Ο σοβαρός COVID-19 προκαλεί αλλαγές που μοιάζουν με τη γήρανση στον ανθρώπινο εγκέφαλο

Σε ένα πρόσφατο άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Nature Aging , οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η σοβαρή νόσος του κορωνοϊού 2019 (COVID-19) προκαλεί αλλαγές που μοιάζουν με τη γήρανση στην περιοχή του μετωπιαίου φλοιού του εγκεφάλου, με αποτέλεσμα γνωστικά ελλείμματα. Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της νευρολογικής εξέτασης ατόμων που έχουν αναρρώσει από τον COVID-19.

Προηγούμενες μελέτες έχουν αναφέρει μια μέση 10ετή μείωση της παγκόσμιας γνωστικής απόδοσης μετά τον σοβαρό COVID-19. Ομοίως, ορισμένες αναφορές έχουν δείξει ότι ο COVID-19 βλάπτει τον μετωπιαίο φλοιό, την περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για τη γνωστική λειτουργία.

Παρά αυτές τις παρατηρήσεις, εξακολουθούν να υπάρχουν ανεπαρκείς μοριακές ενδείξεις για επιδράσεις που προκαλούνται από το σοβαρό οξύ αναπνευστικό σύνδρομο του κορωνοϊού 2 (SARS-CoV-2) στον εγκέφαλο, για τις οποίες οι ερευνητές της τρέχουσας μελέτης υποθέτουν ότι είναι παρόμοιες με τις επιταχυνόμενες επιδράσεις της γήρανσης.

Σχετικά με τη μελέτη

Στην παρούσα μελέτη, οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα μετωπιαίου φλοιού που ελήφθησαν από 54 άτομα μέσω προσδιορισμού αλληλουχίας ριβονουκλεϊκού οξέος (RNA-seq) για να εντοπίσουν μοριακές υπογραφές παρόμοιες με τη γήρανση που σχετίζονται με σοβαρό COVID-19.

Μετά τη συλλογή κατά τη διάρκεια της αυτοψίας, παρασκευάστηκαν κατεψυγμένα δείγματα εγκεφάλου χρησιμοποιώντας διαδικασίες βιοασφάλειας επιπέδου 2+ πριν από την εκχύλιση RNA με διαχωρισμό φάσεων. Στη συνέχεια, η ευθυγράμμιση του γονιδιώματος του SARS-CoV-2 αξιολογήθηκε ευθυγραμμίζοντας τις πρωτογενείς αναγνώσεις αλληλουχίας με ένα γονιδίωμα αναφοράς SARS-CoV-2. Ομοίως, οι ερευνητές προσδιόρισαν τη διαφορική έκφραση γονιδίου (DGE) ευθυγραμμίζοντας τις πρωτογενείς αναγνώσεις αλληλουχίας σε ένα μεταγραφικό αναφοράς.

Η ομάδα αναγνώρισε δείγματα μετωπιαίου φλοιού των οποίων η ανάλυση ολόκληρου του μεταγραφώματος έδωσε DEGs με ποσοστό ψευδούς ανακάλυψης (FDR) μικρότερο από 0,05 για ανάλυση εμπλουτισμού γονιδίων (GSEA). Για να μειωθεί η μεροληψία στις μεθόδους δημιουργίας προφίλ μεταγραφής, επινοήθηκε ένας «δείκτης γήρανσης» χρησιμοποιώντας τις κοόρτες γήρανσης και ελέγχου ως σύνολο εκπαίδευσης και δοκιμής.

Η ηλικιωμένη ομάδα περιελάμβανε 21 άτομα με σοβαρό COVID-19. Ένα άτομο είχε ιστορικό νόσου Αλτσχάιμερ (AD) και ένα άλλο επιληψίας, ενώ τα υπόλοιπα 19 δεν είχαν γνωστές νευρολογικές διαταραχές.

Η ηλικιωμένη ομάδα αποτελούνταν επίσης από ένα άτομο 23 ετών με ασυμπτωματική λοίμωξη SARS-CoV-2. Η ομάδα ελέγχου περιελάμβανε 22 μάρτυρες που δεν είχαν μολυνθεί από τον SARS-CoV-2 ταιριάζουν με την ηλικία και το φύλο χωρίς νευρολογικές διαταραχές και ένα μη μολυσμένο άτομο με AD με αντιστοιχία ηλικίας και φύλου.

Μια άλλη ανεξάρτητη ομάδα ελέγχου αποτελούμενη από εννέα μη μολυσμένα με SARS-CoV-2 άτομα ηλικίας μεταξύ 22 και 85 ετών με ιστορικό θεραπείας με αναπνευστήρα (VENT) ή μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) συμπεριλήφθηκε επίσης στην τελική ανάλυση.

Επιπλέον, μελετήθηκαν μεταγραφικά δεδομένα μετωπιαίου φλοιού από ένα άλλο υποσύνολο 633 ατόμων που πρόσφεραν τον εγκέφαλό τους για τη Μελέτη Θρησκευτικής Τάξης και το Πρόγραμμα Μνήμης και Γήρανσης (ROSMAP). Αυτά τα άτομα υποβλήθηκαν σε εξέταση Mini-Mental State Examination (MMSE) όσο ζούσαν.

Αυτό το υποσύνολο ατόμων κατηγοριοποιήθηκε σύμφωνα με τη μέση βαθμολογία τους MMSE, όπου η βαθμολογία 25 υποδηλώνει υψηλή γνωστική απόδοση και λιγότερο από 25 υποδεικνύει χαμηλή γνωστική απόδοση, αντίστοιχα. Αυτή η άσκηση βοήθησε τους ερευνητές να αξιολογήσουν περαιτέρω τη σχέση μεταξύ των μεταγραφικών αλλαγών που σχετίζονται με τον COVID-19 και της γνωστικής λειτουργίας.

Ευρήματα μελέτης

Εκτός από το άτομο 62 ετών με επιληψία και τον 23χρονο με ασυμπτωματική λοίμωξη, όλα τα κρούσματα COVID-19 στην ηλικιωμένη κοόρτη διαχωρίστηκαν πιο μακριά από τους ελέγχους, όπως αξιολογήθηκε με αναλύσεις ομαδοποίησης. Οι ηλικιωμένοι ενήλικες στην κοόρτη ICU/VENT συγκεντρώθηκαν επίσης κοντά σε άτομα μολυσμένα με SARS-CoV-2 στην ηλικιωμένη κοόρτη.

Συνολικά 6.993 DEG εντοπίστηκαν μεταξύ των περιπτώσεων COVID-19 της ηλικιωμένης κοόρτης και των μαρτύρων που ταιριάζουν με την ηλικία και το φύλο. Μεταξύ αυτών των δύο κοορτών, 3.330 και 3.663 DEG ρυθμίστηκαν ουσιαστικά προς τα πάνω και προς τα κάτω, αντίστοιχα.

Ενώ ο σοβαρός COVID-19 οδήγησε σε θετικό γονιδιακό εμπλουτισμό των οδών του ανοσοποιητικού, εμπλούτισε αρνητικά τα μονοπάτια της μνήμης και της γνώσης. Η ασθένεια διατάραξε επίσης τις κυτταρικές αποκρίσεις σε διάφορες βιολογικές οδούς που σχετίζονται με τη γήρανση του εγκεφάλου, όπως η βλάβη του δεοξυριβονουκλεϊκού οξέος (DNA) και η ομοιόσταση του ασβεστίου. Η GSEA αποκάλυψε επίσης μια σταθερή συσχέτιση μεταξύ του σοβαρού COVID-19 και της κακής γνωστικής απόδοσης.

Πρόσθετες αναλύσεις που αξιοποιούν τον δείκτη γήρανσης επιβεβαίωσαν ότι ο σοβαρός COVID-19 μετατόπισε τη μοριακή ηλικία των εγκεφάλων σε σχέση με μη μολυσμένα ICU/VENT και μάρτυρες που ταιριάζουν με την ηλικία και το φύλο.

Περιέργως, οι παρατηρούμενες αλλαγές γονιδιακής έκφρασης σε δείγματα από άτομα με σοβαρό COVID-19 δεν οφείλονταν στην παρουσία του SARS-CoV-2 RNA στον μετωπιαίο φλοιό. Αντίθετα, αυτές οι αλλαγές πιθανότατα συνέβησαν λόγω της ανοδικής ρύθμισης της ανταπόκρισης της ιντερφερόνης (IFN) και του παράγοντα νέκρωσης όγκου (TNF) στον μετωπιαίο φλοιό που στη συνέχεια προκάλεσε γνωστικά ελλείμματα παρόμοια με τη γήρανση.

Συμπεράσματα

Η τρέχουσα μελέτη εντόπισε αλλαγές της γονιδιακής έκφρασης που μοιάζουν με τη γήρανση σε άτομα με σοβαρό COVID-19 που εξηγούν τα γνωστικά ελλείμματα που παρατηρούνται σε περιπτώσεις ανάρρωσης. Επιπλέον, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι κυκλοφορούσες προφλεγμονώδεις κυτοκίνες μεσολαβούσαν σε αυτές τις αλλαγές γονιδιακής έκφρασης που σχετίζονται με τη γήρανση, γεγονός που υποδηλώνει ότι η σοβαρή φλεγμονή που προκαλείται από τον COVID-19 μπορεί να είναι νευροπροστατευτική.

Με βάση αυτά τα ευρήματα, οι ερευνητές συνιστούν σε όσους έχουν αναρρώσει από σοβαρό COVID-19 να υποβάλλονται σε νευρολογική παρακολούθηση. Η παρακολούθηση και οι πρώιμες παρεμβάσεις θα μπορούσαν ενδεχομένως να εμποδίσουν τις νευρολογικές παθολογίες που μοιάζουν με τη γήρανση και την επακόλουθη γνωστική έκπτωση σε αυτά τα άτομα.

 

 

Πηγη: https://healthmag.gr/

Δωρεάν εργαστήριο Θεραπευτικής Φωτογραφίας για ογκολογικούς ασθενείς

Σε ογκολογικούς ασθενείς στην επαρχία απευθύνονται εργαστήρια θεραπευτικής Φωτογραφίας. Τα εργαστήρια διοργανώνει ο Φορέας Τέχνης στην Υγεία «Eyes of Light».

Πρόκειται διαδικτυακό, ανοιχτό  εργαστήριο στο οποίο μπορούν να συμμετάσχουν όλοι όσοι έχουν διάγνωση καρκίνου στα τελευταία πέντε χρόνια. Το εργαστήριο προσφέρεται δωρεάν. Οι συμμετέχοντες δεν χρειάζονται ειδικές γνώσεις φωτογραφίας. Το εργαστήριο αρχίζει από τις 25 Ιανουαρίου και θα ολοκληρωθεί στις 26 Απριλίου. Το εργαστήριο θα διεξάγεται διαδικτυακά και εξ αποστάσεως κάθε Τετάρτη από τις 18.15 έως τις 20.30.

Προσδοκία μέσω των δραστηριοτήτων είναι η ενίσχυση της αυτογνωσίας και η ενδυνάμωση της αυτοπεποίθησης. Παράλληλη στόχευση αποτελεί η εκτόνωση του στρες και των δυσάρεστων συναισθημάτων, η καλλιέργεια της φαντασίας και η διοχέτευση της δημιουργικότητας, με το ταυτόχρονο μοίρασμα με άλλους, μέσα στο ευχάριστο περιβάλλον της ομάδας. Οι συμμετέχοντας θα μοιράζονται τα αποτελέσματα των φωτογραφικών εργασιών,  με αναρτήσεις σε μια απλή εκπαιδευτική πλατφόρμα Google Classroom (προσβάσιμη από υπολογιστή, τάμπλετ, ή και κινητό τηλέφωνο) και οι συναντήσεις γίνονται μέσω Zoom. Τόσο κατά την εισαγωγική συνάντηση, όσο και κατά περίπτωση όταν χρειάζεται, δίνονται αναλυτικές οδηγίες. Ακόμη, δίνεται η δυνατότητα ανάμεσα στις συναντήσεις, οι συμμετέχοντες να κάνουν διάφορες φωτογραφικές εργασίες στο χρόνο που τους εξυπηρετεί και θα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους (εφόσον το επιθυμούν) μέσω μιας κλειστής ομάδας.

Προϋποθεσεις συμμετοχής:

  • Κάμερα κινητού ή ψηφιακή φωτογραφική μηχανή και γνώση χρήσης τους
  • Εξοικείωση με τρόπους μοιράσματος φωτογραφιών μέσω κινητού, υπολογιστή ή τάμπλετ
  • Χρήση υπολογιστή ή τάμπλετ (προτείνονται για τις διαδικτυακές συναντήσεις)
  • Ικανοποιητική σύνδεση στο Internet
  • Συμπλήρωση τελικής φόρμας εγγραφής και συγκατάθεσης (όροι συμμετοχής, προστασία προσωπικών δεδομένων και πνευματικών δικαιωμάτων)

Το εργαστήριο πραγματοποιείται με την ευγενική υποστήριξη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση. Σημειώνεται ότι ο φορέας «Eyes of Light» εφαρμόζει τη μέθοδο της θεραπευτικής φωτογραφίας για πρώτη φορά στην κοινότητα των ανθρώπων με εμπειρία καρκίνου στην Ελλάδα. Τα εργαστήρια του έχουν αναγνωριστεί διεθνώς από το Phototherapy Centre του Καναδά και η οργάνωση έχει βραβευτεί ως «Best Therapeutic Photography Workshop Provider», από τα Private Healthcare Awards 2021 της Global Health & Pharma στο Ηνωμένο Βασίλειο.

 

 

Πηγη: https://virus.com.gr/

Εμβόλια: Εσύ θα έπαιρνες μέρος σε μια κλινική δοκιμή; Vaccelerate

Έρευνα για τη συμμετοχή σε κλινικές δοκιμές για εμβόλια κατά του COVID-19 διεξάγεται μέσω του Ευρωπαϊκού Προγράμματος VACCELERATE.

Η έρευνα σχετικά με τα εμβόλια έχει αναπτυχθεί με ταχύτατους ρυθμούς κατά την διάρκεια της πανδημίας του COVID-19, με τα διαθέσιμα εμβόλια κατά της νόσου να είναι αποτελεσματικά στην πρόληψη της σοβαρής νόσησης και της θνητότητας.

Παρ’όλα αυτά, υπάρχουν ερωτήματα που μένουν αναπάντητα: Κάθε πότε κάνουμε αναμνηστικές δόσεις; Πόσο αποτελεσματικά είναι τα διαθέσιμα εμβόλια για μελλοντικές παραλλαγές του ιού;

Εμβόλια και κλινικές δοκιμές

Αυτά τα ερωτήματα μπορούν να απαντηθούν μόνο από τις κλινικές δοκιμές εμβολίων.

Ωστόσο, το ερευνητικό προσωπικό αντιμετωπίζει δυσκολίες στην διεξαγωγή τους, με κυριότερη την ανεύρεση αρκετού αριθμού εθελοντών/τριών, ειδικά αν αυτοί/ες ανήκουν σε ευαίσθητες πληθυσμιακές ομάδες.

Έτσι, o δισταγμός των εθελοντών/τριών για συμμετοχή σε κλινικές δοκιμές καθυστερεί σημαντικά αυτές τις τόσο αναγκαίες απαντήσεις.

Το VACCELERATE είναι μια πανευρωπαϊκή, ακαδημαϊκή πλατφόρμα, που έχει ως στόχο την επιτάχυνση των κλινικών δοκιμών εμβολιών φάσης ΙΙ και ΙΙΙ.

Για την αποσαφήνιση των παραγόντων που επηρεάζουν το ενδιαφέρον του κοινού για την συμμετοχή σε κλινικές δοκιμές, το VACCELERATE σχεδίασε μια ανώνυμη, ηλεκτρονική μελέτη.

Στόχος μελέτης

Ο στόχος της μελέτης είναι να απομονωθούν τα κίνητρα και τα εμπόδια των κατοίκων της Ευρώπης για συμμετοχή σε κλινικές δοκιμές εμβολίων για τον COVID-19/άλλα νοσήματα.

Τα αποτελέσματα της μελέτης αναμένεται να βοηθήσουν το ερευνητικό προσωπικό που σχεδιάζει κλινικές δοκιμές, γεγονός που θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη, ταχύτερη και πιο αντιπροσωπευτική συμμετοχή σε κλινικές δοκιμές.

Η μελέτη αποτελείται από ένα ανώνυμο ερωτηματολόγιο, που απαιτεί 10 λεπτά για την συμπλήρωση του.

Τα άτομα που θα συμμετέχουν θα ρωτηθούν σχετικά με τα κίνητρα τους για συμμετοχή σε κλινικές δοκιμές για εμβόλια κατά του COVID-19/άλλων νοσημάτων, αλλά και για το ενδιαφέρον τους για πιθανή μελλοντική συμμετοχή σε δοκιμές.

Για να λάβεις μέρος στην μελέτη, πάτησε ΕΔΩ.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Φιλίππου για ελλείψεις φαρμάκων: Η κατάσταση θα ομαλοποιηθεί

Στην εκτίμηση ότι, εκτός απροόπτου, η κατάσταση με τις ελλείψεις στα φάρμακα θα ομαλοποιηθεί μέσα στο επόμενο δεκαήμερο προχώρησε ο πρόεδρος του ΕΟΦ, Δημήτρης Φιλίππου.

«Τα πράγματα δεν είναι τόσο τραγικά. Έλλειψη σημαίνει ότι όπου και να πάω δεν θα το βρω. Αυτό συνέβη γιατί υπήρχε μια πολύ μεγάλη αύξηση της ζήτησης λόγω των ιώσεων και υπήρχε και ένας περιορισμός της αγοράς, όπως γίνεται πάντα τις τελευταίες ημέρες του χρόνου. Από σήμερα, λοιπόν, που έχουν επανέλθει όλη στην εφοδιαστική αλυσίδα και ειδικά για τα εισπνεόμενα για τα οποία έχει γίνει πολύς λόγος, έχουν αποδεσμευτεί πολύ μεγάλες ποσότητες» δήλωσε στην ΕΡΤ ο κ. Φιλίππου επαναλαμβάνοντας ότι τα όποια προβλήματα θα εξομαλυνθούν.

Όσον αφορά τη λίστα των 161 φαρμάκων που είναι σε έλλειψη από την ελληνική αγορά ο πρόεδρος του ΕΟΦ έκανε λόγο για ένα διαχρονικό πρόβλημα το οποίο είναι περισσότερο έντονο στην Ευρώπη από ό,τι στη χώρα μας.

Ισχυρή φαρμακοβιομηχανία

Όπως είπε τα ιατρικά σκευάσματα που είναι σε έλλειψη για διάφορους λόγους «αφορούν χρόνιους ασθενείς και είναι ως επί το πλείστον αντιδιαβητικά φάρμακα, αντιεπιληπτικά, φάρμακα ψυχοτρόπα, τα οποία ευρίσκονται σε έλλειψη λόγω διαταραχής της παγκόσμιας παραγωγής». Όσον αφορά τα εισπνεόμενα στα οποία αναφέρθηκαν οι περισσότερες ελλείψεις αποκάλυψε ότι αποδεσμεύτηκαν από τις φαρμακαποθήκες μεγάλες ποσότητες και σύντομα θα είναι διαθέσιμες στους ασθενείς.

Εξήγησε, δε, ότι «στην Ελλάδα έχουμε μια ισχυρή φαρμακοβιομηχανία η οποία με τα γενόσημα έχει καλύψει σε πολύ σημαντικό βαθμό τις ανάγκες στα φάρμακα πρώτης ανάγκης, αυτά τα οποία πηγαίνει ο ασθενής για να εξυπηρετηθεί και παίρνει μόνος του το φαρμακείο».

«Τα γενόσημα θα βοηθήσουν στην επίλυση του προβλήματος σε συγκεκριμένους κωδικούς. Πρέπει να καταλάβει ο κόσμος ότι ένα φάρμακο όταν αδειοδοτηθεί έχει ακριβώς το ίδιο προφίλ ασφάλειας και αποτελεσματικότητας με το αντίστοιχό του. Διαφορετικά δεν θα μπορούσε να πάρει άδεια να κυκλοφορήσει» πρόσθεσε ο πρόεδρος του ΕΟΦ. «Η ουσία θεραπεύει και όχι το φάρμακο» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Φιλίππου.

Απαγόρευση εξαγωγών

Αναφορικά με την απαγόρευση εξαγωγών σε αρκετά σκευάσματα ο κ. Φιλίππου διευκρίνισε ότι «ο ΕΟΦ έβγαλε μια πολύ μεγάλη απαγόρευση, πολύ ισχυρή, την ισχυρότερη που έχει βγάλει και αναφέρει 260 κωδικούς». Συμπλήρωσε, μάλιστα, ότι έχουν γίνει έλεγχοι και στις φαρμακαποθήκες, στα φαρμακεία και στις εταιρείες που τα προμηθεύουν, με αποτέλεσμα έχουν αρχίσει πλέον και ομαδοποιούνται, όχι πλήρως, με ένα 5% με 10% που είναι σε έλλειψη να επιστρέψουν στα ράφια των φαρμακείων το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου.

Όσον αφορά τις δύο φαρμακαποθήκες για τις οποίες ανεστάλη η λειτουργία τους λόγω άρνησης των ελέγχων από κλιμάκια του ΕΟΦ τόνισε ότι δεν ανήκαν σε κάποιο σύλλογο αλλά ήταν ιδιώτες αυτόνομοι: «Οι φαρμακαποθήκες, οι οποίες αρνήθηκαν τον έλεγχο, ανεστάλη η άδεια λειτουργίας τους. Εφόσον βρεθούν παραπτώματα τα οποία θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία, προχωρούμε σε ανάκληση της άδειας».

Ερωτηθείς, τέλος, για τις αυξήσεις σε φτηνά φάρμακα που έχουν εξαγγελθεί απάντησε ότι «είναι μία πρακτική η οποία έχει εφαρμοστεί το 2020 που είχαμε πάλι φάρμακα τα οποία η τιμή τους ήταν χαμηλότερη από το κόστος παραγωγής τους, γεγονός που είχε ως συνέπεια η εταιρείες προχωρούν σε ανάκλησή τους».

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr

Moderna: Στα 130 δολ. η τιμή του εμβολίου κατά του κορωνοϊού

Μεταξύ 110 έως 130 δολ. ανά δόση αναμένεται το επόμενο διάστημα να τιμολογήσει η Moderna το εμβόλιο κατά του κορωνοϊού στις ΗΠΑ, όταν μεταβεί από την κρατική σύμβαση στην εμπορική διανομή των εμβολίων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, το εύρος των τιμών που εξετάζονται είναι παρόμοιο με αυτό που η Pfizer Inc. είπε τον Οκτώβριο ότι εξέταζε για το εμβόλιο που ανέπτυξε με την BioNTech SE.

Τι ανέφερε ο CEO της Moderna

«Θα πίστευα ότι αυτός ο τύπος τιμολόγησης είναι συνεπής με την αξία» που παρέχεται από το εμβόλιο, δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Moderna Stephane Bancel σε συνέντευξή του τη Δευτέρα στο περιθώριο του συνεδρίου J.P. Morgan Healthcare Conference στο Σαν Φρανσίσκο.

Ανέφερε ακόμη ότι η αναμενόμενη τιμή για τις εμπορικές ασφαλιστικές εταιρείες θα ήταν σημαντικά υψηλότερη από το κόστος ανά δόση στα συμβόλαια προμήθειας της Moderna με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Πόσο κοστίζουν τα ενισχυτικά εμβόλια

Τα ενημερωμένα ενισχυτικά εμβόλια της Moderna κοστίζουν περίπου 26 $ ανά δόση σε μια ομοσπονδιακή σύμβαση προμήθειας που υπογράφηκε τον Ιούλιο του 2022. Το αρχικό εμβόλιο κόστιζε περίπου 15 έως 16 $ ανά δόση σε προηγούμενα συμβόλαια προμήθειας.

Μέχρι σήμερα, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει αγοράσει όλες τις δόσεις των εμβολίων Covid-19 και τις έχει διαθέσει χωρίς κόστος στους καταναλωτές. Αμερικανοί αξιωματούχοι είπαν ότι μετά την εξάντληση της προμήθειας που εξασφαλίζεται βάσει ομοσπονδιακών συμβάσεων, οι εταιρείες θα πρέπει να στραφούν στην τυπική εμπορική διανομή.

Σε συζητήσεις με νοσοκομεία και φαρμακεία

Η Moderna βρίσκεται σε συζητήσεις με νοσοκομειακά συστήματα, φαρμακεία και διευθυντές παροχών φαρμακείων για να ευθυγραμμίσει τη διανομή του εμβολίου της ενόψει μιας πιθανής εκστρατείας που θα προτείνει στους πολίτες να λάβουν την ενισχυτική δόση μέσα στο φθινόπωρο, είπε ο κ. Bancel.

Οι ενισχυτικές δόσεις που διανέμονται το φθινόπωρο ενδέχεται να ενημερωθούν για να ταιριάζουν με τις κυκλοφορούσες παραλλαγές του κορωνοϊού, είπε ο κ. Bancel. Ακόμη και σε υψηλότερες τιμές ανά δόση, οι πωλήσεις του εμβολίου Covid-19 της Moderna αναμένεται να μειωθούν.

Αναμένονται ελάχιστες πωλήσεις εμβολίων

Η εταιρεία του Κέιμπριτζ της Μασαχουσέτης δήλωσε τη Δευτέρα ότι αναμένει ελάχιστες πωλήσεις εμβολίων για τον Covid-19 περίπου 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το 2023, με τη δυνατότητα για την αγορά περισσότερων δόσεων. Για ολόκληρο το έτος 2022, κατέγραψε περίπου 18,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε πωλήσεις εμβολίων Covid-19.

Η εταιρεία αυξάνει την εστίασή της σε πιθανά νέα προϊόντα πέρα από το εμβόλιο Covid-19, όπως ένα εμβόλιο για τον αναπνευστικό ιό ή RSV. Η Moderna αναμένει να αναφέρει σύντομα αποτελέσματα από μια μεγάλη μελέτη για το εμβόλιο RSV, είπε ο κ. Bancel.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Δωρεάν ιατρικές εξετάσεις από τις Κινητές Ιατρικές Μονάδες στο Μαντούδι

Το ιατρικό προσωπικό των Κινητών Ιατρικών Μονάδων (ΚΙΜ) πραγματοποιεί την 1η αποστολή για το 2023 στο Μαντούδι

Το έμπειρο ιατρικό προσωπικό των Κινητών Ιατρικών Μονάδων (ΚΙΜ) θα πραγματοποιήσει την 1η αποστολή για το 2023 και θα βρεθεί για 3η φορά στο Μαντούδι στο πλαίσιο διεξαγωγής του Εθνικού Προγράμματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας σε απομακρυσμένες περιοχές της χώρας μας.

Οι ιατρικές ειδικότητες που θα πλαισιώνουν την ομάδα των ΚΙΜ στο Μαντούδι είναι:

Καρδιολόγος, Ορθοπαιδικός, Οφθαλμίατρος, Ωτορινολαρυγγολόγος, Παιδοδοντίατρος, Γυναικολόγος, Γενικός Χειρουργός, Διαιτολόγος

Επιπλέον, διαδικτυακά θα συμμετέχουν στο έργο των ΚΙΜ οι ακόλουθες ειδικότητες: Νευρολόγος, Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος

Τα ιατρεία θα διεξαχθούν:

Στο Κέντρο Υγείας στο Μαντούδι

Τετάρτη 11 Ιανουαρίου 2023 (15:00 – 17:00)

Πέμπτη 12 Ιανουαρίου 2023 (09:00 – 17:00)

Παρασκευή 13 Ιανουαρίου 2023 (09:00 – 17:00)

Σάββατο 14 Ιανουαρίου 2023 (09:00 – 17:00)

Κυριακή 15 Ιανουαρίου 2023 (09:00 – 14:00)

Θα παρέχονται δωρεάν οι ακόλουθες υπηρεσίες & διαγνωστικές εξετάσεις:

Ψηφιακή Τρισδιάστατη Μαστογραφία ● Ψηφιακός Ακτινολογικός Έλεγχος ● Μέτρηση Οστικής Πυκνότητας ● Ηλεκτροκαρδιογράφημα – Triplex Καρδιάς ● Χειρουργική Εκτίμηση Θυρεοειδούς και Μαστού, Έλεγχος Κιρσών ● Έλεγχος Προστάτη ● Αφαίρεση Σμηγματογόνων Κύστεων, Λιπωμάτων, Σπίλων ● Τεστ Ανίχνευσης Αιμορραγίας Εντέρου (Πολύποδας)● Τεστ Παπανικολάου (test Pap) – Κολπικός Υπέρηχος ● Έλεγχος Οπτικής Οξύτητας – Μέτρηση Ενδοφθάλμιας Πίεσης ● Βυθοσκόπηση ● Ακοόγραμμα – Τυμπανόγραμμα – Ενδοσκόπηση ● Έλεγχος Σκελετικών Ανωμαλιών σε Παιδιά (σκολίωση, κύφωση), Ορθοπαιδική Εξέταση ● Διάγνωση Νευρολογικών Παθήσεων (Ημικρανίες, Άνοιες, ν.Parkinson) ● Ανίχνευση Μαθησιακών Δυσκολιών ● Διατροφική Αξιολόγηση – Λιπομέτρηση ● Ενδοστοματική εξέταση παιδιών

Ηλεκτρονική καταχώρηση ραντεβού μέσω:

Της ιστοσελίδας των ΚΙΜ | https://mykim.gr

Tης εφαρμογής MyKIM διαθέσιμη σε Playstore & Appstore

 

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να καλείτε στο τηλέφωνο:
210 2447694 (Δευ – Παρ,13:00 – 16:00).

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Υπουργείο Υγείας: Τρία νομοσχέδια πριν τις εκλογές – Οι εντολές Μαξίμου

Ποια νομοσχέδια προετοιμάζει το υπουργείο Υγείας πριν προκηρυχθούν οι εκλογές

Άρον άρον τρία νομοσχέδια θα πρέπει να ετοιμάσει το υπουργείο Υγείας το επόμενο τρίμηνο, εν αναμονή των εκλογών.
Η ηγεσία του υπουργείου Υγείας βρίσκεται επί ποδός για να ολοκληρώσει και να προετοιμάσει τα τρία νομοσχέδια που έχουν ζητηθεί από το Μέγαρο Μαξίμου, καθώς από τον Απρίλιο και μετά όπως έχει δηλώσει και ο πρωθυπουργός έρχονται οι εκλογές.

Γι αυτό και οι υπηρεσίες στο υπουργείο Υγείας έχουν πάρει φωτιά ώστε να ολοκληρωθούν τα κείμενα των νομοσχεδίων τα οποία θα πρέπει να κατατεθούν στη Βουλή.
Μάλιστα σε πρόσφατη σύσκεψη που έγινε στο Μέγαρο Μαξίμου επισημάνθηκε ότι θα πρέπει να ψηφιστούν τα νομοσχέδια πριν κλείσει η Βουλή λόγω των εκλογών πιθανώς τον Μάρτιο.

Γι αυτό σύμφωνα με πληροφορίες του HealthReport.gr, οι οδηγίες που έχουν δοθεί είναι να είναι έτοιμα τα νομοσχέδια μέχρι τα μέσα Μαρτίου.

Τα νομοσχέδια που θα πρέπει να έχει έτοιμα το υπουργείο Υγείας άμεσα είναι:

-Για τη δωρεά και μεταμόσχευση οργάνων, ιστών και κυττάρων. Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο που θα διευκολύνει περαιτέρω τη δωρεά οργάνων ώστε να μην υπάρχουν γραφειοκρατικές διαδικασίες που δημιουργούν προσκόμματα στη αλυσίδα διάθεσης των μοσχευμάτων.

-Ένα άλλο νομοσχέδιο που αναμένεται να προωθηθεί θα αφορά στους Φαρμακευτικούς Συλλόγους και τη λειτουργία τους. Πρόκειται όπως όλα δείχνουν για ένα διαδικαστικό ζήτημα το οποίο δεν αποκλείεται να προωθηθεί και σε τροπολογίες.

-Μία άλλη εντολή που έδωσε το Μέγαρο Μαξίμου αφορά στη λειτουργία των Μονάδων Ημερήσιας Νοσηλείας. Θα πρέπει να δημιουργηθεί το θεσμικό πλαίσιο ώστε να λειτουργούν με συγκεκριμένους κανόνες για τους ασθενείς που χρειάζονται μία επέμβαση αλλά όχι νοσηλεία μακροχρόνια.
Οι νομοθετικές παρεμβάσεις από το υπουργείο Υγείας αναμένεται να ετοιμασθούν άμεσα πριν προκηρυχθούν οι κάλπες.

 

 

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

ΙΣΑ: Δύσκολες οι επόμενες εβδομάδες – Έξαρση των λοιμώξεων

Η ανάγκη για έγκαιρη χορήγηση των αντιικών φαρμάκων και αξιοποίηση από την επιστημονική κοινότητα, των νέων θεραπειών για τον κορωνοϊό, τονίστηκε στο πλαίσιο της ευρείας σύσκεψης της Επιστημονικής Επιτροπής του ΙΣΑ που συγκάλεσε ο πρόεδρος Γιώργος Πατούλης, με τη συμμετοχή των εκπροσώπων του ΣΦΕΕ, της ΠΕΦ, του ΕΟΔΥ και των Επιστημονικών Ενώσεων.

Παρέμβαση έκανε ο υπουργός Υγείας κ. Θάνος Πλεύρης, ο οποίος επεσήμανε ότι θα ικανοποιηθεί το αίτημα του ΙΣΑ, για την υποχρεωτική χορήγηση όλων των φαρμάκων με ιατρική συνταγή, κατά την ορθή επιστημονική πρακτική. Επίσης όπως είπε εξετάζεται το αίτημα, για επαναξιολόγηση των φαρμάκων που βρίσκονται στη λίστα των Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων.

ΙΣΑ: Δύσκολες οι επόμενες εβδομάδες

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του ΙΣΑ, αναφέρθηκε στο επόμενο κρίσιμο χρονικό διάστημα, κατά το οποίο αναμένεται περαιτέρω έξαρση του κορωνοϊού, της γρίπης που έχει επιθετική συνδρομή φέτος και άλλων ιώσεων και κάλεσε την επιστημονική κοινότητα να είναι σε εγρήγορση.

«Τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται περαιτέρω έξαρση των λοιμώξεων του αναπνευστικού. Οι ασθενείς πρέπει να απευθύνονται εγκαίρως στον θεράποντα ιατρό για να προλάβουν τυχόν επιπλοκές και να ακολουθούν τις συστάσεις του. Επίσης οι γιατροί να ακολουθούν τις οδηγίες των Επιστημονικών Εταιριών και να αξιοποιούν τα νέα όπλα της επιστήμης», τόνισε ο κ. Πατούλης.

Παράλληλα, συζητήθηκαν οι ελλείψεις φαρμάκων που παρατηρούνται στην αγορά. Ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου εξέφρασε την εκτίμηση ότι το επόμενο χρονικό διάστημα, η κατάσταση θα ομαλοποιηθεί, με την προϋπόθεση όμως ότι δεν πρόκειται να αυξηθεί περαιτέρω η ζήτηση. Από την πλευρά του, ο Εντεταλμένος Σύμβουλος της ΠΕΦ κ. Βασίλης Πενταφράγκας χαρακτήρισε το πρόβλημα διαχρονικό και διαβεβαίωσε ότι για τους επόμενους μήνες, η ελληνική φαρμακοβιομηχανία έχει δεσμεύσει πρώτες ύλες, για να διασφαλίσει την επάρκεια στην αγορά.

Οι συστάσεις

Στη συνέχεια, ο Α’ Αντιπροέδρος του ΕΟΔΥ καθηγητής Δημήτρης Παρασκευής αναφέρθηκε στα τελευταία επιδημιολογικά δεδομένα και τόνισε την ανάγκη, ειδικά οι ηλικιωμένοι να κάνουν την αναμνηστική δόση για τον κορωνοιό. Στην ανάγκη διεύρυνσης της χρήσης των αντιικών φαρμάκων, αναφέρθηκαν οι καθηγητές κ. κ Γιώργος Σαρόγλου και Κυριακή Κανελοπούλου, οι οποίοι διευκρίνισαν ότι νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες προβλέπουν ότι:

-σε άτομα άνω των 60 ετών με συμπτώματα γριπώδους συνδρομή, επιβάλλεται η χρήση των αντιικών φαρμάκων

-κάθε ασθενής άνω των 60 ετών ακόμα και χωρίς συνοσυρότητες έχει ένδειξη να πάρει το αντιικό φάρμακο για τον κορωνοϊό καθώς έχει αποδειχθεί ότι αποτρέπει σε μεγάλο βαθμό, την εισαγωγή στο νοσοκομείο και μειώνει την πιθανότητα long covid.

Ο καθηγητής και Μέλος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμού κ. Γιώργος Χρούσος επεσήμανε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα για τα παιδιά αυτή την περίοδο είναι ο συγκυτιακός ιός καθώς λόγω της πανδημίας πολλά παιδιά δεν έχουν ανοσοποιηθεί. Αναφορικά, με το αντιγριπικό εμβόλιο διευκρίνισε ότι είναι υποχρεωτικό για τα παιδιά έως ενός έτους και για τα υπόλοιπα παιδιά, σύμφωνα με τη σύσταση του γιατρού.

Σημαντικές παρεμβάσεις έκαναν επίσης οι κ.κ. Χρυσούλα Νικολάου, Τάσος Χατζής, Μιχάλης Σαμάρκος, Άρτεμις Τσίτσικα, Νίκος Καυκάς, Μαντώ Λιάπικου, Χρήστος Τζιβανίδης, Λεωνίδας Μάντζος, Αναστάσιος Σπανός, Ανδρέας Πάγκαλης, Πάνος Ευσταθίου.

 

 

Πηγη: https://healthpharma.gr/

Η κόπωση λόγω της πανδημίας επηρεάζει αρνητικά την πρόθεση εμβολιασμού κατά της covid 19

Αλλά η ψυχική ανθεκτικότητα διαδραματίζει θετικό διαμεσολαβητικό ρόλο
Το Τμήμα Νοσηλευτικής του ΕΚΠΑ πραγματοποίησε μια μελέτη για να
διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο η κόπωση λόγω της πανδημίας επιδρά στην πρόθεση εμβολιασμού κατά της COVID-19 με μια αναμνηστική δόση. Επιπλέον, διερευνήθηκε εάν η ψυχική ανθεκτικότητα μπορεί να έχει θετικό διαμεσολαβητικό ρόλο στη σχέση μεταξύ της κόπωσης και της πρόθεσης εμβολιασμού.Η μελέτη αυτή είναι η πρώτη που πραγματοποιείται διεθνώς για να διερευνήσει το συγκεκριμένο ερευνητικό ερώτημα και δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό “Vaccines” με το πλήρες κείμενο να είναι ελεύθερα προσβάσιμο στον σύνδεσμο https://www.mdpi.com/2076-393X/11/1/62. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τον Επίκουρο Καθηγητή Πέτρο Γαλάνη, την υποψήφια Διδάκτορα Αγλαΐα Κατσιρούμπα (νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc), τις Καθηγήτριες Δάφνη Καϊτελίδου και Παναγιώτα Σουρτζή, τον Αναπληρωτή Καθηγητή Θεόδωρο Κατσούλα, την Επίκουρη Καθηγήτρια Όλγα Σίσκου και τη Διδάκτορα Ολυμπία Κωνσταντακοπούλου. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο του 2022 και ο μελετώμενος πληθυσμός περιλάμβανε 1256 άτομα του γενικού πληθυσμού τα οποία ήταν ήδη πλήρως εμβολιασμένα με το αρχικό σχήμα εμβολιασμού κατά της COVID-19 και μπορούσαν να εμβολιαστούν με μια αναμνηστική δόση για την περίοδο του χειμώνα. Η πρόθεση των συμμετεχόντων να λάβουν μια αναμνηστική δόση κυμάνθηκε σε χαμηλά επίπεδα. Πιο συγκεκριμένα, το 34,1% των συμμετεχόντων δήλωσαν πρόθυμοι να εμβολιαστούν με μια αναμνηστική δόση, το 34,1% δήλωσαν αβέβαιοι και το 31,8% δήλωσαν απρόθυμοι. Καταγράφηκαν μέτρια επίπεδα κόπωσης λόγω της πανδημίας και ψυχικής ανθεκτικότητας στον μελετώμενο πληθυσμό τρία σχεδόν έτη έπειτα από την έναρξη της πανδημίας. Το σημαντικότερο εύρημα της μελέτης ήταν το γεγονός ότι η κόπωση λόγω της πανδημίας επηρεάζει αρνητικά την πρόθεση εμβολιασμού κατά της COVID-19 με μια αναμνηστική δόση. Πιο συγκεκριμένα, τα άτομα που ήταν περισσότερο κουρασμένα εξαιτίας της πανδημίας ήταν και εκείνα που είχαν μικρότερη πιθανότητα να εμβολιαστούν με μια αναμνηστική δόση. Εξαιρετικά σημαντικό εξάλλου ήταν και το γεγονός ότι η ψυχική ανθεκτικότητα διαδραματίζει θετικό διαμεσολαβητικό ρόλο μειώνοντας την αρνητική επίδραση της κόπωσης λόγω της πανδημίας στην πρόθεση εμβολιασμού. Έτσι, τα άτομα που χαρακτηρίζονται από υψηλό επίπεδο ψυχικής ανθεκτικότητας μπορούν να αντισταθούν καλύτερα στις αρνητικές επιδράσεις που επιφέρει η κόπωση λόγω της πανδημίας. Φαίνεται λοιπόν ότι θετικές ψυχολογικές παράμετροι μπορούν να επηρεάσουν τα άτομα, έτσι ώστε να προβούν σε θετικές ενέργειες.Συμπερασματικά, η κόπωση του πληθυσμού τόσο από την πανδημία όσο και από τους εμβολιασμούς είναι γεγονός. Αντιμετωπίζοντας την κόπωση αυτή και ενισχύοντας την ψυχική ανθεκτικότητα των ατόμων θα μπορούσε να αυξηθεί το ποσοστό των εμβολιασμένων. Ιδιαίτερη έμφαση πρέπει να δοθεί στις ευπαθείς ομάδες, όπως π.χ. στους υπερήλικες, στις οποίες φαίνεται ότι είναι απαραίτητος ο εμβολιασμός με αναμνηστικές δόσεις για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος κατά του κορονοϊού.

 

 

Πηγη:HealthDaily

Η επαρκής ενυδάτωση σχετίζεται με καλή υγεία και μακροζωία

Πρόσφατη μελέτη των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ
Οι ενήλικες που παραμένουν καλά ενυδατωμένοι φαίνεται να είναι πιο υγιείς,
να αναπτύσσουν λιγότερες χρόνιες παθήσεις και να ζουν περισσότερο από εκείνους που δεν λαμβάνουν επαρκή υγρά, σύμφωνα με μια μελέτη των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας (NIH) στις ΗΠΑ, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό eBioMedicine.Οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Σταυρούλα (Λίνα) Πάσχου και Θεοδώρα Ψαλτοπούλου συνοψίζουν τα κύρια σημεία της μελέτης αυτής. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα υγείας που συλλέχθηκαν από 11.255 ενήλικες σε μια περίοδο 30 ετών, ως μέρος της μελέτης Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC). Αξιολογήθηκαν πληροφορίες που μοιράστηκαν οι συμμετέχοντες στη μελέτη κατά τη διάρκεια 5 ιατρικών επισκέψεων, οι πρώτες 2 όταν ήταν στα 50 έτη ζωής τους και η τελευταία όταν ήταν μεταξύ 70 και 90 ετών. Για να επιτραπεί μια δίκαιη σύγκριση μεταξύ του τρόπου συσχέτισης της ενυδάτωσης με τα αποτελέσματα υγείας, οι ερευνητές απέκλεισαν ενήλικες που είχαν υψηλά επίπεδα νατρίου ορού κατά την αρχική επίσκεψη ή άτομα με υποκείμενες παθήσεις, όπως παχυσαρκία, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα επίπεδα νατρίου.Μελετήθηκαν οι σχέσεις μεταξύ των επιπέδων νατρίου στον ορό και 15 δεικτών υγείας, όπως η συστολική αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη και η γλυκόζη αίματος, καθώς και άλλων που παρείχαν πληροφορίες σχετικά με το πόσο καλά λειτουργεί το καρδιαγγειακό, το αναπνευστικό, το ανοσοποιητικό σύστημα κάθε ατόμου, καθώς και τα νεφρά ή ο μεταβολισμός. Οι συγκεντρώσεις νατρίου αυξάνονται στο αίμα όταν μειώνεται η πρόσληψη υγρών. Προσαρμόστηκαν μάλιστα τα ευρήματα στατιστικά για διάφορους παράγοντες, όπως η ηλικία, η φυλή, το βιολογικό φύλο και το κάπνισμα. Διαπιστώθηκε ότι οι ενήλικες με υψηλότερα επίπεδα φυσιολογικού νατρίου ορού, με φυσιολογικά εύρη που κυμαίνονται μεταξύ 135-146 mEq/L, ήταν πιο πιθανό να εμφανίσουν σημεία ταχύτερης βιολογικής γήρανσης. Αυτό βασίστηκε σε δείκτες όπως η μεταβολική και καρδιαγγειακή υγεία, η λειτουργία των πνευμόνων και η φλεγμονή. Τα ευρήματα αυτά δεν αποδεικνύουν αιτιολογική επίδραση με βεβαιότητα. Είναι απαραίτητες τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες δοκιμές για να καθοριστεί αν η βέλτιστη ενυδάτωση μπορεί να προάγει την υγιή γήρανση, να αποτρέψει ασθένειες και να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διάρκεια ζωής. Ωστόσο, μπορούμε να εξάγουμε κάποια συμπεράσματα και να ωθήσουμε τον κόσμο σε πρακτικές επαρκούς ενυδάτωσης. Ειδικά τα άτομα των οποίων το νάτριο ορού είναι 142 mEq/L ή υψηλότερο θα ωφεληθούν από την αξιολόγηση της πρόσληψης υγρών τους. Συμπερασματικά, με τη νέα αυτή μελέτη διαπιστώθηκε ότι οι ενήλικες με επίπεδα νατρίου ορού στο υψηλότερο όριο εντός φυσιολογικού εύρους, άρα μη επαρκή ενυδάτωση, είχαν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν χρόνιες παθήσεις και να εμφανίσουν σημεία προχωρημένης βιολογικής γήρανσης συγκριτικά με εκείνους που έχουν επίπεδα νατρίου σε μεσαία φυσιολογικά όρια. Οι ενήλικες με υψηλότερα επίπεδα είχαν επίσης περισσότερες πιθανότητες να αποβιώσουν σε νεότερη ηλικία. Η επαρκής ενυδάτωση λοιπόν φαίνεται να σχετίζεται με καλή υγεία και μακροζωία.

 

 

Πηγη:HealthDaily