Κατηγορία: Γενικά

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Η μεταμοσχευτική κουλτούρα στην Ελλάδα αλλάζει το τελευταίο διάστημα, με την αποτίμηση των τελευταίων μηνών να δημιουργεί αισιοδοξία σε όσους ασχολούνται με τη δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων

Εξαιρετικά σημαντικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν στη δωρεά οργάνων τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ). Αυτό αναδείχθηκε, μεταξύ άλλων, σε επιστημονικό συμπόσιο που πραγματοποιήθηκε σε κεντρικό νοσοκομείο της Αθήνας.

Σύμφωνα με ανάρτηση που έκανε στο facebook ο Καθηγητής Πνευμονολογίας του ΕΚΠΑ, Ηρακλής Τσαγκάρης, η Πανεπιστημιακή Κλινική Επείγουσας Ιατρικής του νοσοκομείου «Αττικόν» έχει αποδείξει την ευαισθησία και την αποτελεσματικότητα της στο συγκεκριμένο πεδίο.

Στο νοσοκομείο «Αττικόν»: 43.
Στο Παπανικολάου στη Θεσσαλίκη: 24.
Στο Παπαγεωργίου στη Θεσσαλονίκη: 17.
Στον Ευαγγελισμό: 15.
Στο Πανεπιστημιακό Ιωαννίνων: 15.

«Ευχαριστούμε τον Καθ. κ. Παρίση και την ομάδα του για την ευκαιρία συζήτησης και εμβάθυνσης στο θέμα σήμερα (σημαντική η συμβολή του Προέδρου της συνεδρίας Καθ. κ. Τσιόδρα) και την απαραίτητη ώσμωση μεταξύ Επείγουσας και Δωρεάς», επισημαίνει στην ανάρτησή του ο κ. Τσαγκάρης.

Η μεταμοσχευτική κουλτούρα στην Ελλάδα αλλάζει το τελευταίο διάστημα, με την αποτίμηση των τελευταίων μηνών να δημιουργεί αισιοδοξία σε όσους ασχολούνται με τη δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων. Μετά τη διαμόρφωση του Εθνικού Σχεδίου, την αύξηση του αριθμού Συντονιστών Μεταμοσχεύσεων και την προσπάθεια που καταβάλλουν να περάσουν στις οικογένειες που χάνουν τον άνθρωπό τους τη σημασία της δωρεάς οργάνων, οι αριθμοί δωρεών και μεταμοσχεύσεων κινούνται ανοδικά.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Ενώ αυτό καθιστά πρόκληση για τους επιστήμονες να εντοπίσουν τον τύπο του φάγου που απαιτείται για έναν συγκεκριμένο σκοπό, τους δίνει επίσης τη δυνατότητα να τους χρησιμοποιούν στοχευμένα.

Ατοπική Δερματίτιδα: Έως και το 15% των παιδιών και το 5% των ενηλίκων πάσχουν από τη χρόνια φλεγμονώδη δερματοπάθεια ατοπικής δερματίτιδας. Παρά τα προηγμένα θεραπευτικά μέτρα, ο έντονος κνησμός και το έκζεμα, ιδίως στους αγκώνες ή τα γόνατα, προκαλούν μεγάλη ταλαιπωρία στους ασθενείς. Κατά τη διάρκεια μιας μελέτης που διεξήχθη στο MedUni Wien, μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Wolfgang Weninger, επικεφαλής του Τμήματος Δερματολογίας, ανακάλυψε μια νέα προσέγγιση: τους βακτηριοφάγους, οι οποίοι αποικίζουν το δέρμα ως ιικά συστατικά του μικροβιώματος και μπορούν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη καινοτόμων θεραπειών για την ατοπική δερματίτιδα.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο περιοδικό Science Advances. Μέχρι τώρα, η σημασία των “βακτηριοφάγων”, που ονομάζονται επίσης φάγοι στο ανθρώπινο σώμα, ήταν γνωστή κυρίως από αναλύσεις του εντέρου. Στην αναζήτηση καινοτόμων θεραπευτικών μέτρων για την ατοπική δερματίτιδα (ΑΔ), η ερευνητική ομάδα του MedUni Βιέννης διερεύνησε τώρα για πρώτη φορά την αλληλεπίδραση φάγων και βακτηρίων στο δέρμα. Εξάλλου, είναι εδώ και καιρό γνωστό ότι η εξέλιξη της ατοπικής δερματίτιδας AD συνοδεύεται από μαζικές αλλαγές στο μικροβίωμα του δέρματος. Το μικροβίωμα είναι το σύνολο όλων των μικροοργανισμών στο δέρμα και έχει διερευνηθεί κυρίως για τα βακτηριακά συστατικά του. Ήταν άγνωστο αν οι ιοί συμβάλλουν επίσης στη φύση του βακτηριακού μικροβιώματος στο υγιές και το άρρωστο δέρμα. Οι φάγοι είναι ιοί διαφόρων τύπων και λειτουργιών, των οποίων μοναδικός στόχος είναι να μολύνουν τα βακτήρια, καταστρέφοντάς τα έτσι – είτε διεγείροντάς τα να πολλαπλασιαστούν.

Εντοπίστηκαν νέοι φάγοι

“Στη μελέτη μας, ανακαλύψαμε άγνωστους προηγουμένως φάγους στο μικροβίωμα των δειγμάτων δέρματος ασθενών με ΝΑ, οι οποίοι βοηθούν ορισμένα βακτήρια να αναπτύσσονται ταχύτερα με διαφορετικούς τρόπους”, σημειώνουν οι πρώτοι συγγραφείς Karin Pfisterer και Matthias Wielscher από το Τμήμα Δερματολογίας του MedUni Βιέννης. Η προκύπτουσα μετατόπιση στην ισορροπία μεταξύ φάγων και βακτηρίων δεν εντοπίστηκε στα συγκριτικά δείγματα από υγιή άτομα και μπορεί να είναι μια εξήγηση για τον υπερπληθυσμό του μικροβιώματος του δέρματος με βακτήρια που ονομάζονται Staphylococcus aureus και απαντώνται στη ΝΑ. Τα ευρήματα αυτά συμβάλλουν σημαντικά στην καλύτερη κατανόηση της βιοχλωρίδας του δέρματος σε ασθενείς με ΝΑ και ανοίγουν τον δρόμο για την ανάπτυξη νέων στοχευμένων θεραπευτικών παρεμβάσεων: Με τον εντοπισμό και την καλλιέργεια φάγων εξειδικευμένων για τον Staphylococcus aureus, είναι διαθέσιμη μια νέα πολλά υποσχόμενη επιλογή.

Ειδικοί για στοχευμένη θεραπεία

Οι βακτηριοφάγοι βρίσκονται όχι μόνο στο σώμα, αλλά σε κάθε βιότοπο που κατοικείται από βακτήρια. Υπάρχουν 1031 διαφορετικά είδη φάγων. Ένα από τα χαρακτηριστικά τους είναι ότι αποδεικνύονται εξαιρετικά συγκεκριμένοι όταν πρόκειται να επιλέξουν τον στόχο της μόλυνσής τους: Οι περισσότεροι φάγοι ειδικεύονται σε ένα συγκεκριμένο γένος και σε πολλές περιπτώσεις σε ένα μόνο είδος βακτηρίου. Ενώ αυτό καθιστά πρόκληση για τους επιστήμονες να εντοπίσουν τον τύπο του φάγου που απαιτείται για έναν συγκεκριμένο σκοπό, τους δίνει επίσης τη δυνατότητα να τους χρησιμοποιούν στοχευμένα. Οι βακτηριακοί ιοί δεν κάνουν διάκριση μεταξύ ανθεκτικών στα αντιβιοτικά και άλλων βακτηρίων- έτσι, ερευνώνται ως πιθανό όπλο στην καταπολέμηση των πολυανθεκτικών παθογόνων. Περαιτέρω μελέτες σχεδιάζονται τώρα για την επιβεβαίωση της θεραπείας με φάγους για τοπική χρήση στην ατοπική δερματίτιδα.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Με την υποστήριξη της Εταιρείας Λευχαιμίας και Λεμφώματος και της Θεραπείας Παιδικού Καρκίνου  (CURE Childhood Cancer) ο Genovese ελπίζει να θέσει τις βάσεις για μια κλινική δοκιμή. Το εργαστήριο εργάζεται για τη βελτιστοποίηση της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας των εργαλείων επεξεργασίας της βάσης, την κλιμάκωση του πρωτοκόλλου γονιδιακής επεξεργασίας και την τελειοποίηση της διαδικασίας κατασκευής των τροποποιημένων βλαστικών κυττάρων αίματος.

Ανθεκτική Μυελομυελίτιδα: Η οξεία μυελοειδής λευχαιμία, η δεύτερη πιο συχνή λευχαιμία στα παιδιά, αντιμετωπίζεται δύσκολα και έχει πενταετή επιβίωση μόλις 65-70%, σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία. Ενώ οι ανοσοθεραπείες, όπως τα μονοκλωνικά αντισώματα ή η θεραπεία με CAR T-κύτταρα, είναι αποτελεσματικές για ορισμένους καρκίνους του αίματος, δεν ήταν δυνατές στην οξεία μυελοειδή λευχαιμία AML λόγω ανησυχιών για τοξικότητα. Είναι δύσκολο να βρεθούν στόχοι στα κύτταρα της λευχαιμίας που δεν μοιράζονται τα φυσιολογικά βλαστικά κύτταρα του αίματος, οπότε η ανοσοθεραπεία ενέχει τον κίνδυνο να βλάψει τα φυσιολογικά κύτταρα.

“Το πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχουν στόχοι για την ανοσοθεραπεία που να είναι ειδικοί για τη λευχαιμία”, λέει ο Pietro Genovese, Ph.D., ερευνητής στο Πρόγραμμα Γονιδιακής Θεραπείας στο Νοσοκομείο Παίδων της Βοστώνης και στο Κέντρο Καρκίνου και Διαταραχών του Αίματος των Παιδιών Dana-Farber/Boston. “Δεν υπάρχει τρόπος να γίνει διάκριση μεταξύ των υγιών κυττάρων και των λευχαιμικών κυττάρων”. Τι θα γινόταν, όμως, αν τα υγιή κύτταρα μπορούσαν να θωρακιστούν για να αποφύγουν αυτή την τοξικότητα; Ο Genovese και οι συνάδελφοί του περιγράφουν μια τέτοια στρατηγική στο Nature. Οραματίζονται να τη χρησιμοποιήσουν μαζί με μεταμόσχευση μυελού των οστών για παιδιά με ανθεκτική ή υποτροπιάζουσα οξεία μυελοειδή λευχαιμία AML. “Αποφασίσαμε να τροποποιήσουμε τα βλαστικά κύτταρα που μεταμοσχεύονται ώστε να γίνουν αόρατα στην ανοσοθεραπεία”, λέει ο Genovese.

Εξαλείφοντας τη λευχαιμία, προστατεύοντας τα υγιή κύτταρα

Οι ερευνητές επέλεξαν τρεις στόχους ανοσοθεραπείας (FLT3, CD123 και KIT), πρωτεΐνες στην επιφάνεια των λευχαιμικών κυττάρων που είναι απαραίτητες για την επιβίωσή τους. Στη συνέχεια στράφηκαν στα φυσιολογικά βλαστικά κύτταρα του αίματος. Χρησιμοποιώντας επεξεργασία βάσεων, αντάλλαξαν νέα αμινοξέα στα γονίδια που κωδικοποιούν τις ίδιες πρωτεΐνες. Η ανεπαίσθητη αλλαγή έκανε τις ανοσοθεραπείες του καρκίνου να μην μπορούν να αναγνωρίσουν τα βλαστικά κύτταρα – χωρίς καμία επίδραση στην ικανότητα των κυττάρων να παράγουν αίμα. “Διαπιστώσαμε ότι μπορούμε να τροποποιήσουμε την ειδικότητα των αντισωμάτων για έναν στόχο αλλάζοντας ένα μόνο αμινοξύ στον στόχο”, λέει ο Gabriele Casirati, MD, μεταδιδακτορικός συνεργάτης στο εργαστήριο του Genovese και πρώτος συγγραφέας της μελέτης. “Μπορούμε να αποφύγουμε εντελώς την αναγνώριση των φυσιολογικών κυττάρων”. “Άλλες στρατηγικές εξουδετερώνουν τους στόχους της ανοσοθεραπείας στα βλαστικά κύτταρα, αλλά πιστεύουμε ότι η δική μας είναι πιο αποτελεσματική επειδή διατηρεί τη λειτουργικότητα των επεξεργασμένων γονιδίων”, προσθέτει ο Genovese. Σε ένα εξανθρωπισμένο μοντέλο οξείας μυελοειδούς λευχαιμίας AML σε ποντίκια, οι ερευνητές έδειξαν ότι η προσέγγισή τους επέτρεψε στη θεραπεία με CAR T-κύτταρα να εξαλείψει τον καρκίνο, χωρίς τοξικότητα στα φυσιολογικά βλαστικά κύτταρα του αίματος – μια ισχυρή απόδειξη της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειάς της.

Προεπεξεργασία των βλαστικών κυττάρων του δότη

Κλινικά, ορίστε πώς θα λειτουργούσε. Προτού οι ασθενείς με οξεία μυελοειδή λευχαιμία AML υποβληθούν σε μεταμόσχευση μυελού των οστών, τα βλαστικά κύτταρα του αίματος του δότη θα προ-επεξεργάζονταν με βασική επεξεργασία. Μόλις τα κύτταρα του δότη εμφυτευθούν στον μυελό των οστών, οι ασθενείς θα έπαιρναν ανοσοθεραπεία, η οποία θα σκότωνε μόνο τα κύτταρα της λευχαιμίας. “Νέες θεραπείες για τα παιδιά και τους ενήλικες με οξεία μυελοειδή λευχαιμία AML χρειάζονται απεγνωσμένα”, λέει ο Scott Armstrong, MD, Ph.D., πρόεδρος του Dana-Farber/Boston Children’s. “Νέες προσεγγίσεις κυτταρικής θεραπείας, όπως αυτή, παρέχουν νέες γνώσεις. Προσβλέπουμε στη μετάφραση αυτών των ιδεών το συντομότερο δυνατό”.Ο Genovese, ο οποίος έλαβε το Βραβείο Ανερχόμενου Επιστήμονα 2020 (Emerging Scientist Award 2020) από το Ταμείο Έρευνας για τον Καρκίνο των Παιδιών (Children’s Cancer Research Fund) πιστεύει ότι η προσέγγιση επεξεργασίας της βάσης θα μπορούσε να λειτουργήσει και για άλλους καρκίνους του αίματος και ενδεχομένως για συμπαγείς όγκους που μοιράζονται τις ίδιες επιφανειακές πρωτεΐνες. Η ομάδα του έχει υποβάλει αίτηση για διπλώματα ευρεσιτεχνίας σχετικά με τη στρατηγική. Με την υποστήριξη της Εταιρείας Λευχαιμίας και Λεμφώματος και της Θεραπείας Παιδικού Καρκίνου  (CURE Childhood Cancer) ο Genovese ελπίζει να θέσει τις βάσεις για μια κλινική δοκιμή. Το εργαστήριο εργάζεται για τη βελτιστοποίηση της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας των εργαλείων επεξεργασίας της βάσης, την κλιμάκωση του πρωτοκόλλου γονιδιακής επεξεργασίας και την τελειοποίηση της διαδικασίας κατασκευής των τροποποιημένων βλαστικών κυττάρων αίματος.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Παραδόξως, η συμπίεση των καρκινικών κυττάρων για λίγες μόνο ημέρες μπορεί να προωθήσει την αντίσταση στη χημειοθεραπευτική θεραπεία.

Τηρώντας πιστά τη θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου, οι όγκοι πρέπει να προσαρμοστούν στις περιβαλλοντικές αλλαγές για να επιβιώσουν. Μια νέα μελέτη δείχνει ότι μία από αυτές τις αλλαγές – η συμπίεση των κυττάρων – μπορεί να βοηθήσει και να εμποδίσει την εξέλιξη του καρκίνου. Η μελέτη, η οποία εξετάζει συγκεκριμένα κύτταρα μελανώματος, δημοσιεύεται στο Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) και πραγματοποιήθηκε στο εργαστήριο του Michael Mak, επίκουρου καθηγητή βιοϊατρικής μηχανικής, Xingjian Zhang, Ph.D.

Καθώς αναπτύσσεται ένας όγκος, τα κύτταρα μελανώματος μπορεί να αντιμετωπίσουν μια σειρά περιβαλλοντικών προκλήσεων που προκαλούν προσαρμογές. Μία από αυτές τις προκλήσεις είναι η συμπίεση των καρκινικών κυττάρων, η οποία προκαλεί αλλαγές στον ίδιο τον όγκο. Συμβαίνει όταν τα καρκινικά κύτταρα πολλαπλασιάζονται σε περιορισμένα περιβάλλοντα ιστών. Εμφανίζεται επίσης κατά την εξέλιξη του όγκου και τη μετάσταση, όταν τα καρκινικά κύτταρα μπορούν να μεταναστεύσουν σε περιορισμένα μικροπεριβάλλοντα, προκαλώντας την παραμόρφωση των κυττάρων και μερικές φορές μείωση του όγκου τους.

Και σε ορισμένους καρκίνους, το περπάτημα και άλλες καθημερινές δραστηριότητες μπορεί να οδηγήσουν σε συμπίεση των κυττάρων. Τα αποτελέσματα της συμπίεσης στα καρκινικά κύτταρα, ωστόσο, δεν έχουν διερευνηθεί καλά και δεν είναι σαφές πώς αυτές οι φυσικές δυνάμεις επηρεάζουν και οδηγούν τις διαφορετικές ιδιότητες που βρίσκονται στους όγκους. Χρησιμοποιώντας μια προσέγγιση που βασίζεται στη βιοπληροφορική, ο Mak και η ερευνητική του ομάδα διαπίστωσαν ότι οι αλλαγές που προκαλούνται από τη συμπίεση στα κύτταρα του μελανώματος σχετίζονται τόσο με τη βελτίωση όσο και με την επιδείνωση των προγνώσεων των ασθενών.

Από τη μία πλευρά, η συμπίεση αναστέλλει τον πολλαπλασιασμό και τη μετανάστευση των κυττάρων του μελανώματος, καταστέλλοντας έτσι την εξέλιξη του όγκου. Οι συμπιέσεις πυροδοτούν επίσης υποκυτταρικές δραστηριότητες που συμβάλλουν σε αυξημένο ενδοκυτταρικό στρες και οξειδωτικό στρες, το οποίο μπορεί δυνητικά να βλάψει τα κύτταρα και να επηρεάσει τη βιωσιμότητα και τη λειτουργία τους. Από την άλλη πλευρά, η συμπίεση οδηγεί τις προσαρμογές στο στρες και τις αλλαγές στο μεταγραφικό σώμα, οδηγώντας σε ιδιότητες που περιλαμβάνουν την ικανότητα αντίστασης στη χημειοθεραπευτική θεραπεία.

«Παραδόξως, η συμπίεση των καρκινικών κυττάρων για λίγες μόνο ημέρες μπορεί να προωθήσει την αντίσταση στη χημειοθεραπευτική θεραπεία», δήλωσε ο Mak, ο οποίος είναι επίσης μέλος του Κέντρου Καρκίνου του Yale. Οι ερευνητές είπαν ότι αυτά τα ευρήματα θα μπορούσαν να είναι χρήσιμα για την ανάπτυξη νέων θεραπειών για τον καρκίνο. «Προσφέρουν πολύτιμες γνώσεις σχετικά με τις θεραπευτικές στρατηγικές που στοχεύουν στην αντιμετώπιση της χημειοανθεκτικότητας στον καρκίνο και στη βελτίωση των αποτελεσμάτων της χημειοθεραπείας για ασθενείς με καρκίνο», είπε ο Zhang.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Ιατροί του Πανεπιστημίου της Αθήνας εξηγούν ποιο εμβόλιο αφορά κάθε ομάδα πληθυσμού και πώς χορηγείται.

Επειδή στην περίοδο του φθινοπώρου αναμένουμε έξαρση των αναπνευστικών ιώσεων και ιδιαιτέρως του ιού της γρίπης στο Βόρειο Ημισφαίριο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ενθαρρύνει τις υγειονομικές αρχές να προχωρούν στον ετήσιο προληπτικό εμβολιασμό έναντι της γρίπης.

Μάλιστα, τονίζει τη σημασία του εμβολιασμού για τα άτομα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή νόσο και δυσμενή έκβαση όπως άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, άτομα με συνυπάρχουσες χρόνιες παθήσεις ή/και ανοσοκαταστολή, καθώς και οι έγκυες.

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου (καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής), Γιάννης Ντάνασης, Μαρία Καπαρέλου και Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας), συνοψίζουν τις κατευθυντήριες οδηγίες για τον αντιγριπικό εμβολιασμό.

Στη χώρα μας, οι συστάσεις αντιγριπικού εμβολιασμού για τη φετινή περίοδο περιλαμβάνουν πληθυσμιακές ομάδες με αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή νόσο ή/και επιπλοκές, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών.

Σε αυτές τις ομάδες περιλαμβάνονται άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω, παιδιά 6 μηνών και άνω και ενήλικες με χρόνια συστηματικά νοσήματα και ανοσοκαταστολή, έγκυες, άτομα με νοσογόνο παχυσαρκία, υγειονομικό προσωπικό, κλειστοί πληθυσμοί όπως στρατόπεδα, σωφρονιστικά καταστήματα, άτομα που έρχονται σε επαφή με πτηνά ή χοίρους, καθώς και φροντιστές ατόμων υψηλού κινδύνου.

Συνολικά, θα κυκλοφορήσουν 6 διαφορετικά τετραδύναμα εμβόλια για ενδομυική χορήγηση, 2 εκ των οποίων είναι ενισχυμένα και απευθύνονται σε άτομα 60 ετών και άνω, ως ακολούθως:

• Vaxigrip Tetra QIVe 15 mcg από κάθε αντιγόνο, από 6 μηνών.
• Fluarix Tetra QIVe 15 mcg από κάθε αντιγόνο, από 6 μηνών.
• Influvac – subUnit Tetra QIVe 15 mcg από κάθε αντιγόνο, από 6 μηνών.
• Flucelvax Tetra QIVc 15 mcg από κάθε αντιγόνο, από 2 ετών.
• Efluelda QIV-HD 60 mcg από κάθε αντιγόνο, από 60 ετών.
• Fluad Tetra aQIV 15 mcg από κάθε αντιγόνο + ανοσοενισχυτικό MF59, από 65 ετών.

Το αντιγριπικό εμβόλιο πρέπει να χορηγείται έγκαιρα και πριν την αναμενόμενη έξαρση των κρουσμάτων γρίπης, δεδομένου ότι απαιτούνται περίπου 2 εβδομάδες για την επίτευξη ανοσολογικής απάντησης. Κατά προτίμηση ο εμβολιασμός θα πρέπει να ολοκληρώνεται τουλάχιστον 4 – 6 εβδομάδες προ της ενάρξεως του ετήσιου επιδημικού κύματος της γρίπης στην Ελλάδα (δηλαδή στα μέσα-μέχρι τέλος Νοεμβρίου), σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών. Ο αντιγριπικός εμβολιασμός γενικά περιλαμβάνει 1 μόνο δόση του εμβολίου ετησίως. ΄

Ασθενείς με καρκίνο

Οι ασθενείς που πάσχουν από νεοπλασματικές παθήσεις και λαμβάνουν θεραπευτική αγωγή, συνήθως παρουσιάζουν ανοσοκαταστολή. Με το όρο ανοσοκαταστολή αναφερόμαστε στη δυσλειτουργία ή καταστολή της φυσιολογικής λειτουργίας της κυτταρικής ή της χυμικής ανοσίας ή και των δύο.

Αυτοί οι ασθενείς, δεν πρέπει να εμβολιάζονται με εμβόλια που περιέχουν ζώντες εξασθενημένους ιούς. Τα εμβόλια θα πρέπει να χορηγούνται πριν από την προγραμματισμένη αντινεοπλασματική θεραπεία, εάν είναι εφικτό. Ειδικά τα αδρανοποιημένα εμβόλια θα πρέπει να χορηγούνται τουλάχιστον 2 εβδομάδες πριν από την θεραπευτική αγωγή.

Η ανοσολογική απόκριση στον εμβολιασμό μπορεί να είναι μειωμένη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις όπως όταν πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια χορήγησης χημειοθεραπευτικών φαρμάκων ή σε άτομα που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών. Η βιβλιογραφία δείχνει ότι ασθενείς που λαμβάνουν θεραπευτική αγωγή με παράγοντες που στοχεύουν τα Β-λεμφοκύτταρα έχουν μειωμένη ανοσολογική απόκριση στον εμβολιασμό έως και 6 μήνες από την τελευταία χορήγηση της θεραπείας.

Ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση μυελού των οστών πρέπει να εμβολιάζονται με το αντιγριπικό εμβόλιο εφόσον έχουν παρέλθει 6 μήνες από τη μεταμόσχευση.

Σε περιπτώσεις όπως τις παραπάνω, όπου αναμένεται πτωχή ανοσολογική απόκριση στον εμβολιασμό ή/και μειωμένη διάρκεια προστασίας από το αντιγριπικό εμβόλιο, μπορεί να συστήνεται αναμνηστικός εμβολιασμός μετά από 1 ή 2 μήνες για ενίσχυση της ανοσολογικής απόκρισης, ανά περίπτωση και πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.

Τέλος, σημειώνεται η ανάγκη εμβολιασμού των φροντιστών και του στενού οικογενειακού και κοινωνικού περίγυρου των ασθενών σε ανοσοκαταστολή.

Πηγές:
ΕΚΠΑ

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Τέρμα σε μία σειρά από “χρόνια νοσήματα” με τις προμήθειες φαρμάκων στα δημόσια νοσοκομεία, επιχειρεί να βάλει μία νέα ηλεκτρονική εφαρμογή που υλοποιείται από την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) και παρουσιάζει σήμερα το iatronet.gr.

Οι διαγωνισμοί και οι προμήθειες πραγματοποιούνται μέσω μίας ηλεκτρονικής πλατφόρμας, που ξεκινά να λειτουργεί και στην οποία έχουν πρόσβαση: οι υπηρεσίες προμηθειών των νοσοκομείων, οι φαρμακευτικές εταιρείες και η ΕΚΑΠΥ.

Κάθε νοσοκομείο θα εντάσσει στην πλατφόρμα τα φάρμακα που χρειάζεται και τις ποσότητες που θέλει να προμηθευτεί. Μέσω της ίδιας πλατφόρμας, η εταιρεία θα απαντά εάν υπάρχει διαθεσιμότητα και πότε. Θα εκδίδεται ψηφιακό δελτίο παραγγελίας και τιμολόγιο.

Για τα φάρμακα που έχει συμφωνηθεί έκπτωση από την επιτροπή διαπραγμάτευσης, δεν θα εκδίδονται πιστωτικά τιμολόγια μήνες μετά, αλλά θα ενσωματώνεται η μειωμένη τιμή, με τρόπο που να μην είναι διαθέσιμη σε άλλες πηγές, όπως ανταγωνιστές.

Μέχρι σήμερα, το νοσοκομείο πλήρωνε με βάση την αναγραφόμενη τιμή (χωρίς την έκπτωση) και περίμενε την έκδοση πιστωτικού τιμολογίου από την εταιρεία, έχοντας στο μεταξύ διαθέσει πολύτιμη ρευστότητα. Υπάρχουν εκπτώσεις που δεν έχουν εισπραχθεί επί ένα ή δύο χρόνια, καθώς δεν υπήρχε ο σχετικός μηχανισμός!

Ο μέσος χρόνος αναμονής για το πιστωτικό τιμολόγιο κυμαίνονταν από 9 έως 12 μήνες, ενώ τώρα η διαδικασία ολοκληρώνεται σε 60 μέρες. Η νέα πλατφόρμα λειτούργησε σε έναν βαθμό τα τιμολόγια Ιουνίου, τα οποία εξοφλήθηκαν σε μόλις ενάμιση μήνα.

Εκτιμάται πως με το νέο σύστημα, θα υπάρξει αυξημένη ρευστότητα 200 εκατομμυρίων στα νοσοκομεία σε ετήσια βάση, σε συνολικό ποσό ετήσιων προμηθειών φαρμάκων τα 500 εκατομμύρια, βάζοντας τέλος στις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές.

Η καταγραφή των αιτημάτων από τα νοσοκομεία, επιτρέπει στην ΕΚΑΠΥ να πραγματοποιεί διαγωνισμούς σε ρεαλιστική βάση, ενώ θα έχει εικόνα σε πραγματικό χρόνο για το πώς εξελίσσονται οι προμήθειες. Στο ΕΚΑΠΥ γίνεται και η εκκαθάριση των ηλεκτρονικών παραγγελιών από τα νοσοκομεία στις φαρμακευτικές επιχειρήσεις.

Το συγκεκριμένο σύστημα είχε θεσμοθετηθεί με τους νόμους 4512/18 και 5015/23, αλλά ξεκινά τώρα να λειτουργεί. Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας είναι πεπεισμένη για την αποδοτικότητά του και εκτιμάται πως από το 2024 θα ισχύσει για το σύνολο των υλικών που προμηθεύονται τα νοσοκομεία, τα οποία κοστίζουν 1,5 δισ. ευρώ τον χρόνο.

Οι πληροφορίες αναφέρουν πως την αξία του νέου συστήματος αναγνωρίζουν και φαρμακευτικές επιχειρήσεις, καθώς αποφεύγουν τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, ενώ μπορούν να προβλέψουν με επάρκεια τον κύκλο των εργασιών και τις πληρωμές από τα νοσοκομεία. Χάρη στους μηχανισμούς εμπιστευτικότητας, συμβάλλει, επίσης, στη διαπραγμάτευση τιμών μεταξύ Πολιτείας και επιχειρήσεων.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Μολονότι ο Νέος Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Αξιολόγηση Τεχνολογιών Υγείας (Health Technology Assessment, HTA) είναι ένα θετικό βήμα μετά από 10 και πλέον χρόνια συνεργασίας  σε ευρωπαϊκό επίπεδο η μεγαλύτερη πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει παραμένει και δεν είναι άλλη από την πολιτική βούληση που θα πρέπει να επιδείξουν τα κράτη μέλη προκειμένου να αρθούν τα όποια εμπόδια που υπάρχουν και δυσχεραίνουν την μεγαλύτερη πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες. Η συγκεκριμένη ημερίδα “From Theory to Practice: Implementing the EU Health Technology Assessment Regulation” που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στην χώρα μας είναι η δεύτερη περιφερειακή συνάντηση -ακολούθησε την πρώτη που έγινε σε Σκανδιναβικό κράτος- στην οποία έλαβαν μέρος εκπρόσωποι από την Κύπρο, την Ρουμανία, την Βουλγαρία και την Ελλάδα.

Η Aξιολόγηση Tεχνολογιών Yγείας (HTA) εξετάζει πληροφορίες σχετικά με ιατρικά, οικονομικά, κοινωνικά και ηθικά ζητήματα που σχετίζονται με τη χρήση των τεχνολογιών Υγείας. Ειδικότερα, αφορά στην αξιολόγηση νέων φαρμάκων και ιατροτεχνολογικών προϊόντων. Ο νέος Ευρωπαϊκός κανονισμός για την Αξιολόγηση Τεχνολογιών Υγείας αφορά κυρίως στη δημιουργία ενός μηχανισμού για συλλογικές κλινικές αξιολογήσεις  σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, οι οποίες ύστερα θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν  από τα κράτη-μέλη σαν βάση για τις δικές τους περαιτέρω ενέργειες που χρειάζονται για να ληφθούν οι αποφάσεις τιμολόγησης και αποζημίωσης νέων προϊόντων.

Χρονοδιαγράμματα και πεδίο αξιολόγησης:

• Έγκριση του Κανονισμού: Ιανουάριος 2022
• Αξιολόγηση πρώτων θεραπειών (καρκίνος & ATMP): Χειμώνας 2024/2025
• Αξιολόγηση ορφανών φαρμάκων: Χειμώνας 2027/2028
• Αξιολόγηση λοιπών κεντρικά εγκεκριμένων φαρμάκων: Χειμώνας 2029/2030

Τα σημαντικότερα οφέλη από την μεταρρύθμιση της διαδικασίας ΗΤΑ στην Ελλάδα σε συντονισμό με τον Κανονισμό είναι:

1) Η μείωση του χρόνου μέχρι την πλήρη αποζημίωση ενός προϊόντος στους 6 μήνες (συμπεριλαμβανομένης της κλινικής αξιολόγησης από την ΕΕΦΑΧ και της οικονομικής από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης) από τα 2 έτη που διαρκεί σήμερα

2) Η διασφάλιση της ισότητας της πρόσβασης των πολιτών στις θεραπείες τους ανεξάρτητα από το καθεστώς του κάθε προϊόντος (η πρόσβαση μέσω ΣΗΠ δεν είναι ομοιόμορφη για όλα τα προϊόντα)

3) Η απαλοιφή της αβεβαιότητας για το οικονομικό κόστος των θεραπειών και τους πόρους που απαιτούνται για την πρόσβαση των ασθενών (οικονομική αποτύπωση μεταξύ της τιμολόγησης και πλήρους αποζημίωσης)

4) Η ανάπτυξη των βάσεων δεδομένων στην Ελλάδα (σε συνδυασμό με την Κανονισμό για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων/ΕHDS) με διευρυμένη πρόσβαση και η δυνατότητα λήψης αποφάσεων με βάση τα δεδομένα.

Ποια είναι η σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα;

Σύμφωνα με την εκτίμηση του δείκτη W.A.I.T. (Waiting to Access Innovative Therapies) για το 2022 που  διενεργείται ετησίως από την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Φαρμακευτικών Βιομηχανιών (EFPIA) με σκοπό την αποτύπωση του βαθμού πρόσβασης των ασθενών στις νέες καινοτόμες θεραπείες σε 37 χώρες της Ευρώπης:

1) Η Ελλάδα φαίνεται να υστερεί στον χρόνο αποζημίωσης μιας νέας θεραπείας συγκριτικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
2) Το 58% των διαθέσιμων νέων θεραπειών στην Ελλάδα βρίσκεται σε καθεστώς περιορισμένης διαθεσιμότητας ή αποζημίωσης. Αυτή η εικόνα της διαθεσιμότητας των φαρμάκων στους αποκαλύπτει τις ανισότητες στην πρόσβαση των ασθενών στην Ελλάδα σε νέες  θεραπείες.
3) Παράλληλα, η ανεπαρκής  δημόσια χρηματοδότηση της φαρμακευτικής δαπάνης με την παράλληλη χρηματοδότηση του 37% και 13% της συνολικής δαπάνης από την βιομηχανία και τους ασθενείς, αντίστοιχα μέσω των μέτρων συγκράτησης του κόστους δημιουργούν σημαντικές στρεβλώσεις και απειλούν σοβαρά τη βιωσιμότητα του συστήματος υγείας.

Ως εκ τούτου, υποστηρίζεται ότι, ο Κανονισμός αποτελεί σημαντική ευκαιρία για την Ελλάδα για τη διασφάλιση έγκαιρης και ισότιμης πρόσβασης των ασθενών σε αποτελεσματικά νέα φάρμακα που βελτιώνουν την υγεία και την ποιότητα ζωής των ασθενών σε ένα βιώσιμο σύστημα υγείας.

Βασικές αρχές του Νέου Κανονισμού:

Βασικός στόχος είναι η άρση των υφιστάμενων αποκλίσεων στην κλινική διάσταση της ΗΤΑ μεταξύ των κρατών μελών μέσω της εναρμόνισης σε επίπεδο ΕΕ. Επομένως, είναι κρίσιμο να ευθυγραμμιστούν οι μέθοδοι και οι βασικές αρχές της εφαρμογής σε όλα τα κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, ο κανονισμός θεσπίζει:
– κοινούς κανόνες και μεθοδολογίες για την διενέργεια κοινής κλινικής αξιολόγησης (Joint Clinical Assessment,JCA) των τεχνολογιών υγείας
– έναν μηχανισμό που ορίζει ότι τυχόν πληροφορίες, δεδομένα, αναλύσεις και άλλα στοιχεία που απαιτούνται κατά την κοινή κλινική αξιολόγηση υποβάλλονται από τον ΚΑΚ μόνο μία φορά σε επίπεδο ΕΕ.
– το πλαίσιο και τις διαδικασίες συνεργασίας των κρατών-μελών σε επίπεδο ΕΕ.

H συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών σε τεχνολογίες υγείας σε επίπεδο ΕΕ θα εστιάζει στα παρακάτω 4 αντικείμενα:

1) Κοινές κλινικές αξιολογήσεις (JCA) για φάρμακα και επιλεγμένα ιατροτεχνολογικά προϊόντα.

2) Κοινές επιστημονικές διαβουλεύσεις (Joint scientific consultations)  για KAK (π.χ. σχετικά με το σχεδιασμό κλινικών δοκιμών, παράλληλες διαβουλεύσεις HTA/EMA).

3) Σάρωση ορίζοντα (πρώιμος εντοπισμός αναδυόμενων τεχνολογιών υγείας που είναι πιθανό να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στους ασθενείς, τη δημόσια υγεία και τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης).

4) Εθελοντική συνεργασία σε άλλους τομείς (π.χ. μη κλινικές πτυχές του HTA ή άλλων τεχνολογιών υγείας).

Πρέπει να επισημανθεί, ότι ο κανονισμός δεν επηρεάζει την αρμοδιότητα των κρατών-μελών να εξάγουν συμπεράσματα σχετικά με τη σχετική αποτελεσματικότητα των τεχνολογιών υγείας και να λαμβάνουν αποφάσεις σχετικά με τη χρήση τεχνολογίας υγείας στο εθνικό τους σύστημα υγείας, δίνοντας τη δέουσα προσοχή (“due consideration”) στις JCAs. Η τιμολόγηση και αποζημίωση των τεχνολογιών υγείας παραμένει στην αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών.

Διακυβέρνηση της HTA σε επίπεδο ΕΕ

• Ο κανονισμός δημιουργεί μια ομάδα συντονισμού (Coordination Group, CG)  που αποτελείται από εκπροσώπους των κρατών μελών, οι οποίοι θα  επιβλέπουν τις JCA αξιολογήσεις και θα αποφασίζουν σχετικά.
• Τα μέλη της CG ορίζουν τις εθνικές αρχές ή φορείς που θα είναι υπεύθυνοι για την HTA ως μέλη υποομάδων (subgroups), οι οποίες θα εργάζονται στα παραπάνω αναφερόμενα 4 αντικείμενα.
• Δημιουργείται ένα Δίκτυο Ενδιαφερομένων Μερών (Stakeholder Network) που θα πρέπει να παρέχει πληροφορίες για τις κοινές κλινικές αξιολογήσεις και τις επιστημονικές διαβουλεύσεις. Το δίκτυο θα πρέπει να περιλαμβάνει οργανώσεις ασθενών, επαγγελματικές οργανώσεις υγείας, ενώσεις ΚΑΚ, οργανώσεις καταναλωτών και άλλες σχετικές ΜΚΟ στον τομέα της υγείας. Κριτήρια επιλογής θα αποτελούν οι αποδεδειγμένη τρέχουσα ή μελλοντική ενασχόληση στην HTΑ,  επαγγελματική εμπειρία, γεωγραφική κάλυψη πολλών κρατών μελών, επικοινωνιακές δυνατότητες, δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων. Η CG θα συναντά το Δίκτυο Ενδιαφερομένων τουλάχιστον ετησίως και μπορεί να προσκαλεί μέλη του Δικτύου Ενδιαφερομένων Μερών στις συνεδριάσεις τους ως παρατηρητές.
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ενεργεί ως Γραμματεία της CG και θα υποστηρίζει το έργο της όπως πχ επιβεβαίωση έγκαιρης και πλήρους υποβολής του φακέλου, επίβλεψη διαδικασιών, διοικητική, τεχνική και πληροφοριακή υποστήριξη, συνεργασία με άλλους φορείς –  με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων και τις ομάδες εμπειρογνωμόνων, εφαρμογή νομικών πράξεων και ρυθμίσεων.

Διαδικασία HTA σε ΕΕ και κράτη-μέλη

1. Η CG ενεργοποιεί τη διαδικασία για JCA μίας τεχνολογίας υγείας αναθέτοντας την στην ανάλογη υποομάδα JCA.
2. Η υποομάδα JCA ορίζει έναν αξιολογητή και έναν συναξιολογητή.
3. Η υποομάδα ξεκινά τη διαδικασία προσδιορισμού του πεδίου αξιολόγησης (scoping), η οποία αντικατοπτρίζει όλες τις ανάγκες των κρατών-μελών και θέτει τα ερευνητικά ερωτήματα με βάση το πλαίσιο PICO = Population, Intervention, Comparator(s), Outcomes(s)-«Πληθυσμός ασθενών», «Παρεμβάσεις», «Συγκρινόμενες θεραπείες», «Εκβάσεις υγείας». Σε αυτή τη φάση θα λαμβάνονται υπόψη πληροφορίες που παρέχονται από τον ΚΑΚ, ασθενείς, επαγγελματίες υγείας κ.λπ.
4. Η CG ενημερώνει την EΕ για το πεδίο αξιολόγησης της JCA, η οποία με τη σειρά της ενημερώνει σχετικά τον ΚΑΚ και ζητά την υποβολή του φακέλου με προθεσμία υποβολής το αργότερο 45 ημέρες πριν από την προβλεπόμενη ημερομηνία γνωμοδότησης της Επιτροπής Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP). 
5. Η EΕ επιβεβαιώνει την έγκαιρη υποβολή του φακέλου και ότι πληροί τις τυπικές απαιτήσεις. Παράλληλα, θέτει τον φάκελο στη διάθεση των μελών της CG. Αν η ΕΕ διαπιστώσει ελλείψεις, ζητά από τον ΚΑΚ πλήρη υποβολή με δεύτερο αίτημα. Εάν ο φάκελος εξακολουθεί να μην πληροί τις απαιτήσεις, η CG διακόπτει την διαδικασία JCA. Νέα υποβολή  είναι δυνατή μόνο μετά από τουλάχιστον 6 μήνες.
6. Με βάση τον φάκελο του KAK και το εύρος αξιολόγησης, ο αξιολογητής, με τη βοήθεια του συναξιολογητή, ετοιμάζουν το σχέδιο έκθεσης JCA και το υποβάλλουν στην CG. Τα μέλη της υποομάδας και τα ενδιαφερόμενα μέρη έχουν την ευκαιρία να παράσχουν στοιχεία σχετικά με το σχέδιο έκθεσης. O KAK έχει τη δυνατότητα υποβολή σχολίων για τυχόν ανακρίβειες και εμπιστευτικών πληροφοριών.
7. Η έκθεση JCA (συμπεριλαμβανομένης μιας συνοπτικής έκθεσης) δεν θα εξάγει συμπεράσματα σχετικά με τη συνολική κλινική προστιθέμενη αξία μιας τεχνολογίας υγείας και θα περιορίζεται σε μια περιγραφική επιστημονική ανάλυση σχετικά με : Τη σχετική αποτελεσματικότητα της τεχνολογίας υγείας στις σχετικές κλινικές εκβάσεις υγείας (πχ αριθμητικά αποτελέσματα κα διαστήματα εμπιστοσύνης) όπως έχουν ήδη επιλεχθεί από τη διαδικασία PICO και το βαθμός βεβαιότητας για τα σχετικά αποτελέσματα (πχ εσωτερική και εξωτερική εγκυρότητα των μελετών).
8. Λόγω του επιστημονικού χαρακτήρα της έκθεσης, η CG θα προσπαθήσει να εγκρίνει την έκθεση με συναίνεση. Όπου δεν μπορεί να επιτευχθεί συναίνεση, όλες οι αποκλίνουσες επιστημονικές απόψεις θα ενσωματώνονται στην έκθεση.
9. Η υιοθέτηση της έκθεσης JCA για το φαρμακευτικό προϊόν πρέπει να ολοκληρωθεί το αργότερο 30 ημέρες μετά την έγκριση της άδειας κυκλοφορίας από την ΕΕ. 
10. Η CG υποβάλλει την έκθεση στην ΕΕ και μετά από  επιβεβαίωσή της ΕΕ για  την συμμόρφωση των διαδικασιών εντός 10 ημερών, η EΕ δημοσιεύει την έκθεση και ενημερώνει τον ΚΑΚ.
11. Τα κράτη-μέλη οφείλουν να περιλαμβάνουν την έκθεση JCA στην έκθεση αξιολόγησης τεχνολογίας υγείας σε εθνικό επίπεδο.
12. Ο ΚΑΚ δεν υποβάλλει πληροφορίες, δεδομένα, αναλύσεις ή άλλα στοιχεία σε εθνικό επίπεδο που έχουν ήδη υποβληθεί σε επίπεδο ΕΕ. Εξαίρεση αποτελεί η περίπτωση υποβολής προγράμματα έγκαιρης πρόσβασης σε επίπεδο κρατών μελών.
13. Τα κράτη μέλη παρέχουν στην CG πληροφορίες σχετικά με την εθνική διαδικασία HTA και τον τρόπο με τον οποίο ελήφθησαν υπόψη οι αναφορές JCA εντός 30 ημερών από την ολοκλήρωση της εθνικής διαδικασίας. 
14. Η EΕ θα δημοσιεύει ετήσια έκθεση για την αποδοχή της έκθεσης JCA από τα κράτη μέλη και μέχρι το χειμώνα 2026/2027 τα κράτη μέλη καλούνται να υποβάλλουν έκθεση στην ΕΕ σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού, του τρόπου με τον οποίο έχουν ληφθεί υπόψη οι JCA κατά τη διεξαγωγή εθνικών HTA και τη μεθοδολογία τους. Αυτές οι πληροφορίες θα αποτελέσουν τη βάση για την έκθεση της ΕΕ προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο των Υπουργών τον χειμώνα 2027/2028.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/