματος σε σύγκριση με άλλα προϊόντα υποκατάστασης νικοτίνης. Παράλληλα, στις 5 Μαΐου 2026, ο FDA ανακοίνωσε για πρώτη φορά ότι επιτρέπει την προώθηση ατμιστικών προϊόντων με φρουτώδεις γεύσεις, επικαλούμενος την ανάγκη να υπάρχουν περισσότερες επιλογές για ενήλικες που επιθυμούν να εγκαταλείψουν το συμβατικό τσιγάρο.

Την ίδια στιγμή, όμως, κανένα ηλεκτρονικό τσιγάρο δεν έχει εγκριθεί από τον FDA ως θεραπευτικό μέσο διακοπής καπνίσματος, ενώ οι υγειονομικές αρχές εκφράζουν εδώ και χρόνια ανησυχίες τόσο για τη διαφήμιση των προϊόντων αυτών προς τους εφήβους όσο και για την έλλειψη δεδομένων σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους στην υγεία.

Καρκινογόνος δράση

Η νέα ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Carcinogenesis, συγκέντρωσε τα πιο πρόσφατα στοιχεία για την πιθανή καρκινογόνο δράση των ηλεκτρονικών τσιγάρων, εξετάζοντας μελέτες βιοδεικτών σε χρήστες, αναφορές περιστατικών, πειραματικές έρευνες σε ζώα και αναλύσεις του αερολύματος που παράγεται από τις συσκευές. Τα δεδομένα δείχνουν ότι όσοι ατμίζουν εκτίθενται σε γνωστές ή ύποπτες καρκινογόνες ουσίες.

Σε χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων έχουν βρεθεί αυξημένοι δείκτες πτητικών οργανικών ενώσεων στα ούρα, όπως το ακρυλαμίδιο και το ακρυλονιτρίλιο, σε σύγκριση με μη χρήστες. Επίσης, παρουσιάζουν υψηλότερα επίπεδα μετάλλων, όπως ο μόλυβδος και το κάδμιο, καθώς και ορισμένων πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων.

Σχεδόν σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η έκθεση των ατμιστών είναι αισθητά χαμηλότερη από εκείνη των καπνιστών. Παρ’ όλα αυτά, οι μελέτες βιοδεικτών δείχνουν ότι η χημική έκθεση από το άτμισμα μπορεί να συνδέεται με βλάβες στο DNA, οξειδωτικό στρες, χρόνια φλεγμονή και επιγενετικές αλλαγές σε δείγματα ιστών, σε σύγκριση με άτομα που δεν καπνίζουν.

Παράλληλα, εργαστηριακές αναλύσεις των αερολυμάτων από ηλεκτρονικά τσιγάρα έχουν εντοπίσει και τα 10 βασικά χαρακτηριστικά που συνδέονται με καρκινογόνες ουσίες, όπως η δυνατότητα να επηρεάζουν την επιδιόρθωση του DNA, να προκαλούν φλεγμονή και να καταστέλλουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Μελέτες σε ζώα, μάλιστα, υποδηλώνουν ότι η έκθεση στα αερολύματα αυτά μπορεί να οδηγήσει σε όγκους του πνεύμονα.

Το μεγάλο κενό παραμένει η απουσία επαρκών δεδομένων για καρκίνο σε ανθρώπους. Οι ερευνητές αναφέρουν μεμονωμένες περιπτώσεις καρκίνου του στόματος σε άτομα που άτμιζαν για περισσότερο από μία δεκαετία και, συνδυάζοντας αυτά τα περιστατικά με τα υπόλοιπα διαθέσιμα στοιχεία, θεωρούν ότι υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ώστε να χαρακτηριστεί το ηλεκτρονικό τσιγάρο ως πιθανός παράγοντας κινδύνου για καρκίνο του στόματος και του πνεύμονα. Για να υπάρξουν πιο ασφαλή συμπεράσματα, τονίζουν ότι χρειάζονται μακροχρόνιες μελέτες που να συνδέουν τη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων με περιστατικά καρκίνου σε μεγάλους πληθυσμούς.

Αερολύματα κάνναβης

Η ανασκόπηση περιορίστηκε στα ηλεκτρονικά τσιγάρα που χορηγούν νικοτίνη και δεν εξέτασε το άτμισμα κάνναβης. Υπάρχουν πρώιμες ενδείξεις ότι τα αερολύματα κάνναβης προκαλούν φλεγμονή, απόπτωση και ενεργοποίηση μηχανισμών που σχετίζονται με τον καρκίνο σε ανθρώπινα βρογχικά κύτταρα, όμως η ερευνητική βάση είναι ακόμη πιο περιορισμένη από εκείνη που αφορά τα ηλεκτρονικά τσιγάρα.

Η αβεβαιότητα γύρω από το θέμα οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ότι ο καρκίνος εμφανίζεται συνήθως ύστερα από πολλά χρόνια. Ένα ακόμη εμπόδιο είναι η μεγάλη ποικιλία των προϊόντων: οι συσκευές διαφέρουν στον σχεδιασμό τους, τα υγρά έχουν διαφορετική σύσταση και οι χρήστες δεν ατμίζουν όλοι με τον ίδιο τρόπο, κάτι που δυσκολεύει τόσο την ακριβή μέτρηση της έκθεσης όσο και τη σύγκριση των μελετών. Επιπλέον, είναι δύσκολο να απομονωθεί η επίδραση του ατμίσματος από εκείνη του καπνίσματος, αφού πολλοί χρήστες κάνουν και τα δύο.

Όπως παρατηρούν οι ερευνητές, είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθούν μεγάλες ομάδες ανθρώπων, ιδιαίτερα μεγαλύτερης ηλικίας, που να μην έχουν καπνίσει ποτέ αλλά να ατμίζουν συστηματικά επί πολλά χρόνια.

Συμπερασματικά λοιπόν, υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις ότι το άτμισμα δεν είναι ακίνδυνο και ότι η έκθεση σε αυτό συνδέεται με βλάβες σε σχέση με τη μη έκθεση. Από την άλλη, όλα δείχνουν ότι για τα περισσότερα νοσήματα, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου, το άτμισμα είναι λιγότερο επιβλαβές από το παραδοσιακό κάπνισμα.

Εκείνο που παραμένει άγνωστο είναι το ακριβές μέγεθος αυτής της διαφοράς: πόσο πιο επιβλαβές είναι το άτμισμα σε σχέση με το να μην χρησιμοποιεί κανείς τίποτα και πόσο λιγότερο βλαβερό είναι σε σύγκριση με το κάπνισμα. Και αυτή ακριβώς η αβεβαιότητα έχει μεγάλη σημασία για τη δημόσια υγεία και την πολιτική ρύθμισης των προϊόντων αυτών.

Πηγές:
ΕΚΠΑ

Πηγη: https://www.iatronet.gr

Ερευνητές στις Ηνωμένες Πολιτείες εντόπισαν απροσδόκητα υψηλά ποσοστά DNA του βακτηρίου της φυματίωσης σε νοσηλευόμενους ασθενείς στη Βοστώνη, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο “Nature Communications”.

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η νόσος ίσως παραμένει συχνά αδιάγνωστη στις ΗΠΑ.

Η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε ένα νέο υπερευαίσθητο μοριακό τεστ, το λεγόμενο “TOP-TB assay”, το οποίο μπορεί να ανιχνεύει εξαιρετικά μικρές ποσότητες DNA του μυκοβακτηριδίου της φυματίωσης. Με αυτόν τον τρόπο είναι πιθανό να εντοπίζονται πολύ πρώιμα ή ήπια στάδια της νόσου που δεν ανιχνεύονται με τις κλασικές εξετάσεις.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν 297 δείγματα αναπνευστικού από ασθενείς δύο νοσοκομείων της Βοστώνης σε διάστημα έξι ετών.

Το τεστ ανίχνευσε TB-DNA στο 12-16% των δειγμάτων — ποσοστό πολύ υψηλότερο από αυτό που θα αναμενόταν με βάση τα χαμηλά επίπεδα φυματίωσης στην περιοχή.

Οι περισσότεροι ασθενείς με θετικό αποτέλεσμα είχαν αρνητικά αποτελέσματα στις καθιερωμένες εξετάσεις για λανθάνουσα φυματίωση, γεγονός που οι ερευνητές δεν μπορούν ακόμη να εξηγήσουν πλήρως.

Τα θετικά δείγματα εμφανίστηκαν κυρίως σε άτομα άνω των 50 ετών, κάτι που συμφωνεί με την επανενεργοποίηση παλαιών λανθανουσών λοιμώξεων.

Οι ερευνητές θεωρούν ότι το νέο τεστ ίσως αποκαλύπτει μια μέχρι σήμερα μη ανιχνεύσιμη, πολύ ήπια μορφή φυματίωσης με μικρό βακτηριακό φορτίο.

Ωστόσο, τονίζουν ότι απαιτούνται μεγαλύτερες και πολυκεντρικές μελέτες πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα ή αλλάξουν οι ιατρικές οδηγίες.

Πηγη: https://www.iatronet.gr

Άνθρωποι που επισκέπτονται τακτικά μουσεία ή συμμετέχουν σε δημιουργικές δραστηριότητες μπορεί ενδεχομένως να γερνούν με πιο αργό ρυθμό σε βιολογικό επίπεδο, αναφέρει νέα έρευνα από τη Βρετανία.

Ερευνητές του University College London ανέλυσαν στοιχεία 3.500 ενηλίκων και διαπίστωσαν ότι άνθρωποι που συχνά ασχολούνται με τέχνες και πολιτιστικές δραστηριότητες δείχνουν σημάδια πιο αργής βιολογικής γήρανσης σε αρκετές μετρήσεις με βάση το DNA.

Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο Innovation in Aging.

Η μελέτη εξέτασε δραστηριότητες όπως ζωγραφική, φωτογραφία, χορό, τραγούδι, επισκέψεις σε μουσεία και παρουσία σε πολιτιστικές εκδηλώσεις.

Συγκρίθηκε η συμμετοχή σε αυτά με τα ΄΄επιγενετικά ρολόγια΄΄, επιστημονικά εργαλεία που εξετάζουν τις αλλαγές στο DNA με το πέρασμα του χρόνου.

Ενήλικες που συμμετείχαν πιο συχνά και σε ποικιλία δραστηριοτήτων έτειναν να έχουν σκορ πιο αργής γήρανσης έναντι αυτών που σπάνια συμμετείχαν.

Η σχέση φάνηκε ακόμα ισχυρότερη σε ενήλικες άνω των 40 ετών.

Οι ερευνητές επίσης παρατήρησαν ότι το μέγεθος της επίδρασης ήταν συγκρίσιμο με αυτό που συνδέεται με την άσκηση.

Ειδικοί προειδοποίησαν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι οι τέχνες απευθείας επιβραδύνουν τη γήρανση. «Είναι μελέτη παρατήρησης και όχι πείραμα», δήλωσε ειδικός.

Τα ευρήματα παρέμεναν σταθερά ακόμα και όταν ελήφθησαν υπόψη παράγοντες όπως κάπνισμα, εισόδημα, σωματικό βάρος και άλλοι παράγοντες του τρόπου ζωής.

Πηγη: https://www.iatronet.gr