Eρευνητές του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν στις ΗΠΑ ανέλυσαν στοιχεία από σχεδόν 3.000 Αμερικανούς πολίτες άνω των 71 ετών, οι οποίοι συμμετείχαν σε μια μεγαλύτερη μελέτη, την National Health and Aging Trends Study (NHATS).
Η μελέτη αυτή εξέτασε την όραση των συμμετεχόντων σε κοντινές και μακρινές αποστάσεις και το πόσο καλά μπορούσαν να διακρίνουν αντικείμενα σε διαφορετικό φόντο. Από τα δεδομένα της μελέτης NHATS ανέλυσαν επίσης αν οι συμμετέχοντες είχαν άνοια.
Αυτό που διαπίστωσαν ήταν ότι οι συμμετέχοντες με απώλεια όρασης είχαν περισσότερες πιθανότητες να έχουν άνοια σε σύγκριση με άτομα χωρίς προβλήματα όρασης.
Έως και το 40% των περιπτώσεων άνοιας θα μπορούσε να επηρεαστεί από 12 παράγοντες κινδύνου τους οποίους μπορούμε να προλάβουμε ή να επηρεάσουμε, όπως το κάπνισμα, η υψηλή αρτηριακή πίεση και η απώλεια ακοής.
Η απώλεια της όρασης δεν είναι επί του παρόντος ένας από αυτούς τους 12 σημαντικούς παράγοντες κινδύνου, αλλά τα νέα στοιχεία που δημοσιεύονται σήμερα δείχνουν ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της απώλειας της όρασης και της άνοιας.
Συμμετέχοντες στην έρευνα δήλωσαν πως πρόκειται για μία κρίσιμη στιγμή για την έρευνα στο πεδίο της άνοιας, καθώς συγκεντρώνονται στοιχεία για το πώς παράγοντες όπως η απώλεια όρασης σχετίζονται με αυτή.
Μελέτες όπως η συγκεκριμένη είναι ζωτικής σημασίας για τον εντοπισμό πιθανών νέων παραγόντων κινδύνου άνοιας και τελικά για την εξεύρεση τρόπων με τους οποίους θα αποφευχθούν ενδεχομένως ορισμένες περιπτώσεις εμφάνισης της σοβαρής αυτής πάθησης.
Αυτή η νέα μελέτη παρέχει σημαντικά νέα στοιχεία που συνδέουν την απώλεια όρασης με την άνοια και συνδέεται με προηγούμενες μελέτες από τις είχε εξαχθεί το ίδιο συμπέρασμα. Αλλά αυτό δεν είναι οριστικό και θα είναι σημαντικό για την έρευνα στο μέλλον να βρεθεί τι ακριβώς προκαλεί αυτή την προφανή σχέση, καθώς αυτό θα καθορίσει αν υπάρχουν δυνατότητες πρόληψης.
Υπάρχει το ενδεχόμενο για παράδειγμα, ο διαβήτης ο οποίος αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου για την άνοια, γνωρίζοντας πως πολύ συχνά προκαλεί προβλήματα όρασης να ευθύνεται έμμεσα. Ή μπορεί να υπάρχουν κοινά μονοπάτια στον εγκέφαλο που προκαλούν τόσο την απώλεια της όρασης όσο και τη μείωση της μνήμης και των ικανοτήτων σκέψης.
Ορισμένες περιπτώσεις απώλειας της όρασης μπορούν να προληφθούν και άλλες μπορούν να αντιμετωπιστούν με επιτυχία εάν επιβεβαιωθεί αυτή η σύνδεση, κάτι που σημαίνει πως θότι οι άνθρωποι που λαμβάνουν μέτρα για να ελαχιστοποιήσουν τα προβλήματα όρασης καθώς μεγαλώνουν, θα μπορούσαν να βοηθήθούν στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης παθήσεων όπως η άνοια.
Μικρή παράταση αναμένεται να λάβουν στις θητείες τους οι Διοικητές Νοσοκομείων οι συμβάσεις των οποίων λήγουν στο τέλος Ιουλίου, αναφέρουν έγκυρες πηγές του HealthReport.gr.
Η κυβέρνηση αποφάσισε να ανανεώσει τη θητεία για τους συγκεκριμένους Διοικητές Νοσοκομείων για λίγους μήνες ακόμη, και μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου, οπότε και εκτιμά ότι θα έχει ψηφιστεί και προωθηθεί ο νέος νόμος της υπουργού Εσωτερικών για τον διορισμό των Διοικήσεων σε Οργανισμούς και νοσοκομεία.
Αμέσως μετά όσοι δεν είχαν σύμβαση αορίστου, θα πρέπει να μπούνε άμεσα στην διαδικασία επαναξιολόγησης, ενώ θα εξετασθούν ξανά με το νέο σύστημα, εάν δηλώσουν συμμετοχή.
Διαβάστε ΕΔΩ τα κριτήρια για να επιλεγεί κάποιος ως Διοικητής Νοσοκομείου, που είχε αποκαλύψει το HealthReport.gr: «Πώς θα επιλέγονται οι Διοικήσεις των Νοσοκομείων – Τι θα αλλάξει»
Ο νέος νόμος της κυβέρνησης θα επιχειρήσει να εισαγάγει νέα αξιοκρατικά κριτήρια που θα θυμίζουν ΑΣΕΠ, αλλά θα περιλαμβάνουν και συνέντευξη, γεγονός βέβαια που αφήνει ανοικτό παράθυρο για κομματικές επιλογές.
Πάντως από το νέο σύστημα του διαγωνισμού, (οι θέσεις αναμένεται να προκηρυχθούν εκ νέου) θα αξιολογηθούν και οι υπάρχοντες Διοικητές Νοσοκομείων.
Η διαδικασία αναμένεται να ξεκινήσει πριν από τον Νοέμβριο, αφού η κυβέρνηση επιδιώκει να περάσει το μήνυμα της αλλαγής του κράτους και της νοοτροπίας, ενώ να υπενθυμιστεί ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει ότι για Διοικητές Νοσοκομείων ή επικεφαλής σε μεγάλους Οργανισμούς, δεν θα επιλεγούν μη εκλεγέντες πολιτευτές.
Μπροστά σε δύσκολους δρόμους θα βρεθεί τους επόμενους δύο μήνες ο υπουργός Υγείας Μιχάλης Χρυσοχοΐδης. Οι εντολές του πρωθυπουργού άλλωστε προς το νέο υπουργό Υγείας είναι σαφείς ότι θα πρέπει άμεσα να βελτιωθεί η καθημερινότητα των ασθενών στα δημόσια νοσοκομεία και να μην υπάρχουν αναμονές και ταλαιπωρίες κατά την εξυπηρέτηση τους.
Γι’ αυτό και ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης επιχειρεί με γρήγορες διαδικασίες να κάνει αλλαγές που θα αποτυπωθούν κατά τη διάρκεια των επισκέψεων των ασθενών στα δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα.
Ωστόσο το χρονοδιάγραμμα που έχει δοθεί από το Μέγαρο Μαξίμου στον νέο υπουργό Υγείας είναι εξαιρετικά περιορισμένο, καθώς θα πρέπει μέχρι την διεξαγωγή της ΔΕΘ να έχουν γίνει οι πρώτες κινήσεις που θα βελτιώνουν τις συνθήκες στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, λένε πληροφορίες του HealthReport.gr.
Άγνωστο παραμένει εάν ο κύριος Χρυσοχοΐδης θα κατορθώσει να υλοποιήσει τα βασικά έργα που απαιτούνται άμεσα ώστε να βελτιωθούν και οι παρεχόμενες υπηρεσίες. Γι’ αυτό όπως και υπόλοιποι υπουργοί της κυβέρνησης, αναμένεται – όπως λένε πληροφορίες του HealthReport.gr – να ενημερώσει την κεντρική κυβέρνηση εάν είναι εφικτοί οι στόχοι που έχουν τεθεί.
Όλα δείχνουν πάντως πως θα υπάρχουν πολλές δυσκολίες με δεδομένο ότι μεσολαβούν και οι καλοκαιρινές διακοπές και πολλά στελέχη του τομέα της Υγείας που θα μπορούσαν να υλοποιήσουν κάποιες ρυθμίσεις, θα απουσιάζουν εκτός Αθηνών.
Το βέβαιον είναι πάντως ότι ο υπουργός Υγείας βρίσκεται υπό στενή παρακολούθηση από το Μέγαρο Μαξίμου, καθώς ο τομέας της Υγείας αποτελεί προσωπικό στοίχημα του Κυριάκου Μητσοτάκη και όπως ο ίδιος έχει δηλώσει πολλές φορές, θα εποπτεύει συνεχώς τις οποίες αλλαγές στο σύστημα υγείας.
Αλλαγές με προβλήματα
Πρώτη κίνηση που επιχειρεί να υλοποιήσει ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης σχετίζεται με τις αναμονές στα Επείγοντα, στις εφημερίες αλλά και τα ράντζα.
Ήδη όπως αποκάλυψε το HealthReport.gr ο υπουργός Υγείας δημιούργησε μία επιτροπή με 12 ειδικούς οι οποίοι θα πρέπει άμεσα να προτείνουν αλλαγές στο σύστημα εφημεριών αλλά και στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ). Διαβάστε αναλυτικά ΕΔΩ το αποκλειστικό ρεπορτάζ του HealthReport.gr: «Αλλάζουν εφημερίες και Επείγοντα στα Νοσοκομεία – Νέα επιτροπή 12 εμπειρογνωμόνων με απόφαση Χρυσοχοΐδη»
Ωστόσο όλα δείχνουν ότι δεν θα κατορθώσει να προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές στα ΤΕΠ έως τον Σεπτέμβριο που είναι η ΔΕΘ, καθώς απαιτείται οργάνωση, μετακίνηση προσωπικού αλλά και αλλαγή όλου του συστήματος μεταφοράς των ασθενών.
Γι αυτό όπως όλα δείχνουν θα γίνουν μικροαλλαγές, όπως για παράδειγμα στις ημέρες εφημέρευσης αλλά και στο ωράριο των νοσοκομείων, ώστε οι διακομιδές των ασθενών να μπορούν να γίνουν σε διάφορα νοσοκομεία και όχι μόνο σε όσα ανήκουν στην 1η ΥΠΕ ή στη 2η ΥΠΕ ξεχωριστά.
Να σημειωθεί ότι σήμερα τα νοσοκομεία της 1ης ΥΠΕ και της 2ης ΥΠΕ δεν έχουν κοινό ωράριο στις εφημερίες, με συνέπεια εάν τα νοσοκομεία της μίας Περιφέρειας παρουσιάζουν πληρότητα 100%, να μην μπορούν να μεταφερθούν ασθενείς στα νοσηλευτικά ιδρύματα της άλλης Υγειονομικής Περιφέρειας.
Παρ’ αυτά ανακοινώσεις περί αλλαγών θα γίνουν στη ΔΕΘ, έστω κι αν δεν θα έχει προωθηθεί μέχρι τότε κάποια ρηξικέλευθη αλλαγή στο ΕΣΥ.
Ο Χρυσοχοΐδης και ο Προσωπικός γιατρός
Σε ό,τι αφορά στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, ο προσωπικός γιατρός φαίνεται ότι θα συνεχίσει να «μπλοκάρει» την ανασυγκρότησή της.
Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης μπορεί να ανακοίνωσε κατά τη διάρκεια των προγραμματικών δηλώσεων ένα μέτρο που θα επιδιώξει να νομοθετήσει, το οποίο όμως που θεωρείται μάλλον απίθανο να επιτευχθεί.
Ειδικότερα η ανακοίνωση του υπουργού Υγείας ότι άμεσα θα μπορούν και γιατροί «της δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας Υγείας» και με νέες ειδικότητες να γίνουν προσωπικοί γιατροί, προκάλεσε μειδιάματα στην αγορά Υγείας.
Και αυτό διότι εκτιμάται πως μόνο όποιος δεν γνωρίζει από Πρωτοβάθμια, μπορεί να εμπλέξει νοσοκομειακούς γιατρούς στο σύστημα του προσωπικού γιατρού.
Πως θα μπορούσαν άλλωστε οι γιατροί των νοσοκομείων να αναλάβουν χρέη στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας πως αποτελεί ένα απολύτως ξεχωριστό κομμάτι του συστήματος Υγείας. Ίσως γι αυτό και οι εκπρόσωποι των νοσοκομειακών γιατρών δεν μπήκαν καν στη διαδικασία των ανακοινώσεων.
Να σημειωθεί ότι με την ανασυγκρότηση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδα Υγείας στόχος είναι εκτός των άλλων να μην πηγαίνουν οι ασθενείς στα νοσοκομεία για το παραμικρό πρόβλημα Υγείας και επιβαρύνεται το σύστημα, αλλά να κατευθύνονται στις μικρότερες μονάδες ή στον προσωπικό γιατρό για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημά τους.
Καινοτόμο εργαλείο του ΕΚΕΤΑ αξιοποιεί τις αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα, τις αναλύει με αυτοματοποιημένους αλγόριθμους και τις οπτικοποιεί στον χάρτη.
Μπορούν οι αναρτήσεις πολιτών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να συμβάλλουν στην έγκαιρη και αποτελεσματική παρέμβαση για την αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών; Καινοτόμο εργαλείο που αναπτύσσει το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ), υπόσχεται να συμβάλλει με αυτόν τον πρωτότυπο τρόπο στη μάχη για την προστασία των δασών, εμπλέκοντας και την ενεργή συμμετοχή της κοινότητας, σε πραγματικό χρόνο.
Το εργαλείο ανιχνεύει hashtags και λέξεις κλειδιά όπως #πυρκαγιά #φωτιά #καπνός #δάσος και την περιοχή όπου έχει εκδηλωθεί, σε αναρτήσεις χρηστών του Twitter και του Facebook. Αναλύει κάθε πληροφορία που περιλαμβάνεται στο κείμενο των αναρτήσεων, όπως το αν απειλούνται σπίτια, μνημεία ή κατοικημένες περιοχές, αξιοποιεί οπτικό υλικό που επισυνάπτεται, όπως φωτογραφίες και βίντεο και οπτικοποιεί τη συγκεντρωμένη πληροφορία σε ένα γραφικό περιβάλλον πάνω σε ψηφιακό χάρτη, όπου έχουν πρόσβαση χρήστες και αρμόδιες αρχές.
Το εργαλείο social sensing εντάσσεται στο έργο SΙLVANUS, που υλοποιείται με 49 εταίρους από όλο τον κόσμο και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω του ερευνητικού προγράμματος “HORIZON 2020”.
Στην πρώτη παρουσίαση του έργου επί ελληνικού εδάφους, που έγινε πρόσφατα στη Θεσσαλονίκη, ο ερευνητής του ΕΚΕΤΑ, Αριστείδης Μπόζας (φωτογραφία πάνω), αναφέρθηκε αναλυτικά στα τέσσερα στάδια λειτουργίας του εργαλείου:
Η ανάκτηση της πληροφορίας γίνεται από αναρτήσεις στα δύο δημοφιλή κοινωνικά δίκτυα, με βάση λέξεις κλειδιά και hashtags από λογαριασμούς χρηστών, καθώς και από συγκεκριμένους θεματικούς λογαριασμούς που ασχολούνται με τις πυρκαγιές και την προστασία δασών
Ακολουθεί η ανάλυση, με αυτοματοποιημένους αλγόριθμους μηχανικής μάθησης, οι οποίοι ανιχνεύουν το κείμενο, την τοποθεσία που αναφέρεται σ΄αυτό και βοηθητικές λέξεις – φράσεις κλειδιά. Από την εικόνα που συνοδεύει την ανάρτηση, μπορεί να εξαχθεί πληροφορία που σχετίζεται με την μορφολογία του εδάφους, αν υπάρχουν κοντά σπίτια ή μνημεία, αν φαίνεται φλόγα ή καπνός, αν αναγνωρίζονται άνθρωποι και αντικείμενα, όπως κάτοικοι πυροσβέστες, κτίρια, ώστε να γίνει μια εκτίμηση του σταδίου της πυρκαγιάς, αν απειλούνται περιουσίες κ.α. Η ανάλυση είναι πιθανόν να βοηθήσει και στον προσδιορισμό των ακριβών συντεταγμένων.
Στο στάδιο της ανίχνευσης του περιστατικού πυρκαγιάς, συγκεντρώνονται όλες οι συναφείς αναρτήσεις από τα social media, φιλτράρονται με διάφορους αλγόριθμους για το αν είναι σχετικές με το συμβάν ή όχι και ομαδοποιούνται με βάση την τοποθεσία, έτσι ώστε να υπάρξει μια συγκεκριμένη αναφορά.
Όλα αυτά αποθηκεύονται σε μια βάση δεδομένων και οπτικοποιούνται σε ένα διαδικτυακό γραφικό περιβάλλον, που περιέχει έναν χάρτη, με αναδυόμενα παράθυρα. Εκεί ο χρήστης βρίσκει περαιτέρω πληροφορίες, όπως η ακριβής τοποθεσία, η ημερομηνία, η ώρα και το λεπτό που ανιχνεύτηκε από το σύστημα, μια μικρή περιγραφή της φωτιάς, όπως προέκυψε από την ανάλυση των αναρτήσεων, ο βαθμός κινδύνου και μερικές αναφορές όπως ότι καίγονται ή απειλούνται σπίτια και άνθρωποι. Επίσης ο χρήστης μπορεί να διαβάσει τις ίδιες τις αναρτήσεις που ανακτήθηκαν.
Τα οφέλη του συστήματος, όπως ανέφερε ο κ.Μπόζας, είναι η πρώιμη ανίχνευση της φωτιάς, η συλλογή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, η ενισχυμένη επίγνωση της κατάστασης, ο γρήγορος διαμοιρασμός της πληροφορίας και η εμπλοκή της κοινότητας.
“Αποτελεί συμπληρωματική πηγή δεδομένων, πέρα από τις αναγνωριστικές μεθόδους, όπως σένσορες και κάμερες”, επισήμανε ο ερευνητής, συμπληρώνοντας πως “ο καθένας μας μπορεί να συνεισφέρει, εφόσον έχει κινητό και πρόσβαση στο ίντερνετ”.
Ο ίδιος απηύθυνε πέντε πρακτικές οδηγίες στους χρήστες των κοινωνικών δικτύων, προκειμένου να βελτιώσουν την ορατότητα των αναρτήσεών τους σε περιπτώσεις εκδήλωσης φωτιάς:
Να χρησιμοποιούν κατάλληλα hasttags, με κυριότερο τη λέξη #πυρκαγιά και όσο το δυνατό ακριβέστερη τοποθεσία.
Να περιλαμβάνουν στο κείμενο βοηθητικές λέξεις κλειδιά, όπως δάσος, σπίτια, πυροσβεστική.
Να χρησιμοποιούν εικόνες ή βίντεο, που βοηθούν στην ανάλυση και εξαγωγή σημαντικών πληροφοριών.
Να παρακινούν άλλους χρήστες να κοινοποιήσουν την ανάρτηση, αυξάνοντας τις πιθανότητες να ανιχνευτεί από το σύστημα.
Να αναφέρουν το περιστατικό σε επίσημους λογαριασμούς που ασχολούνται με την πυρκαγιά, τους οποίους ακολουθεί το σύστημα.
Το έργο SILVANUS
Το ψηφιακό εργαλείο ανίχνευσης αναρτήσεων στα social media είναι ένα από τα πρώτα που έχουν αναπτυχθεί στο πλαίσιο του έργου SILVANUS, που έχει ως στόχο να συμβάλλει με καινοτόμους τρόπους στην αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών και στη βελτίωση της ανθεκτικότητας της κοινωνίας, του περιβάλλοντος και της οικονομίας απέναντι σε ανάλογα συμβάντα.
Εταίροι του έργου από την Ελλάδα είναι η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης, η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, το Κέντρο Μελετών Ασφάλειας του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, το ΕΚΕΤΑ, το ΑΠΘ μέσω του νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Σύμφωνα με τον Ιωσήφ Βούρβαχη , διευθυντή του τμήματος ευρωπαϊκών έργων της Ελληνικής Ομάδας Διάσωσης, έχουν αναπτυχθεί, επίσης, εργαλεία εκπαίδευσης των πρώτων ανταποκριτών με λειτουργίες επαυξημένης πραγματικότητας, εφαρμογή για κινητά τηλέφωνα για την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών, μοντέλα που εκτιμούν την πιθανότητα κινδύνου με χρήση δορυφορικών εικόνων και δεδομένων μορφολογίας εδάφους, ενώ θα ακολουθήσει μια εφαρμογή για τη βιοποικιλλότητα των δασών. Ακόμη, προβλέπονται αισθητήρες καπνού και θερμοκρασίας, κάμερες παρακολούθησης, μοντέλα πρόβλεψης εξάπλωσης πυρκαγιάς με προσομοίωση σε πραγματικό χρόνο, επιθεώρηση με μη επανδρωμένα εναέρια και επίγεια μέσα.
Iσραηλινή εταιρεία παρουσίασε ένα κιτ τεστ εγκυμοσύνης με βάση το σάλιο για να βελτιώσει την εμπειρία των δοκιμών στο σπίτι.
Η ισραηλινή startup Salignostics είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη του κιτ–Salistick–το οποίο θα είναι διαθέσιμο για αγορά σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, τη Νότια Αφρική, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ισραήλ. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται επίσης σε διαδικασία πιστοποίησης για να επεκτείνει την εμβέλειά του.
Το Salistick είναι μια φιλική προς τον χρήστη καινοτόμο προσέγγιση που παρέχει εξαιρετικά ακριβή αποτελέσματα, ιδιαίτερα κατά τα πρώτα στάδια της εγκυμοσύνης. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα οποτεδήποτε και οπουδήποτε.
Οι δημιουργοί του Salistick σκέφτηκαν την ιδέα μετά από χρόνια μελέτης του σάλιου. Συνειδητοποίησαν ότι το σάλιο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό πολλών αλλαγών που υφίσταται το σώμα, είτε πρόκειται για εγκυμοσύνη είτε για COVID-19. Οι ερευνητές ήθελαν να διευκολύνουν τους ανθρώπους να κάνουν εξετάσεις για αυτές τις καταστάσεις χρησιμοποιώντας σάλιο αντί για άλλες μεθόδους όπως τα ούρα ή το αίμα, ανέφερε το Wired το 2022.
“Το σάλιο είναι το κλειδί για την ταχεία διάγνωση για διάφορους ιατρικούς λόγους. Είναι το μόνο μη επεμβατικό, εύκολο και υγιεινό μέσο για τον εντοπισμό ορμονών, ιών, ακόμη και ασθενειών”, δήλωσε ο καθηγητής Aaron Palmon, συνιδρυτής της Salignostics , είπε στο Wired. “Με το Salistick, αξιοποιούμε τις ισχυρές διαγνωστικές ικανότητες που μπορέσαμε να δημιουργήσουμε από την ανάλυση του σάλιου. Αυτό το προϊόν αφαιρεί εντελώς την ανάγκη για δείγματα αίματος και ούρων κατά τον έλεγχο εγκυμοσύνης.”
To EIT Health ξεκινάει και φέτος το πρόγραμμα HelloAI RIS με στόχο να εκπαιδεύσει φοιτητές, νέους ερευνητές και επαγγελματίες αλλά και νεοφυείς επιχειρήσεις από τον τομέα της υγείας, στις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης, και να τους προετοιμάσει για τις προκλήσεις της νέας εποχής.
Η πρωτοβουλία HelloAI RIS ξεκίνησε για πρώτη φορά το 2018 από το EIT Health για φοιτητές ΑΕΙ, με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Το πρόγραμμα HelloAI RIS εξελίσσεται συνεχώς και από το 2021 προσφέρει εκπαίδευση και για ανώτερα στελέχη επαγγελματιών υγείας. Τα μαθήματα πραγματοποιούνται από κόμβους συνεργατών του EIT Health στη Στοκχόλμη, τη Βαρκελώνη και τη Βουδαπέστη, σε συνεργασία με το Βασιλικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Στοκχόλμης (KTH), το Τεχνολογικό Κέντρο LEITAT και την GE HealthCare.
Έως σήμερα, περισσότεροι από 2.600 φοιτητές και επαγγελματίες έχουν συμμετάσχει στα εκπαιδευτικά προγράμματα HelloAI από όλη την Ευρώπη. Πρόκειται για ένα από τα καλύτερα εκπαιδευτικά προγράμματα για φοιτητές ιατρικής που θέλουν να μάθουν τα πάντα για την τεχνητή νοημοσύνη και την επιχειρηματικότητα, σε λίγες μόνο εβδομάδες σπουδών.
Τα τελευταία 3 συνεχόμενα χρόνια, η Ελλάδα είναι πρώτη στην Ευρώπη σε συμμετοχές στο εν λόγω πρόγραμμα, γεγονός που υποδεικνύει την ανάγκη των νέων επιστημόνων και ειδικών στον τομέα της υγείας για εκπαίδευση πάνω σε νέες ψηφιακές τεχνολογίες, αλλά φανερώνει και την ύπαρξη ταλέντου στη χώρα.
Φέτος, το EIT Health προσφέρει υποτροφία που καλύπτει το 90% των διδάκτρων για συμμετέχοντες από την περιοχή EIT Regional Innovation Scheme, στην οποία ανήκει και η Ελλάδα. Σημειώνεται ότι το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ) είναι ο εθνικός κόμβος του EIT Health στην Ελλάδα.
Υπάρχουν 2 εκπαιδευτικά προγράμματα, ανάλογα με το επίπεδο επιχειρηματικότητας και γνώσεων Τεχνητής Νοημοσύνης. Πρόκειται για τα προγράμματα HelloAI Advance RIS και Hello Professional RIS.
Το HelloAI Advance RIS απευθύνεται σε μεταπτυχιακούς φοιτητές και διδάκτορες, νέους ερευνητές και επαγγελματίες, καθώς και σε ομάδες ιδεών σε πρώιμα στάδια επιχειρηματικότητας. Στα μαθήματα δίνεται έμφαση σε διάφορες περιπτώσεις από τον τομέα της υγείας όπου η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εφαρμοστεί και να επιλύσει ένα ευρύ φάσμα προκλήσεων, με πρακτικά παραδείγματα από καινοτόμους και πραγματικές κλινικές δοκιμές.
Το μάθημα περιλαμβάνει τεχνικές ασκήσεις για βαθιά κατανόηση της τεχνητής νοημοσύνης και εισαγωγή σε ψηφιακές πλατφόρμες που επιτρέπουν την καινοτομία, την ανάπτυξη και την αποθήκευση δεδομένων, παρέχοντας παράλληλα ασφάλεια και το απόρρητο των δεδομένων. Το HelloAI Advanced λαμβάνει σοβαρά υπόψη την εμπειρία των ασθενών: πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να κάνει την υγειονομική περίθαλψη περισσότερο ανθρώπινη, αφήνοντας περισσότερο χρόνο στους κλινικούς ιατρούς για να αλληλεπιδράσουν με τους ασθενείς τους σε προσωπικό επίπεδο. ️
Οι Έλληνες συμμετέχοντες, κατά την εγγραφή τους, μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον κωδικό “HELLORIS” και να επωφεληθούν από την έκπτωση 90% στα δίδακτρα.
Όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή έως τις 31 Οκτωβρίου 2023 εδώ.
Το HelloAIProfessionalRIS εστιάζει σε προηγμένες έννοιες τεχνητής νοημοσύνης και στον τρόπο εφαρμογής προσαρμοσμένων λύσεων με διάφορα εργαλεία και μεθοδολογίες. Οι συμμετέχοντες θα εκπαιδευτούν για να αξιοποιήσουν λύσεις τεχνητής νοημοσύνης και για μπορούν να τις παρουσιάσουν σε οργανισμούς υγειονομικής περίθαλψης.
Το πρόγραμμα απευθύνεται σε επαγγελματίες υγείας, διευθυντές πληροφορικής, ανώτερα στελέχη επιχειρήσεων και επιχειρηματίες. Τα μαθήματα συμπεριλαμβάνουν πολλαπλές διαλέξεις βίντεο, κουίζ και εργαστηριακό τεστ.
Οι Έλληνες συμμετέχοντες, κατά την εγγραφή τους, μπορούν να χρησιμοποιήσουν τον κωδικό “HELLORISPRO” και να επωφεληθούν από την έκπτωση 90% στα δίδακτρα.
Όσοι ενδιαφέρονται μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή έως τις 31 Οκτωβρίου 2023 εδώ.
Όλα τα ανοικτά προγράμματα του EIT Health βρίσκονται συγκεντρωμένα εδώ. Για οποιαδήποτε απορία ή διευκρίνιση, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με τον Γιώργο Μέγα, EIT Health Hub coordinator ([email protected]).
Σχετικά με το EIT Health
Το EIT Health είναι ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά δίκτυα για την καινοτομία στον τομέα της υγείας. Αποτελείται από 266 εταίρους συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων εταιρειών, πανεπιστημίων, κέντρων έρευνας και ανάπτυξης, νοσοκομείων και ινστιτούτων. Ο ρόλος του είναι να οικοδομήσει ένα οικοσύστημα που θα επιτρέπει τη μελλοντική ανάπτυξη της υγειονομικής περίθαλψης, προσφέροντας στους Ευρωπαίους πολίτες καλύτερη υγεία και μακροζωία. Το EIT Health αναβαθμίζει τις δεξιότητες των επαγγελματιών υγείας επενδύοντας στα καλύτερα ταλέντα της Ευρώπης και διευκολύνει την εμπορική αξιοποίηση καινοτόμων προϊόντων/λύσεων εντός της ΕΕ. Υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT), φορέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε τον ιστότοπο: www.eithealth.eu.
Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ) είναι κόμβος του EIT Health στην Ελλάδα και συντονιστής του πρωτοποριακού έργου SymbIASIS. Από το 2017 δίνει την ευκαιρία στις ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις να συμμετέχουν σε προγράμματα, και να λάβουν χρηματοδότηση, υψηλού επιπέδου εκπαίδευση, συμβουλευτικές υπηρεσίες και ευκαιρίες δικτύωσης στον τομέα της υγείας.
To Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ), κόμβος του EIT Health στην Ελλάδα, διοργάνωσε διαδικτυακή εκδήλωση συζήτησης και δικτύωσης με τίτλο «Startups pitching to Hospitals», την Τετάρτη 5 Ιουλίου 2023, στο πλαίσιο του προγράμματος SymbIASIS που συντονίζει.
Η εκδήλωση απευθυνόταν στις 50 νεοφυείς επιχειρήσεις του SymbIASIS καθώς και στους εκπροσώπους 15 νοσοκομείων και κλινικών του προγράμματος.
Στόχος του SymbIASIS (=Συμβίωση + Ίασις) είναι η ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ νοσοκομείων και νεοφυών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της υγείας, η ανταλλαγή γνώσης και εμπειρίας, η δικτύωση και διερεύνηση συνεργασιών ώστε να αναπτυχθούν καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες.
Οι startups είχαν τη μοναδική ευκαιρία να παρουσιάσουν τις λύσεις, τις προτάσεις και τα προϊόντα τους στα νοσοκομεία και τις κλινικές. Συγκεκριμένα, τις λύσεις τους ανέλυσαν οι εταιρίες Bioassist, PhosPrint, Docandu, ABCureD, MyHabeats, Nanoplasmas, Metabio, Raivotech, Dyania Health, Aisthesis Medical, Advantis Medical Imaging, DNANutriCoach, Forth, MDIT, SmartRep, RespiBit, FEAC Engineering P.C, Bialoom Ltd, CureCancer, i-Embryo, Wellics, Capemed, Bioemtech, Photosprint PC, Syndesis Ltd, Covariance, Collaborate Healthchare, Ergobyte Informatics S.A., CibusMed, Aidplex, Inderes Ltd, DDSS/Trygons κ.α.
Παρόντες στην εκδήλωση ήταν γιατροί, νοσηλευτές, διευθυντές κλινικών, καθηγητές, διευθυντές τμημάτων πληροφορικής του Γενικού Νοσοκομείου «Παπαγεωργίου», του Νοσοκομείου «Υγεία», του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου «Αττικόν», του 401 Γενικού Στρατιωτικού Νοσοκομείου Αθηνών, του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Γεώργιος Γεννηματάς», του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας, του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών Κοργιαλένειο – Μπενάκειο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, του Ιατρικού Όμιλου Αθηνών και της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ.
Ήταν μια πολύ εποικοδομητική συζήτηση, η οποία ξεκίνησε με παρουσίαση από το ΕΚΤ και το Κέντρο Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας «Αρχιμήδης» του ΕΚΠΑ, του προγράμματος SymbIASIS και των 17 συνεργασιών που επιτεύχθηκαν μεταξύ νοσοκομείων και νεοφυών επιχειρήσεων το 2022.
Αμέσως μετά, οι εκπρόσωποι των ιατρικών μονάδων παρουσίασαν τις τεχνολογικές, και όχι μόνο, ανάγκες των νοσοκομείων και κλινικών στην προσπάθειά τους για εκσυγχρονισμό και ψηφιακή μετάβαση, ώστε να ικανοποιούνται καλύτερα οι ανάγκες των ασθενών και του προσωπικού.
Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε εικονικά δωμάτια (breakout rooms), όπου οι startups παρουσίασαν τις λύσεις τους στα νοσοκομεία και τις κλινικές. Οι λύσεις αφορούσαν τους τομείς της ογκολογίας, της καρδιολογίας, της διατροφής των ασθενών, της διαχείρισης ιατρικών φακέλων, των βιοτραπεζών, της τηλεϊατρικής, των ψηφιακών θεραπειών, κ.α. (Μπορείτε να δείτε portfolio με τα value proposition ολων των startups εδώ).
Την κεντρική συζήτηση συντόνισε ο Γιώργος Μέγας, συντονιστής του EIT Health Hub στην Ελλάδα, ενώ στα εικονικά δωμάτια τις επιμέρους συζητήσεις/παρουσιάσεις συντόνισαν οι Μάριος Ροΐδης, Δρ Σοφία Ξεσφίγγη, Άγγελος Αγγελίδης και Νατάσα Κυριακίδη.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνήσετε με τους Γιώργο Μέγα, συντονιστή του EIT Health Hub στην Ελλάδα (τηλ. 2102204921, [email protected]) και Μάριο Ροΐδη, σύμβουλο καινοτομίας στο EIT Health Hub και στο Enterprise Europe Network Hellas (τηλ. 2102204924,[email protected]).
Το πρόγραμμα SymbIASIS
Το πρόγραμμα επιτάχυνσης SymbIASIS έρχεται να συνδέσει νοσοκομεία και νεοφυείς επιχειρήσεις με στόχο την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών.
Το πρωτοποριακό για τα ελληνικά δεδομένα πρόγραμμα ξεκίνησε το 2022. Υλοποιείται από το EIT Health και συντονίζεται από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ) σε συνεργασία με το Κέντρο Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας Αρχιμήδης του ΕΚΠΑ.
Η αρχική πρόβλεψη ήταν το πρώτο έτος του προγράμματος να ξεκινήσει ο διάλογος και η ανάπτυξη των δεξιοτήτων των νεοφυών επιχειρήσεων και των εκπροσώπων των ιατρικών μονάδων, ώστε να αυξηθεί η ετοιμότητά τους για τη δημιουργία πιλοτικών έργων και να ξεκινήσουν άμεσα τέσσερα προ-πιλοτικά έργα. Όμως, το SymbIASIS ξεπέρασε κατά πολύ τους αρχικούς στόχους και καθιερώθηκε ως ο πρώτος επιταχυντής για νεοφυείς επιχειρήσεις στον τομέα της υγείας στην Ελλάδα.
Στο SymbIASIS πλέον συμμετέχουν 15 νοσοκομεία και κλινικές και 40 από τις πιο δυναμικές startups που δραστηριοποιούνται στον τομέα της υγείας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Σχετικά με το EIT Health
Το EIT Health είναι ένα από τα μεγαλύτερα ευρωπαϊκά δίκτυα για την καινοτομία στον τομέα της υγείας. Αποτελείται από 266 εταίρους συμπεριλαμβανομένων κορυφαίων εταιρειών, πανεπιστημίων, κέντρων έρευνας και ανάπτυξης, νοσοκομείων και ινστιτούτων. Ο ρόλος του είναι να οικοδομήσει ένα οικοσύστημα που θα επιτρέπει τη μελλοντική ανάπτυξη της υγειονομικής περίθαλψης, προσφέροντας στους Ευρωπαίους πολίτες καλύτερη υγεία και μακροζωία. Το EIT Health αναβαθμίζει τις δεξιότητες των επαγγελματιών υγείας επενδύοντας στα καλύτερα ταλέντα της Ευρώπης και διευκολύνει την εμπορική αξιοποίηση καινοτόμων προϊόντων/λύσεων εντός της ΕΕ. Υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT), φορέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε τον ιστότοπο: www.eithealth.eu.
Το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ) είναι κόμβος του EIT Health στην Ελλάδα και συντονιστής του πρωτοποριακού προγράμματος SymbIASIS. Από το 2017 δίνει την ευκαιρία στις ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις να συμμετέχουν σε προγράμματα, και να λάβουν χρηματοδότηση, υψηλού επιπέδου εκπαίδευση, συμβουλευτικές υπηρεσίες και ευκαιρίες δικτύωσης στον τομέα της υγείας.
Την περίοδο 2014-2020, στο πλαίσιο του προγράμματος Ορίζοντας 2020, υποστηρίχθηκαν περισσότεροι από 65.000 ερευνητές στην Ευρώπη και παγκοσμίως, και χρηματοδοτήθηκαν πάνω από 1.000 κορυφαία διεθνή διδακτορικά δίκτυα.
Η μελέτη καλύπτει τα χρηματοδοτικά μέσα που ήταν διαθέσιμα στον πρώτο από τους τρεις πυλώνες του προγράμματος με τίτλο «Excellence Science». Επιπρόσθετα, αξιολογεί πώς συμβάλλουν οι Δράσεις MSCA:
στην ενίσχυση και επέκταση της αριστείας του επιστημονικού δυναμικού της ΕΕ
στην εδραίωση του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας (ERA) ώστε να καταστεί το σύστημα έρευνας και καινοτομίας της ΕΕ πιο ανταγωνιστικό σε παγκόσμια κλίμακα.
Ενα ελκυστικό πρόγραμμα bottom-up
Οι Δράσεις Marie Skłodowska-Curie εκτιμώνται ιδιαίτερα για την προσέγγιση από κάτω προς τα πάνω (bottom-up) και την ελευθερία που παρέχουν για την ανάπτυξη ερευνητικών έργων σε οποιονδήποτε επιστημονικό τομέα.
Αυτή η προσέγγιση δίνει στους ωφελούμενους:
την ευκαιρία να ακολουθήσουν καινοτόμα και βασική έρευνα
τη δυνατότητα να επιδιώξουν ερευνητικά αποτελέσματα αιχμής
βελτιωμένη ερευνητική αριστεία με χρηματοδότηση από την ΕΕ.
Κατά τη δημόσια διαβούλευση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της αξιολόγησης, οργανισμοί που εκπροσωπούν τον ακαδημαϊκό χώρο και ερευνητικά ιδρύματα εξέφρασαν την εκτίμησή τους για τα εργαλεία του Πυλώνα 1.
Συγκεκριμένα:
Το 80% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ο Ορίζοντας 2020 λειτούργησε ενθαρρυντικά για την επίτευξη αριστείας στην επιστήμη.
Το 75% συμφωνεί ότι το πρόγραμμα οδήγησε σε επιστημονικές ανακαλύψεις, έρευνα υψηλότερου ρίσκου και έρευνα σε αναδυόμενους τομείς.
Το 84% δήλωσε ότι βελτίωσε τις δεξιότητες των ευρωπαίων ερευνητών και διευκόλυνε την κινητικότητα.
Το 70% δήλωσε ότι ο Ορίζοντας 2020 βοήθησε να γίνει η Ευρώπη πιο ελκυστική για ερευνητές παγκόσμιας κλάσης.
Οι ενδιαφερόμενοι χαιρέτισαν επίσης το γεγονός ότι οι MSCA έδωσαν πράγματι εξαιρετικά αποτελέσματα και ενίσχυσαν την αριστεία και την επιστημονική ανταγωνιστικότητα.
Επιπλέον, εκτιμούν τις MSCA για:
την παροχή ευκαιριών κατάρτισης και επαγγελματικής εξέλιξης σε μεμονωμένους ερευνητές
τη δυνατότητα συνεργασίας με ιδρύματα – εταίρους από άλλες χώρες
την προώθηση προγραμμάτων κατάρτισης σε επίπεδο κοινοπραξίας
την παροχή προνομιακής πρόσβασης σε κορυφαίους διεθνείς ειδικούς.
Οι MSCA προσέλκυσαν τους περισσότερους νεοεισερχόμενους οργανισμούς (53,7%) στον Πυλώνα 1, ο οποίος παρουσίασε συνολικά σχετικά χαμηλό ποσοστό νέων συμμετεχόντων οργανισμών.
Από την άλλη πλευρά, η ελκυστικότητα του Ορίζοντα 2020 είχε ως αποτέλεσμα τη μαζική συμμετοχή υποψηφίων ωφελούμενων, με αποτέλεσμα το μέσο ποσοστό επιτυχίας για να είναι μόλις 14,4%. Υπολογίστηκε ότι για να χρηματοδοτηθούν όλες οι προτάσεις υψηλής ποιότητας που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο των MSCA, ο προϋπολογισμός θα έπρεπε να εξαπλασιαστεί σχεδόν (κατά 38 δισεκατομμύρια ευρώ) πλέον των προϋπολογισμένων 6,5 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ενίσχυση των δεξιοτήτων, της σταδιοδρομίας και της διεθνούς κινητικότητας των ερευνητών
Ο Ορίζοντας 2020 ενίσχυσε τις δεξιότητες και τη διεθνή κινητικότητα των ερευνητών, την κινητικότητα ταλέντων και γνώσεων σε ολόκληρη τον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας (European Research Area, ERA), καθώς και την ελκυστικότητα της Ευρώπης σε ειδικούς παγκόσμιας φήμης.
Ως το μεγαλύτερο διεθνές πρόγραμμα που βασίζεται στην κινητικότητα, οι MSCA συμβάλλουν σημαντικά σε αυτό το αποτέλεσμα με τους εξής τρόπους:
διατηρώντας εξαιρετικά ευρωπαϊκά ταλέντα στην ΕΕ,
επαναπατρίζοντας ταλέντα και προσελκύοντας ικανούς ξένους ερευνητές στην ΕΕ,
ενθαρρύνοντας την επιστροφή των υποτρόφων, ιδιαίτερα στις «υπό διεύρυνση χώρες» (widening countries).
Οι MSCA ξεχωρίζουν για το υψηλό επίπεδο συμμετοχής τρίτων χωρών, με ερευνητές που εκπροσωπούν 160 εθνικότητες και 139 χώρες παγκοσμίως. Με το 40% του συνόλου των ερευνητών να είναι υπήκοοι χωρών εκτός ΕΕ, οι MSCA ήταν το πρόγραμμα με τη μεγαλύτερη διεθνή συμμετοχή του Ορίζοντα 2020.
Ενώ ο Ορίζοντας 2020 προώθησε την εξέλιξη της σταδιοδρομίας των ερευνητών και την κινητικότητα ταλέντων, οι MSCA, συγκεκριμένα, έδωσαν μια πρόσθετη ευκαιρία για τους επιστήμονες να συνεχίσουν την έρευνά τους και να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους, ανεξάρτητα από τη διαθέσιμη χρηματοδότηση στις χώρες καταγωγής τους.
Οι πιο σημαντικοί παράγοντες για υποβολή αίτησης στις MSCA στο πλαίσιο του Ορίζοντα 2020 υπήρξαν, σύμφωνα με τη μελέτη:
η ελευθερία και η ευελιξία των ερευνητών να επιδιώξουν τη δική τους ερευνητική ατζέντα
η ευκαιρία να βελτιώσει κανείς τις δεξιότητες και τις ικανότητές του.
Θετικές επιπτώσεις σε διαρθρωτικό επίπεδο
Πέρα από τον αντίκτυπο σε μεμονωμένους ερευνητές, το MSCA είχε δομικό αντίκτυπο όσον αφορά τις οργανωτικές πρακτικές και τις δομές βελτιώνοντας:
την ποιότητα της κατάρτισης και της εποπτείας, η οποία ενίσχυσε τη διαφοροποίηση και τη βελτίωση των δεξιοτήτων και των γνώσεων των ερευνητών
τις πρακτικές εξέλιξης σταδιοδρομίας του ανθρώπινου δυναμικού, οι οποίες είχαν θετικά αποτελέσματα όσον αφορά τις προοπτικές σταδιοδρομίας, ιδιαίτερα για ερευνητές σε αρχικά στάδια σταδιοδρομίας
τις συνθήκες εργασίας (π.χ. μέσω της Ευρωπαϊκής Χάρτας για τους Ερευνητές και του Κώδικα Δεοντολογίας, της παροχής ίσων ευκαιριών χωρίς αποκλεισμούς στους ερευνητές κ.λπ.).
Οι MSCA είχαν σημαντικό αντίκτυπο στην ερευνητική αριστεία (καθώς και στις συνθήκες έρευνας) και στην καινοτομία, με αποτελέσματα που συμπεριλαμβάνουν:
την υψηλότερη ποιότητα έρευνας μέσω περισσότερων ευκαιριών για τη διεξαγωγή βασικής έρευνας
καλύτερες ευκαιρίες για διεπιστημονική έρευνα
μεγαλύτερη ερευνητική αυτονομία
περισσότερες ευκαιρίες διεθνούς συνεργασίας.
Τέλος, οι MSCA προώθησαν την ισορροπία των φύλων και τη συμπερίληψη τόσο σε όλη την Ευρώπη όσο και εκτός αυτής, όπως και την άρση των εμποδίων στην κινητικότητα των γυναικών ερευνητών.
Το 42% των υποτρόφων MSCA στο πλαίσιο του Ορίζοντα 2020 ήταν γυναίκες, πολύ πάνω από το μέσο ποσοστό γυναικών ερευνητών σε ολόκληρη την ΕΕ (34% το 2018) και άλλα προγράμματα που βασίζονται στην κινητικότητα.
Αποτελεσματικότητα και ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία
Οι MSCA αξιολογήθηκαν θετικά σε σχέση με όλα τα κριτήρια αξιολόγησης που χρησιμοποιήθηκαν στη μελέτη. Συγκεκριμένα:
Οι MSCA και το ERC (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας), αμφότερα ερευνητικά προγράμματα από κάτω προς τα πάνω (bottom-up), ξεχωρίζουν για τη μεγάλη ποσότητα ερευνητικών αποτελεσμάτων που παράγονται, την υψηλή ποιότητά τους και τον υψηλό αντίκτυπό τους
Ο Πυλώνας 1 παρουσίασε τον υψηλότερο αριθμό δημοσιεύσεων, κυρίως χάρη στις MSCA και το ERC
Το MSCA και το ERC ήταν τα πιο οικονομικά αποδοτικά μέρη του Ορίζοντα 2020, με 90,9 και 85,9 δημοσιεύσεις ανά 10 εκατομμύρια ευρώ, αντίστοιχα.
Στον Πυλώνα 1, οι MSCA συνεισέφεραν τον μεγαλύτερο αριθμό έργων στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και των τεχνολογιών καθαρής ενέργειας.
Επιπλέον, πολλά διεθνή βραβεία κέρδισαν οι επιχορηγούμενοι και οι δικαιούχοι του Ορίζοντα 2020 στον Πυλώνα 1, ιδιαίτερα από έργα στο πλαίσιο των MSCA και του προγράμματος “Future and Emerging Technologies”.
Ο Ορίζοντας 2020 παρείχε χρηματοδότηση για έρευνα, υποδομές και πρόσβαση σε γνώση, τεχνογνωσία και δεξιότητες που δεν θα ήταν διαθέσιμες διαφορετικά. Το πρόγραμμα συνέβαλε στη συγκέντρωση μιας κρίσιμης μάζας εμπειρογνωμοσύνης, δεξιοτήτων και πόρων από διαφορετικές χώρες, κάτι που δεν θα ήταν δυνατό σε επίπεδο κρατών μελών, ειδικά για δράσεις που βασίζονται σε κοινοπραξίες όπως τα MSCA Innovative Training Networks (δηλαδή διδακτορικά προγράμματα, τα Doctoral Networks όπως μετονομάστηκαν στον Ορίζοντα Ευρώπη) και η Δράση “Έρευνα και Καινοτομία Ανταλλαγές Προσωπικού” (πρόγραμμα Ανταλλαγές Προσωπικού στον Ορίζοντα Ευρώπη).
Συνολικά, ο Ορίζοντας 2020 επέτρεψε τη διεξαγωγή έρευνας μεγαλύτερης κλίμακας και πιο σύνθετης όσον αφορά τον αριθμό των επιστημονικών πεδίων και μεθόδων που κάλυψε και απασχόλησε μεγαλύτερο αριθμό μεμονωμένων ερευνητών, ιδιαίτερα σε MSCA Individual Fellowships.
Ελλάδα και Marie Skłodowska-Curie Actions στον Ορίζοντα 2020
Αξίζει να αναφερθεί ότι στο συγκεκριμένο πρόγραμμα η Ελλάδα ήταν 13η σε συμμετοχές μεταξύ των 28 κρατών μελών της ΕΕ και 13η στην απορρόφηση χρηματοδότησης της ΕΕ, ενώ η συνολική κοινοτική χρηματοδότηση προς τους ελληνικούς φορείς αντιστοιχεί στο 1,7% της συνολικής εγκεκριμένης χρηματοδότησης. Τέλος, το ποσοστό επιτυχίας των προτάσεων είναι στο 12% με τον συνολικό μέσο όρο της ΕΕ στο 15,3%.
Marie Skłodowska-Curie Actions στον Ορίζοντα Ευρώπη (2021-2027)
Οι Marie Skłodowska-Curie Actions (MSCA) στο πλαίσιο του προγράμματος Ορίζοντας Ευρώπη (2021-2027), με προϋπολογισμό περίπου 6,6 δισ. ευρώ, επιδιώκουν να ανταποκριθούν στον ευρωπαϊκό στόχο για μια ισχυρή, ανθεκτική, ευέλικτη και δημιουργική βάση ανθρώπινου δυναμικού, που θα διαθέτει τον κατάλληλο συνδυασμό δεξιοτήτων, και θα είναι ικανή να ανταποκρίνεται στις μελλοντικές ανάγκες της αγοράς εργασίας και να καινοτομεί.
Το ΕΚΤ Εθνικό Σημείο Επαφής στον Ορίζοντα Ευρώπη
Το ΕΚΤ είναι Εθνικό Σημείο Επαφής για τον Ορίζοντα Ευρώπη, και συγκεκριμένα στον Πυλώνα 1 του προγράμματος για τη θεματική ομάδα Marie Skłodowska-Curie Actions (MSCA), στον Πυλώνα 2 για τις θεματικές ομάδες 1 «Υγεία» και 4 «Ψηφιακές τεχνολογίες, Βιομηχανία και Διάστημα», καθώς και για την «Αποστολή για τον Καρκίνο». Το ΕΚΤ υποστηρίζει, με ένα ολοκληρωμένο πλέγμα υπηρεσιών, οργανισμούς, επιχειρήσεις, ακαδημαϊκούς και ερευνητικούς φορείς σε όλη τη διαδρομή: από τον εντοπισμό ευκαιριών χρηματοδότησης μέχρι τη σύνταξη και υποβολή προτάσεων, την υλοποίηση των έργων και την αξιοποίηση των ερευνητικών αποτελεσμάτων. Επιπλέον, συμβάλλει στην καταγραφή και ανάλυση της συμμετοχής της Ελλάδας σε ευρωπαϊκά προγράμματα έρευνας και καινοτομίας. Το ΕΚΤ είναι βασικό μέλος του δικτύου των ΕΣΕ για το Health (ΗΝΝ3.0), για το Digital στον Ορίζοντα Ευρώπη, (Ideal-ist), για το Industry (NCP4Industry) και για το MSCA (MSCA-NET).
Περισσότερες πληροφορίες
Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με τα Εθνικά Σημεία Επαφής MSCA για το Πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη» στο ΕΚΤ: Δρ Νάνσυ Μεγρέμη (e-mail: [email protected], τηλ. 2102204993) και Henry Scott (e-mail: [email protected], τηλ. 2102204918).
Με την αλματώδη πρόοδο της ψηφιοποίησης που εξελίχθηκε από το 2020, ήρθαν στο φως σημαντικές παθογένειες της ενιαίας αγοράς ως προς το επίπεδο κυβερνοασφάλειας. Η θέσπιση ενός ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού νομοθετικού πλαισίου είναι επί του παρόντος σε διαδικασία διαμόρφωσης και υλοποίησης, με τα βήματα να είναι σημαντικά, αλλά και έναν αγώνα δρόμου να συντελείται όσο ο καιρός περνάει.
Η συζήτηση για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο γίνεται ολοένα εντονότερη, μιας και πλέον οι κυβερνοεπιθέσεις είναι τόσο στοχευμένες και ισχυρές που μπορούν να εξαπλωθούν από χώρα σε χώρα μέσα σε λίγα λεπτά. Συνεπώς, το ζητούμενο στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά είναι το πώς θα αυξηθεί το επίπεδο κυβερνοασφάλειας στα προϊόντα και τις υπηρεσίες, όταν μάλιστα έχει διαπιστωθεί ότι το κόστος των ευπαθειών βαρύνει κυρίως τους χρήστες και τους τελικούς καταναλωτές, ενώ οι κατασκευαστές συχνά καθυστερούν να επενδύσουν στον ασφαλή σχεδιασμό και να παρέχουν ενημερώσεις ασφαλείας. Παράλληλα, τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι καταναλωτές δεν έχουν πάντα τις απαιτούμενες πληροφορίες για την επιλογή ασφαλών προϊόντων ούτε και τη ρύθμισή τους, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας.
Υπό αυτό το πρίσμα, γίνεται σαφέστατη η ανάγκη για ένα επικαιροποιημένο νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο θα καλύπτει τόσο τα προϊόντα όσο και τις υπηρεσίες με υποχρεωτικά μέτρα ασφαλείας αλλά και συγκεκριμένες υποχρεώσεις αναφοράς, με στόχο την αύξηση της κυβερνοανθεκτικότητας στην εσωτερική αγορά. Η βάση του πλαισίου αυτού είναι η πρόσφατη Οδηγία NIS 2, η οποία συμπληρώνεται με την πάροδο του χρόνου και με άλλα σημαντικά νομοθετήματα, με κυριότερη την Πράξη για την κυβερνοανθεκτικότητα που δημοσιεύθηκε πρόσφατα.
Οδηγία NIS 2
Η Οδηγία NIS 2 (Οδηγία 2022/2555) είναι η κυριότερη σε ισχύ ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, καθώς παρέχει νομικά μέτρα για την ενίσχυση του συνολικού επιπέδου ασφάλειας στον κυβερνοχώρο στην ΕΕ. Οι πρώτοι κανόνες για την κυβερνοασφάλεια είχαν τεθεί σε ισχύ το 2016, οπότε κρίθηκε σκόπιμο να επικαιροποιηθούν, ώστε να συμβαδίζουν με την αυξημένη ψηφιοποίηση και το εξελισσόμενο τοπίο απειλών για την κυβερνοασφάλεια. Πρακτικά, η Οδηγία NIS 2 συμπληρώνει και καλύπτει τα κενά της Οδηγίας NIS 1, η οποία δεν ήταν πλέον επαρκής, δεδομένης της εντεινόμενης διασύνδεσης, της διαπιστωμένης ανεπαρκούς ανθεκτικότητας των επιχειρήσεων εντός ΕΕ και της έλλειψης κοινού πλαισίου αντιμετώπισης των κρίσεων.
Η Οδηγία NIS 2, η οποία θα πρέπει να έχει ενσωματωθεί στην εσωτερική νομοθεσία των κρατών-μελών μέχρι τις 17 Οκτωβρίου 2024, στοχεύει στην ενίσχυση του συνολικού επιπέδου ασφάλειας στον κυβερνοχώρο στην ΕΕ, διασφαλίζοντας την ετοιμότητα των κρατών μελών, απαιτώντας από αυτά να είναι κατάλληλα εξοπλισμένα, τη συνεργασία μεταξύ τους και τη γενικότερη κουλτούρα ασφάλειας σε όλους τους τομείς που είναι ζωτικής σημασίας για την οικονομία και την κοινωνία.
Η Οδηγία NIS 2, η οποία θα πρέπει να έχει ενσωματωθεί στην εσωτερική νομοθεσία των κρατών-μελών μέχρι τις 17 Οκτωβρίου 2024, στοχεύει στην ενίσχυση του συνολικού επιπέδου ασφάλειας στον κυβερνοχώρο
NIS 1 και NIS 2
Η Oδηγία NIS 2 βασίζεται στους 3 κύριους πυλώνες που αποτέλεσαν τον κορμό της Οδηγίας NIS 1. Συγκεκριμένα, με βάση τη στρατηγική της NIS 1 για την ασφάλεια των συστημάτων δικτύων και πληροφοριών, προκειμένου να επιτευχθεί υψηλό επίπεδο ετοιμότητας των κρατών-μελών, η Οδηγία NIS 2 απαιτεί από τα κράτη-μέλη να υιοθετήσουν εθνική στρατηγική για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο. Τα κράτη-μέλη υποχρεούνται επίσης να ορίσουν ομάδες αντιμετώπισης περιστατικών ασφάλειας υπολογιστών (CSIRT), οι οποίες είναι υπεύθυνες για τον χειρισμό κινδύνων και περιστατικών, μια αρμόδια εθνική αρχή για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και ένα ενιαίο σημείο επαφής, το οποίο θα ασκεί καθήκοντα συνδέσμου για τη διασφάλιση της διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των αρχών του κράτους-μέλους με τις αρμόδιες αρχές άλλων κρατών-μελών και, κατά περίπτωση, με την Επιτροπή και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια Δικτύων και Πληροφοριών (ENISA).
Η Οδηγία NIS 2 συνεχίζει επίσης το πλαίσιο της NIS 1, με το οποίο ιδρύεται η ομάδα συνεργασίας NIS για την υποστήριξη και τη διευκόλυνση της στρατηγικής συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς και το δίκτυο CSIRTs, το οποίο προωθεί την ταχεία και αποτελεσματική επιχειρησιακή συνεργασία μεταξύ των εθνικών CSIRTs.
Ωστόσο, η Οδηγία NIS 2 διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής των μέτρων. Έτσι, ενώ η Οδηγία NIS 1 απαιτούσε τη λήψη μέτρων κυβερνοασφάλειας σε επτά τομείς και συγκεκριμένα στην ενέργεια, στις μεταφορές, στις τραπεζικές υπηρεσίες, στις υποδομές των χρηματοπιστωτικών αγορών, στο πόσιμο νερό, στην υγειονομική περίθαλψη και στις ψηφιακές υποδομές, η Οδηγία NIS 2 διευρύνει το πεδίο εφαρμογής με την προσθήκη νέων τομέων με βάση τον βαθμό ψηφιοποίησης και διασύνδεσής τους και το πόσο κρίσιμοι είναι για την οικονομία και την κοινωνία, με την εισαγωγή ενός σαφούς κανόνα για το κατώτατο όριο μεγέθους – που σημαίνει ότι όλες οι μεσαίου και μεγάλου μεγέθους εταιρείες σε επιλεγμένους τομείς θα περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής. Ταυτόχρονα, αφήνει στα κράτη-μέλη διακριτική ευχέρεια για τον εντοπισμό μικρότερων οντοτήτων με υψηλό προφίλ κινδύνου ασφάλειας που θα πρέπει επίσης να καλύπτονται από τις υποχρεώσεις της νέας Οδηγίας.
Κυριότερα σημεία της NIS 2
Η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των μέτρων ασφαλείας είναι ένα από τα βασικότερα σημεία της Οδηγίας NIS 2 όσον αφορά στην αντιμετώπιση των ελλείψεων της προϋφιστάμενης Οδηγίας. Πέρα, όμως, από αυτή την επικαιροποίηση, αξιοσημείωτες είναι και άλλες διατάξεις που στόχο έχουν την προσαρμογή του νομικού πλαισίου στις τρέχουσες ανάγκες.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Οδηγία ενισχύει και εξορθολογίζει τις απαιτήσεις ασφάλειας και υποβολής εκθέσεων για τις εταιρείες, επιβάλλοντας μια προσέγγιση διαχείρισης κινδύνου, η οποία προβλέπει έναν ελάχιστο κατάλογο βασικών στοιχείων ασφάλειας που πρέπει να εφαρμόζονται, ενώ παράλληλα εισάγει ακριβέστερες διατάξεις σχετικά με τη διαδικασία αναφοράς περιστατικών, το περιεχόμενο των αναφορών και τα χρονοδιαγράμματα.
Επιπλέον, η NIS 2 άπτεται του ζητήματος της ασφάλειας των αλυσίδων εφοδιασμού και των σχέσεων με τους προμηθευτές, απαιτώντας από τις μεμονωμένες εταιρείες να αντιμετωπίζουν τους κινδύνους κυβερνοασφάλειας στις αλυσίδες εφοδιασμού και στις σχέσεις με τους προμηθευτές. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Οδηγία ενισχύει την κυβερνοασφάλεια της αλυσίδας εφοδιασμού για βασικές τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών. Τα κράτη-μέλη, σε συνεργασία με την Επιτροπή και τον ENISA, μπορούν να διενεργούν συντονισμένες αξιολογήσεις κινδύνων ασφαλείας για κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, με βάση την επιτυχή προσέγγιση που υιοθετήθηκε στο πλαίσιο της σύστασης της Επιτροπής για την κυβερνοασφάλεια των δικτύων 5G.
Ενισχύει, επίσης, τον ρόλο της ομάδας συνεργασίας στη διαμόρφωση στρατηγικών αποφάσεων πολιτικής, δίνοντας έμφαση στην ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία μεταξύ των αρχών των κρατών-μελών. Ως προς την επιχειρησιακή συνεργασία στο πλαίσιο του δικτύου CSIRT, ενδιαφέρον παρουσιάζει η θέσπιση του ευρωπαϊκού δικτύου οργανισμών διασύνδεσης για την αντιμετώπιση κρίσεων στον κυβερνοχώρο (EU-CyCLONe) με στόχο την υποστήριξη της συντονισμένης διαχείρισης περιστατικών και κρίσεων μεγάλης κλίμακας στον κυβερνοχώρο.
Ως προς την ενίσχυση και τον εξορθολογισμό των απαιτήσεων ασφαλείας και αναφοράς των συμβάντων, η Οδηγία NIS 2 στοχεύει στην ενιαία εφαρμογή τους, έτσι ώστε να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος για τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε περισσότερες χώρες. Για το λόγο αυτό, περιλαμβάνει έναν κατάλογο 10 βασικών στοιχείων που όλες οι εταιρείες πρέπει να εφαρμόζουν στο πλαίσιο των μέτρων που λαμβάνουν, συμπεριλαμβανομένου του χειρισμού περιστατικών, της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού, του χειρισμού και της αποκάλυψης ευπαθειών, της χρήσης κρυπτογραφίας και, κατά περίπτωση, της κρυπτογράφησης.
Σχετικά με την αναφορά περιστατικών, για να βρεθεί η σωστή ισορροπία μεταξύ της ανάγκης για ταχεία αναφορά, προκειμένου να αποφευχθεί η πιθανή εξάπλωση των επιθέσεων, και της ανάγκης για εμπεριστατωμένη αναφορά, προκειμένου να αντληθούν πολύτιμα διδάγματα, προβλέπεται μια προσέγγιση πολλαπλών σταδίων. Οι θιγόμενες εταιρείες έχουν στη διάθεσή τους 24 ώρες από τη στιγμή που αντιλαμβάνονται για πρώτη φορά ένα περιστατικό, για να υποβάλουν έγκαιρη προειδοποίηση στην CSIRT ή στην αρμόδια εθνική αρχή, η οποία θα τους επιτρέπει επίσης να ζητήσουν βοήθεια (καθοδήγηση ή επιχειρησιακές συμβουλές για την εφαρμογή πιθανών μέτρων μετριασμού), εφόσον το ζητήσουν. Η έγκαιρη προειδοποίηση θα πρέπει να ακολουθείται από κοινοποίηση του συμβάντος εντός 72 ωρών από τη στιγμή που θα λάβουν γνώση του συμβάντος και από τελική έκθεση το αργότερο ένα μήνα μετά το συμβάν.
Στο επίπεδο των κυρώσεων, η Οδηγία φιλοδοξεί να λύσει το πρόβλημα της απροθυμίας που παρατηρείται στα κράτη-μέλη να επιβάλλουν κυρώσεις σε οντότητες που δεν λαμβάνουν μέτρα ασφαλείας ή δεν αναφέρουν περιστατικά. Προκειμένου να καταστεί αποτελεσματική η επιβολή, η νέα Οδηγία θεσπίζει ένα συνεκτικό πλαίσιο κυρώσεων σε ολόκληρη την ΕΕ. Ως εκ τούτου, θεσπίζει έναν ελάχιστο κατάλογο διοικητικών κυρώσεων για την παράβαση των υποχρεώσεων διαχείρισης κινδύνων στον κυβερνοχώρο, οι οποίες περιλαμβάνουν δεσμευτικές οδηγίες, εντολή εφαρμογής των συστάσεων ελέγχου ασφάλειας, εντολή συμμόρφωσης των μέτρων ασφάλειας με τις απαιτήσεις των αρμόδιων εθνικών αρχών και διοικητικά πρόστιμα.
Για τα διοικητικά πρόστιμα, η νέα Οδηγία κάνει διάκριση μεταξύ βασικών και σημαντικών οντοτήτων. Όσον αφορά στις ουσιώδεις οντότητες, απαιτεί από τα κράτη-μέλη να προβλέπουν ένα ορισμένο επίπεδο διοικητικών προστίμων, και συγκεκριμένα ανώτατο όριο τουλάχιστον 10.000.000 ευρώ ή 2% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του προηγούμενου οικονομικού έτους, ανάλογα με το ποιο είναι υψηλότερο. Όσον αφορά στις σημαντικές οντότητες, η NIS 2 απαιτεί από τα κράτη-μέλη να προβλέπουν μέγιστο πρόστιμο τουλάχιστον 7.000.000 ευρώ ή τουλάχιστον 1,4% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του προηγούμενου οικονομικού έτους, ανάλογα με το ποιο είναι υψηλότερο.
Επιπλέον, προκειμένου να διασφαλιστεί η πραγματική ευθύνη για τα μέτρα κυβερνοασφάλειας σε οργανωτικό επίπεδο, η NIS 2 εισάγει διατάξεις σχετικά με την ευθύνη των φυσικών προσώπων που κατέχουν ανώτερες διοικητικές θέσεις στις οντότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της.
Η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των μέτρων ασφαλείας είναι ένα από τα βασικότερα σημεία της Οδηγίας NIS 2 όσον αφορά στην αντιμετώπιση των ελλείψεων της προϋφιστάμενης Οδηγίας
Οδηγία CER
Η Οδηγία 2022/2557 για την ανθεκτικότητα των κρίσιμων οντοτήτων (CER), η οποία αντικαθιστά την Οδηγία 2008/114 για τις ευρωπαϊκές υποδομές ζωτικής σημασίας, έχει ως στόχο να ενισχύσει την ανθεκτικότητα υποδομών ζωτικής σημασίας έναντι απειλών που έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην κυβερνοασφάλεια, όπως οι τρομοκρατικές επιθέσεις, οι φυσικοί κίνδυνοι, οι εσωτερικές επιθέσεις και οι δολιοφθορές.
Οι έντεκα τομείς, οι οποίοι έχουν κριθεί κρίσιμοι και στους οποίους εφαρμόζεται η Οδηγία CER, είναι: τραπεζικές υπηρεσίες, ψηφιακές υποδομές, παροχή πόσιμου νερού, ενέργεια, υποδομές χρηματοπιστωτικών αγορών, τρόφιμα, υγεία, δημόσια διοίκηση, μεταφορές, διάστημα και λύματα.
Για να επιτευχθεί η ανθεκτικότητα στις κρίσιμες οντότητες της ΕΕ, ειδικά υπό τις παρούσες γεωπολιτικές συνθήκες αστάθειας και εχθροπραξιών στα ευρωπαϊκά σύνορα, η Οδηγία θέτει ως προτεραιότητα την ετοιμότητα μέσω της πρόληψης, την αντιμετώπιση των επιθέσεων αλλά και τη διεθνή συνεργασία. Έτσι, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Οδηγίας, οι καλυπτομένες από το πεδίο εφαρμογής της οντότητες θα πρέπει να προετοιμάζονται για πιθανές απειλές, θέτοντας συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία, την αντίδραση και την ανάκαμψη από αυτές.
Επομένως, σύμφωνα με την Οδηγία CER θα πρέπει να καταρτιστεί εθνική στρατηγική για την εφαρμογή των παραπάνω μέτρων και την επικαιροποίηση των αξιολογήσεων κινδύνου που πρέπει να λαμβάνουν χώρα τουλάχιστον κάθε τέσσερα χρόνια. Πάντως, οι οργανισμοί που χαρακτηρίζονται ως κρίσιμες οντότητες θα πρέπει οι ίδιοι να διενεργούν τις αξιολογήσεις και να εφαρμόζουν τα μέτρα για την ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους, με ταυτόχρονη ενημέρωση των αρμοδίων αρχών για οποιοδήποτε περιστατικό επίθεσης ή διαταραχής. Από την άλλη, τα κράτη-μέλη καλούνται να συνεργαστούν με την Επιτροπή για την εκπόνηση σχεδίου συντονισμένης αντίδρασης σε περιπτώσεις απειλών των κρίσιμων υποδομών με σημαντική διασυνοριακή σημασία.
Η νέα Οδηγία CER, η οποία δημοσιεύθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2022, θα πρέπει να έχει ενσωματωθεί στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών-μελών μέχρι τις 17 Οκτωβρίου 2024, ενώ μέχρι τις 17 Ιανουαρίου 2026 κάθε κράτος θα πρέπει να έχει υιοθετήσει εθνική στρατηγική για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων οντοτήτων.
Για να επιτευχθεί η ανθεκτικότητα στις κρίσιμες οντότητες, ειδικά υπό τις παρούσες γεωπολιτικές συνθήκες αστάθειας, η Οδηγία CER θέτει ως προτεραιότητα την ετοιμότητα, την αντιμετώπιση των επιθέσεων και τη διεθνή συνεργασία
Πράξη για την κυβερνο-ανθεκτικότητα
Η Πράξη για την κυβερνοανθεκτικότητα αποτελεί πρόταση Κανονισμού, η οποία δημοσιεύθηκε από την Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2022 και αναμένεται το ερχόμενο καλοκαίρι να συζητηθεί από τα κράτη-μέλη, τα οποία σύντομα θα καταλήξουν στο τελικό κείμενο που θα ακολουθήσει τη συνήθη νομοθετική οδό. Όταν ο Κανονισμός τεθεί σε ισχύ, θα είναι η πρώτη νομοθεσία του είδους στην ΕΕ, καθώς καλύπτει ένα συγκεκριμένο και ανησυχητικό κενό που αφορά τα προϊόντα με ψηφιακά στοιχεία.
Παρόλο που τα προϊόντα υλικού και λογισμικού υπόκεινται σε ολοένα και περισσότερες κυβερνοεπιθέσεις, με το κόστος αυτών των επιθέσεων να αποτιμάται σε τρισεκατομμύρια ευρώ, δεν καλύπτονται από νομοθεσία για την κυβερνοασφάλειά τους. Ειδικότερα, το ισχύον νομικό πλαίσιο της ΕΕ δεν άπτεται του ζητήματος της κυβερνοασφάλειας του μη ενσωματωμένου λογισμικού, οπότε ήταν επιτακτική ανάγκη να εισαχθούν κανόνες για τους κατασκευαστές και τους προγραμματιστές προϊόντων με ψηφιακά στοιχεία, έτσι ώστε τα ενσύρματα και ασύρματα προϊόντα που συνδέονται στο διαδίκτυο και διατίθενται στην αγορά της ΕΕ να είναι πιο ασφαλή καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους.
Στόχος της νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας δεν είναι μόνο η ανάπτυξη ασφαλών προϊόντων με ψηφιακά στοιχεία, έτσι ώστε να έχουν λιγότερα τρωτά σημεία, αλλά και η δημιουργία συνθηκών που επιτρέπουν στους χρήστες να έχουν επαρκή πληροφόρηση για την κυβερνοασφάλεια, επιλέγοντας τα κατάλληλα προϊόντα. Περαιτέρω, η πρόταση Κανονισμού φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα συνεκτικό πλαίσιο κυβερνοασφάλειας, το οποίο θα διευκολύνει τη συμμόρφωση των κατασκευαστών υλικού και λογισμικού, αλλά και τη διαφάνεια των ιδιοτήτων ασφαλείας που θα έχει άμεσο θετικό αντίκτυπο στην καταναλωτική συμπεριφορά.
Κατά συνέπεια, ο Κανονισμός θα επιβάλλει συγκεκριμένες απαιτήσεις κυβερνοασφάλειας, οι οποίες θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τους κατασκευαστές των προϊόντων με ψηφιακά στοιχεία κατά τον σχεδιασμό και την ανάπτυξή τους, αλλά και γενικά σε όλο τον κύκλο ζωής τους. Επιπλέον, οι κατασκευαστές θα πρέπει να παρέχουν με διαφάνεια στους πελάτες επαρκείς πληροφορίες σχετικά με την κυβερνοασφάλεια των προϊόντων, οι οποίες θα καλύπτουν όλες τις πτυχές της, συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών για την υποστήριξη ασφαλείας, την παροχή ενημερώσεων και το τέλος κύκλου ζωής.
Μάλιστα, οι ανωτέρω υποχρεώσεις θα θεσπιστούν όχι μόνο για τους κατασκευαστές αλλά και για όλους τους φορείς στην αλυσίδα εφοδιασμού (π.χ. και για τους διανομείς και τους εισαγωγείς). Οι φορείς αυτοί θα υποβάλλονται και σε διαδικασία αξιολόγησης σχετικά με τη συμμόρφωσή τους, η οποία ανάλογα με την κρισιμότητα της λειτουργίας του εν λόγω προϊόντος θα είναι αυτοαξιολόγηση ή αξιολόγηση από τρίτους. Εφόσον αποδειχθεί η συμμόρφωση του προϊόντος με τις ισχύουσες απαιτήσεις, οι κατασκευαστές και οι προγραμματιστές θα συντάσσουν δήλωση συμμόρφωσης και θα μπορούν να τοποθετούν τη σήμανση CE, ώστε τα προϊόντα να μπορούν να κυκλοφορούν στην εσωτερική αγορά.
Τα κράτη-μέλη θα ορίσουν τις αρμόδιες εποπτικές αρχές οι οποίες θα είναι υπεύθυνες για την επιβολή των υποχρεώσεων του Κανονισμού για την κυβερνοανθεκτικότητα. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, οι εποπτικές αρχές θα μπορούν να απαιτούν από τους φορείς εκμετάλλευσης να τερματίσουν τη μη συμμόρφωση και να εξαλείψουν τον κίνδυνο, να απαγορεύσουν ή να περιορίσουν τη διάθεση ενός προϊόντος στην αγορά ή να διατάξουν την απόσυρση ή την ανάκληση του προϊόντος, ενώ βεβαίως θα μπορούν να επιβάλλουν και πρόστιμα στις εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες.
Παρόλο που τα προϊόντα υλικού και λογισμικού υπόκεινται σε ολοένα και περισσότερες κυβερνοεπιθέσεις, με το κόστος αυτών των επιθέσεων να αποτιμάται σε τρισεκατομμύρια ευρώ, δεν καλύπτονται από νομοθεσία για την κυβερνοασφάλειά τους
Συμπερασματικά
Η πορεία προς ένα ενιαίο και συνεκτικό πλαίσιο κυβερνοασφάλειας, που θα καλύπτει όλες τις πτυχές των υπηρεσιών και των προϊόντων στην ΕΕ, έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό, όμως η υλοποίησή του αποτελεί μια μακρά διαδικασία που απαιτεί την υιοθέτηση διαφόρων και πολύπλευρων νομοθετημάτων. Το σίγουρο είναι πως, όταν αυτό συμβεί, τα οφέλη θα είναι προφανή για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Με την αντιμετώπιση των κυβερνοεπιθέσεων μέσω της συμμόρφωσης στο σύνολο των κανόνων κυβερνοασφάλειας, όχι μόνο θα μειωθεί το κόστος χειρισμού τους, αλλά και θα διαφυλαχθεί η φήμη των επιχειρήσεων και θα αυξηθεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών, με τα οφέλη να αντικατοπτρίζονται σε όλες τις πτυχές της οικονομικής ζωής καθώς και στην προάσπιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων, όπως η προστασία των προσωπικών δεδομένων και της ιδιωτικής ζωής.
Ποια είναι τα κυριότερα σημεία που θα πρέπει τα επόμενα χρόνια να προσέξει μια δικηγορική εταιρεία για τη συμμόρφωσή της με το αυστηρό πλαίσιο για την κυβερνοασφάλεια που θέτει η Οδηγία NIS 2;
Ο σχεδιασμός για τη συμμόρφωση με την οδηγία NIS 2 πρέπει να ξεκινήσει άμεσα από όλες τις οντότητες που μπορεί να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της. Ακόμα και για μικρότερες δικηγορικές εταιρείες, οι οποίες μπορεί να μην εμπίπτουν αυστηρά στο πεδίο εφαρμογής της, όλη αυτή η διαδικασία αποτελεί μια ευκαιρία να θωρακίσουν της άμυνές τους, έτσι ώστε να παραμείνουν ανταγωνιστικές. Το θέμα της κυβερνοασφάλειας, με επιθέσεις να λαμβάνουν χώρα κάθε 10-40 δευτερόλεπτα, πρέπει να απασχολήσει το ΔΣ, ακόμα και αν μια δικηγορική εταιρεία δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας. Τρία είναι τα σημαντικά βήματα που πρέπει άμεσα να κάνει μια δικηγορική εταιρεία: Να ενημερωθεί για την Οδηγία και να βεβαιωθεί κατά πόσον εμπίπτει ή όχι στο πεδίο εφαρμογής. Ανεξαρτήτως αποτελέσματος θα πρέπει να περάσει ένα αρχικό assessment, έτσι ώστε να αξιολογήσει και να κατηγοριοποιήσει τα ρίσκα της. Τέλος, να θεσπίσει μια στρατηγική υλοποίησης ενεργειών, με σκοπό την καλύτερη θωράκιση και κατ’ επέκταση την συμμόρφωση με τη NIS 2.
Νικόλας Χατζηαβραάμ CEO, Softline Computer Systems
Η NIS 2 συνιστά ακόμα μια νομοθετική πρωτοβουλία της ΕΕ στην κυβερνοασφάλεια, με στόχο την επίτευξη ενός υψηλού και ενιαίου επιπέδου κυβερνοασφάλειας/κυβερνοανθεκτικότητας στις κρίσιμες υποδομές/υπηρεσίες της Ένωσης. Οι δικηγορικές εταιρείες δεν εμπίπτουν άμεσα στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας, καθώς δεν συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο οντοτήτων υψηλής κρισιμότητας που φέρουν υποχρέωση συμμόρφωσης με τις απαιτήσεις της Οδηγίας. Ωστόσο, μια δικηγορική εταιρεία δύναται να έχει έμμεση υποχρέωση συμμόρφωσης, ως απόρροια των υπηρεσιών που παρέχει σε οντότητες υψηλής κρισιμότητας, αποτελώντας μέρος της αλυσίδας εφοδιασμού των εν λόγω οργανισμών. Πρόκειται για έναν κίνδυνο, στον οποίο κάνει ιδιαίτερη μνεία η Οδηγία (Supply Chain Security).
Κώστας Παπαδάτος Managing Director, Cyber Noesis
Στο πλαίσιο αυτό, οι δικηγορικές εταιρείες οφείλουν να διασφαλίζουν την υλοποίηση και συνεχή αξιολόγηση της αποτελεσματικής εφαρμογής κατάλληλων οργανωτικών και τεχνικών μέτρων αναγνώρισης και διαχείρισης κινδύνων ασφάλειας πληροφοριών. Τέλος, πρέπει να επισημάνουμε ότι κάθε δικηγορική εταιρεία οφείλει να παραμένει επαρκώς ενημερωμένη αναφορικά με τις απαιτήσεις της Οδηγίας, ώστε να μπορεί να παρέχει εξειδικευμένες νομικές συμβουλές και καθοδήγηση στους πελάτες της, οι οποίοι φέρουν την υποχρέωση συμμόρφωσης με την Οδηγία.
Ποια είναι τα κυριότερα σημεία της Οδηγίας NIS 2 που πρέπει να προσέξουν οι επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε κομβικής σημασίας κλάδους, όπως αυτός των τραπεζικών συστημάτων;
Σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των επιχειρήσεων επιφέρει η νέα Οδηγία ΝΙS 2, η οποία στοχεύει στη λήψη κατάλληλων μέτρων για τη διαχείριση των κινδύνων εκ μέρους τους, στην ασφάλεια του δικτύου και των συστημάτων πληροφοριών τους και στην πρόληψη συμβάντων ή τον μετριασμό των επιπτώσεων συμβάντων στους αποδέκτες των υπηρεσιών τους. Παράλληλα, επεκτείνονται και εξειδικεύονται οι ευθύνες της Διοίκησης για ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, η οποία μάλιστα τελικά αναλαμβάνει την ευθύνη σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του Οργανισμού. Σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης τα πρόστιμα διαμορφώνονται έως και €10.000.000 ή 2% του συνολικού παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του οργανισμού.
Με την NIS 2 θεσπίζεται και το «EU-CyCLONe», το ευρωπαϊκό δίκτυο οργανισμών διασύνδεσης για τις κρίσεις στον κυβερνοχώρο, το οποίο διαχειρίζεται συντονισμένα τα περιστατικά μεγάλης κλίμακος και το οποίο συνεργάζεται επί των διαδικαστικών ρυθμίσεων με το εκάστοτε εθνικό δίκτυο «CSIRT». Κλείνοντας, ας μην ξεχνάμε ότι για τον χρηματοοικονομικό τομέα δημοσιεύτηκε πρόσφατα η DORA που είναι lex specialis σε σχέση με την NIS 2.
Ποια είναι τα κυριότερα σημεία της Οδηγίας NIS 2 που πρέπει να προσέξουν οι επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε ευαίσθητους σε κλάδους, όπως αυτός της υγείας;
Γεωργία Ζάβρα Διευθύντρια Νομικής Υπηρεσίας, Όμιλος Ευρωκλινικής: Η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας συστημάτων δικτύου και πληροφοριών των δημόσιων και ιδιωτικών οντοτήτων, που καθορίζονται από το πεδίο εφαρμογής της NIS 2, επιχειρείται με την αρχή της λογοδοσίας και την αυξημένη εποπτεία τους. Με την ενσωμάτωσή της Οδηγίας, οι επιχειρήσεις καλούνται να αποδείξουν την ανθεκτικότητά τους σε επίπεδο κυβερνοασφάλειας, την ικανότητά τους δηλαδή να προλαμβάνουν, αντιδρούν, μετριάζουν και ανακάμπτουν από περιστατικά και κινδύνους. Οι επιχειρήσεις του τομέα της υγείας εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας, ανεξαρτήτως μεγέθους, καθώς θεωρούνται κρίσιμες οντότητες από την Οδηγία 2022/2557. Η νομοθετική αυτή επιλογή ένταξης δικαιολογείται από την εκτίμηση του αντικτύπου τυχόν διατάραξης της παρεχόμενης υπηρεσίας τους, στη δημόσια υγεία, στην πρόκληση συστημικού κινδύνου στο κράτος-μέλος, αλλά και διασυνοριακής επίπτωσης.
Τα μέτρα διαχείρισης κινδύνων κυβερνοασφάλειας του άρθρου 21 δεν είναι καινοφανή, καθώς απασχόλησαν τον κλάδο υγείας και υπό το πρίσμα της συμμόρφωσης με το GDPR, αφού ειδικά στον τομέα υγείας ένα περιστατικό ασφαλείας έχει αυξημένη πιθανότητα να θέσει υπό διακύβευση και προστατευόμενα προσωπικά δεδομένα. Στην κατεύθυνση αυτή, οι συστάσεις και βέλτιστες πρακτικές του ENISA, που αναδεικνύεται σε κομβικό ευρωπαϊκό όργανο για την εποπτεία υπό τη νέα Οδηγία, χρήζουν σε μεγάλο βαθμό αξιοποίησης για τη διαμόρφωση επίκαιρων πρακτικών κυβερνοϋγιεινής και ασφάλειας στους οργανισμούς, ιδίως κατά το χειρισμό περιστατικών, ενώ αναντίρρητη είναι πλέον και η ανάγκη προσφυγής σε συστήματα πιστοποίησης ως εργαλεία συμμόρφωσης.
Νέα σελίδα στην παραγωγή εμβολίων ετοιμάζεται να γυρίσει το Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ. Για την επαναλειτουργία της Μονάδας Εμβολίων, αλλά και τον σχεδιασμό της σχεδιασμό της παραγωγικής διαδικασίας μας μίλησε ο κ. Διονύσης Σγούρας, Προϊστάμενος Μονάδας Εμβολίων, Διευθυντής Ερευνών, Εργαστήριο Ιατρικής Μικροβιολογίας, ενώ αναφέρθηκε και στα πλάνα συνεργασίας με άλλα ερευνητικά κέντρα αλλά και την επέκταση της συνεργασίας με τη φαρμακοβιομηχανία.
Από πότε λειτουργεί η Μονάδα Εμβολίων του Παστέρ και σε ποια φάση βρίσκεται σήμερα η παραγωγική δραστηριότητά της;
Το Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ (Ε.Ι.Π.) ιδρύθηκε το 1919 και ξεκίνησε τη λειτουργία του, τον Μάρτιο του 1920. Από αρχικής κτήσεως στο Ε.Ι.Π. γινόταν απομόνωση και χαρακτηρισμός αντιγόνων και βιολογικών μολυσματικών παραγόντων τόσο για ερευνητικούς σκοπούς, όσο και για παραγωγή και εμβολιασμούς στο πλαίσιο προστασίας της Δημόσιας Υγείας. Παραδείγματος χάρη, επί Κατοχής αλλά και τα επόμενα χρόνια, λειτουργούσε εργαστήριο παρασκευής αντιφυματικού εμβολίου BCG και πραγματοποιήθηκαν χιλιάδες εμβολιασμοί παιδιών εναντίον του εξανθηματικού τύφου. Στα νεότερα χρόνια, η Μονάδα Εμβολίων του Ε.Ι.Π. λειτουργεί με άδεια του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (Ε.Ο.Φ.) για την παραγωγή στείρων ενέσιμων προϊόντων για ανθρώπινη και κτηνιατρική χρήση. Στεγάζεται σε ανεξάρτητο ισόγειο κτήριο, με επιπρόσθετους ξεχωριστούς χώρους ψύξης και αποθήκευσης και η λειτουργία της υποστηρίζεται από το Εργαστήριο Ποιοτικού Ελέγχου και τη Μονάδα Ζωικών Προτύπων του Ινστιτούτου.
Η ανωτέρω παραγωγική δραστηριότητα της Μονάδας Εμβολίων επί του παρόντος βρίσκεται σε αναστολή, καθώς ολοκληρώνεται η δομική και λειτουργική αναδιάρθρωσή της εντός του τρέχοντος έτους. Η επαναλειτουργία αναμένεται μετά το πέρας των απαραίτητων διαδικασιών για την αδειοδότηση και την επιθεώρηση από τους αρμόδιους εμπειρογνώμονες του Ε.Ο.Φ.
Όπως μου είχατε επισημάνει, η υποδομή παραγωγής βρίσκεται υπό καθεστώς λειτουργικής και δομικής αναδιάρθρωσης. Ποιες προδιαγραφές εθνικές και κοινοτικές πρέπει να πληροί η λειτουργία της;
Η παραγωγική δραστηριότητα της Μονάδας Εμβολίων πρέπει να πληροί προδιαγραφές που ορίζονται από τους πλέον πρόσφατους Κανόνες Καλής Παραγωγής (Good Manufacturing Practices-GMP) όπως αυτοί περιγράφονται στα Διεθνή Πρότυπα που διέπουν τη Βιομηχανική Παραγωγή Φαρμακευτικών Προϊόντων στην Ε.Ε.
Οι συγκεκριμένες προδιαγραφές απαιτούν την υιοθέτηση ενός ολοκληρωμένου Συστήματος Φαρμακευτικής Ποιότητας, που ενσωματώνει Κανόνες Καλής Παραγωγής (GMP) και Διαχείρισης Κινδύνου Ποιότητας (Quality Risk Management) και επιβάλλει συγκεκριμένο σχεδιασμό και προδιαγραφές λειτουργίας των «καθαρών χώρων» παραγωγής.
Σε συνέχεια των ανωτέρω, απαραίτητη προϋπόθεση για την επανέναρξη και διατήρηση της παραγωγικής δραστηριότητας της Μονάδας Εμβολίων αποτελούν οι τακτικές επιθεωρήσεις από τον Ε.Ο.Φ. και η έκδοση του σχετικού EU GMP πιστοποιητικού, κατόπιν επιβεβαίωσης πλήρους εναρμόνισης με τις Εθνικές και Ευρωπαϊκές απαιτήσεις.
Πότε αναμένεται η επαναλειτουργία της παραγωγικής δραστηριότητας της Μονάδας και πόσα κονδύλια θα επενδυθούν για την ολοκλήρωσή της; Από πού θα καλυφθεί το κόστος της επένδυσης;
Η επαναλειτουργία της παραγωγικής δραστηριότητας της Μονάδας, κατόπιν σχετικών επιθεωρήσεων, αναμένεται από το 2024. Η δομική και λειτουργική αναδιάρθρωση της υπάρχουσας υποδομής πραγματοποιήθηκε με ευγενική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος και η ανανέωση του εξοπλισμού της Μονάδας ολοκληρώνεται με κονδύλια του Ε.Ι. Παστέρ.
Τι παραγωγική δυναμικότητα θα έχει η μονάδα; Ποιος είναι ο σχεδιασμός όσον αφορά την παραγωγή (θα είστε παραγωγός τελικών προϊόντων ή εισαγωγέας και μεταποιητής);
Οι παραγωγικές δραστηριότητες μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αναδιάρθρωσης της Μονάδας αναμένεται να αφορούν τα ακόλουθα:
Παραγωγή και τελική συσκευασία στείρων ενέσιμων διαλυμάτων εμβολίων και βιολογικών προϊόντων μικρού όγκου για ανθρώπινη και κτηνιατρική χρήση, από ημιέτοιμο ή χύμα (bulk) προϊόν, μετά από άδεια της παραγωγού εταιρείας
Παροχή υπηρεσιών εμφιάλωσης ενέσιμων διαλυμάτων μικρού όγκου σε φιαλίδια για ανθρώπινη και κτηνιατρική χρήση προς τρίτους (υπεργολαβία)
Παροχή υπηρεσιών εμφιάλωσης καινοτόμων βιολογικών προϊόντων, υπό συνθήκες Καλής Βιομηχανικής Πρακτικής για τη διεξαγωγή προκλινικών και κλινικών μελετών στο πλαίσιο υλοποίησης προγραμμάτων Έρευνας και Ανάπτυξης, με Ερευνητικά και Πανεπιστημιακά Κέντρα και την εγχώρια Φαρμακοβιομηχανία, μετά από σχετική έγκριση του Ε.Ο.Φ.
Η δυναμικότητα της Μονάδας επί του παρόντος, αναμένεται να καλύπτει την υλοποίηση μικρών στοχευμένων (niche) παραγωγών, της τάξεως των 5-30.000 δόσεων ανά παρτίδα, με υψηλά ποιοτικά χαρακτηριστικά εμφιάλωσης και συσκευασίας.
Θα δοθεί έμφαση σε όλα τα είδη των εμβολίων ή θα υπάρχουν προτεραιότητες στην παραγωγική διαδικασία ;
Οι δυνατότητες παραγωγής θα ορίζονται αυστηρά σε συνάρτηση με τις σχετικές υποδείξεις του Ε.Ο.Φ. και τις αντίστοιχες πιστοποιήσεις. Όσον αφορά προτεραιότητες, αυτές αφορούν την κάλυψη πιθανών αναγκών του Υπ. Υγείας, τη συμμετοχή στην Κλινική Έρευνα και Ανάπτυξη καθώς και την εμφιάλωση και απελευθέρωση προϊόντων απαραίτητων για την προστασία της Δημόσιας Υγείας στο πλαίσιο των δυνατοτήτων παραγωγής της Μονάδας.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις για εσάς με την έναρξη λειτουργίας της νέας μονάδας; Υπάρχει πλάνο ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού για την υποστήριξη της λειτουργίας της;
Οι προκλήσεις ενός τέτοιου εγχειρήματος, σε μεγάλο βαθμό αφορούν αυτή καθ’ εαυτή τη λειτουργία της Μονάδας στο συγκεκριμένο περιβάλλον και σχετίζονται με την:
Επανέναρξη της συγκεκριμένης παραγωγικής δραστηριότητας όσον αφορά τη λειτουργία μιας μοναδικής για τα δεδομένα της χώρας Υποδομής GMP για την τελική Παραγωγή Εμβολίων και βιολογικών παραγόντων, σε περιβάλλον Ερευνητικού Κέντρου. Αυτό θα συμβάλλει αναμφίβολα στην δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και απασχόλησης, που συνδυάζει χαρακτηριστικά παραγωγής βιοϊατρικής έρευνας, καινοτομίας και εκπαίδευσης.
Επιτυχή επέκταση της ήδη υπάρχουσας στενής συνεργασίας του Ε.Ι.Π. με τη Φαρμακευτική Βιομηχανία σε διαδικασίες παραγωγής αμοιβαίου ενδιαφέροντος, ειδικά στον τομέα της Έρευνας και Ανάπτυξης νέων θεραπευτικών παραγόντων ή κλινικών μελετών.
Μελλοντική μετεξέλιξη μιας τέτοιας Υποδομής στο ευρύτερο πλαίσιο προσπάθειας για την ανάπτυξη καινοτόμων φαρμακευτικών προϊόντων υπό συνθήκες εξαιρετικά ευέλικτης παραγωγής που συνδυάζει και στοιχεία ιατρικής ακριβείας.
Υπάρχει πλάνο συνεργασίας – όσον αφορά τα εμβόλια – με άλλα ερευνητικά κέντρα;
Δοθείσης της επανέναρξης των διαδικασιών λειτουργίας την Υποδομής, η συνεργασία με άλλα ερευνητικά κέντρα της χώρας στο πλαίσιο προγραμμάτων Έρευνας και Ανάπτυξης και η συνεργασία με την εγχώρια Βιομηχανία θεωρείται δεδομένη και επιβεβλημένη. Μέσα στα άμεσα σχέδια μας είναι οι συνεργασίες με τεχνολογικούς φορείς και εταιρίες για την ανάπτυξη νέων καινοτόμων εμβολίων και βιολογικών προϊόντων, σε προκλινικό και κλινικό επίπεδο, πάντα με γνώμονα τη διασφάλιση της Δημόσιας Υγείας, σύμφωνα με το Παστεριανό πνεύμα του ιδρυτή Louis Pasteur.
