Κατηγορία: Γενικά

Πηγη: https://www.dikaiologitika.gr/

Πηγη: https://www.dikaiologitika.gr/

Για την παρακολούθηση μολυσματικών ασθενειών
Από τον δάγκειο πυρετό έως τον Έμπολα, τα εργαστήρια σε Ασία και την Αφρική χρησιμοποιούν τεχνολογία αλληλούχισης γονιδιώματος και δεξιότητες που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, για την ταχεία παρακολούθηση ενδημικών ασθενειών.Όπως αναφέρεται στο σχετικό δημοσίευμα του Nature, Όταν ένα τρίχρονο αγόρι στην Καμπότζη προσβλήθηκε από γρίπη των πτηνών πέρυσι, ερευνητές στο Ινστιτούτο Παστέρ της Καμπότζης στην Πνομ Πενχ χρησιμοποίησαν τεχνολογία αλληλουχίας γονιδιώματος που αγοράστηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 για την αλληλούχιση δειγμάτων από το αγόρι σε μία μόνο μέρα. Επιβεβαίωσαν ότι είχε H9N2, έναν κοινό ιό που βρίσκεται στα πτηνά. Αργότερα, ανέλυσαν δείγματα του ιού από ένα κοτόπουλο που ζούσε στο σπίτι του αγοριού, δείχνοντας ότι έτσι είχε μολυνθεί και ότι ο ιός ήταν απίθανο να εξαπλωθεί σε άλλους ανθρώπους. Πριν από την πανδημία COVID-19, τα δείγματα θα είχαν σταλεί στο εξωτερικό για αλληλούχιση και αυτές οι πληροφορίες θα χρειάζονταν συνήθως εβδομάδες ή μήνες για να φθάσουν. Αυτό το εργαστήριο είναι ένα από τα πολλά σε όλη την Ασία και την Αφρική που αύξησαν την δυνατότητα χρήσης τεχνολογίας αλληλουχίας γονιδιώματος κατά τη διάρκεια της πανδημίας και τώρα μπορούν εκτός από την COVID-19 να μελετήσουν και άλλες ασθένειες. «Από τις αρχές του 2022, σκεφτόμαστε πώς να χρησιμοποιήσουμε αυτή την δυνατότητα και για άλλα παθογόνα», όπως η χολέρα, η ελονοσία, η πολιομυελίτιδα και ο Έμπολα, αναφέρει ο Sofonias Tessema, επικεφαλής του προγράμματος γονιδιωματικών παθογόνων στο Africa Centers for Disease Control and Prevention, στην Αντίς Αμπέμπα. Τα δεδομένα από την αλληλούχιση γονιδιώματος σε συνδυασμό με άλλες κλινικές πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διάγνωση ασθενειών, τον εντοπισμό αλυσίδων μετάδοσης, την παρακολούθηση μεταλλάξεων, τον εντοπισμό των εστιών, την επιτάχυνση της ανταπόκρισης της δημόσιας υγεία και τη συμβολή στην ανάπτυξη εμβολίων. Πολλές χώρες θέλουν να έχουν τη δική τους τεχνολογία αλληλουχίας γονιδιώματος, λέει ο Paul Pronyk, ιατρός μολυσματικών ασθενειών στο Duke-NUS, το οποίο υποστηρίζει την Πρωτοβουλία Asia Pathogen Genomics Initiative (PGI) -ένα πρόγραμμα που στοχεύει στην ενίσχυση της γονιδιωματικής επιτήρησης στην Ασία. «Οι ημέρες αποστολής των δειγμάτων σας στο εξωτερικό για ανάλυση τελειώνουν», προσθέτει. Ωστόσο, ορισμένοι ερευνητές ανησυχούν ότι η χρηματοδότηση που καταβλήθηκε για την αλληλουχία του SARS-CoV-2 θα σταματήσει και τα νέα μηχανήματα θα μείνουν σε αδράνεια. Πολλές χώρες έχουν την δυνατότητα να αλληλουχούν άλλα παθογόνα, αλλά δεν το κάνουν επειδή δεν υπάρχουν χρήματα, λέει ο Gagandeep Kang, ιολόγος στο Christian Medical College στο Vellore της Ινδίας. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, το Ινστιτούτο Παστέρ της Καμπότζης έλαβε κεφάλαια για να αγοράσει έναν αναλυτή αλληλουχίας γονιδιώματος επόμενης γενιάς Illumina και αρκετούς αλληλουχίες τρίτης γενιάς Oxford Nanopore, συμπεριλαμβανομένων μικρών φορητών συσκευών, λέει ο Erik Karlsson, ιολόγος στο ινστιτούτο. Αγόρασε επίσης διακομιστές και υπολογιστές και αναβάθμισε τη σύνδεση του ινστιτούτου στο Διαδίκτυο. Έτσι μειώθηκε το κόστος της αλληλουχίας ενός γονιδιώματος SARS-CoV-2 από 1.000 δολάρια στις αρχές του 2020 σε 20 έως το τέλος του 2021.

Πηγη:HealthDaily

Το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας παραμένει στην επικαιρότητα με τις ανησυχίες να επικεντρώνονται στον περιορισμένο αριθμό των γεννήσεων και στους εδώ και δεκαετίες χαμηλούς δείκτες ετήσιας γονιμότητας, γεννήσεις και δείκτες που συγκρινόμενοι με αυτούς των πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών φανερώνουν σημαντικές αλλαγές. Mία ενδιαφέρουσα αναφορά σε κάποιους από τους δείκτες αυτούς γίνεται στο πρόσφατο τεύχος της σειράς «Flash News» με θέμα «Γεννήσεις και γονιμότητα των γενεών στην Ελλάδα, χθες και σήμερα», ένα ψηφιακό δελτίο που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του χρηματοδοτούμενου από το ΕΛΙΔΕΚ (και υλοποιούμενου από τον ΕΛΚΕ του Παν. Θεσσαλίας) Ερευνητικού Προγράμματος «Δημογραφικά Προτάγματα στην Έρευνα και Πρακτική στην Ελλάδα».

Οι συγγραφείς του τεύχους αυτού (οι καθηγητές Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Βύρων Κοτζαμάνης και Αναστασία Κωστάκη, αντίστοιχα) με τα στοιχεία που παραθέτουν από την ερευνά τους καταδεικνύουν πώς από 1,545 εκατ. γεννήσεις τη δεκαετία 1956-1965 αναμένεται να έχουμε μόνον 835 χιλ. τη δεκαετία 2016-2025 και πώς από 2,25 παιδιά ανά γυναίκα στις γενεές που γεννήθηκαν γύρω από το 1930, θα έχουμε λιγότερα από 1,5 παιδιά στις εγγονές τους, τις γυναίκες δηλαδή που γεννήθηκαν γύρω από το 1985. Οι δυο ερευνητές αναφέρουν, ειδικότερα, ότι οι αναμενόμενες γεννήσεις τη δεκαετία 2016-2025 (κατά 710 χιλ. λιγότερες από αυτές της δεκαετίας 1956-1965) θα προέλθουν κυρίως από γυναίκες 30-44 ετών (69% των γεννήσεων έναντι 35% το 1956-65) που γεννήθηκαν γύρω από το 1985.

Οι ετήσιοι δείκτες γονιμότητας την τρέχουσα δεκαετία αναμένεται να κυμανθούν γύρω στα 1.400 παιδιά ανά 1.000 γυναίκες (700 έως 900 παιδιά λιγότερα σε σχέση με πριν από μια εξηκονταετία) και η μέση ηλικία των γυναικών στη γέννηση των παιδιών τους θα πλησιάσει τα 32 έτη (4-5 έτη υψηλότερη από αυτήν της περιόδου 1956-1965). Το πλήθος των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας 20-44 ετών τη δεκαετία 2016-2025, σημειώνουν οι δυο ερευνητές, (85% Ελληνίδες και 15% αλλοδαπές) κυμαίνεται γύρω στα 1,6 εκατομμύρια και δεν διαφέρει σημαντικά από το πλήθος των γυναικών των ίδιων ηλικιών πριν από εξήντα χρόνια. Οι γεννήσεις από αλλοδαπές μητέρες θα αποτελέσουν σχεδόν το 1/6 των 835 χιλ. γεννήσεων της περιόδου 2016-2025, οι εκτός γάμου το 14 -16% ενώ, σχεδόν μια στις δυο από τις γεννήσεις αυτές θα προέρχονται από συμβιώσεις σε σύμφωνο. Οι πρώτες γεννήσεις θα αποτελούν περίπου το 48-49% του συνόλου, οι δεύτερες το 37-38%, οι τρίτες το 10% και οι τέταρτες και άνω μόνον το 4-5%.

Τα δεδομένα που παραθέτουν οι ερευνητές μάς δίδουν μια σαφή εικόνα των σημαντικών αλλαγών που επήλθαν ανάμεσα στις δυο συγκρινόμενες δεκαετίες. Οι διαφορές δεν αφορούν όμως μόνον το πλήθος των γεννήσεων (μείωση κατά 710 χιλ. και κατά 46%) και τις τιμές των συγχρονικών δεικτών γονιμότητας (από 2.300-2.100 παιδιά/1.000 γυναίκες το 1956-65 σε 1.450-1.350 παιδιά/1.000 γυναίκες το 2016- 2025). Η μέση ηλικία στην απόκτηση των παιδιών έχει αυξηθεί, το ειδικό βάρος των εκτός γάμου γεννήσεων έχει δεκαπλασιασθεί και ένα σημαντικό μέρος τόσο του συνόλου των γεννήσεων (σχεδόν μία στις έξι) όσο και των τέταρτων και άνω, προέρχεται πλέον από αλλοδαπές. Ταυτόχρονα, μόνον το 31% των γεννήσεων θα προέρχονται από μητέρες μικρότερες των 30 ετών (65% το 1956-65) ενώ οι τρίτες και άνω γεννήσεις θα αποτελούν το 14-15% έναντι του 26% το 1956-1965. Έτσι, με βάση τα στοιχεία που παραθέτουν, συμπεραίνεται ότι η μείωση κατά 46% των γεννήσεων ανάμεσα στις δυο προαναφερθείσες περιόδους δεν οφείλεται στις λιγότερες το 2016-2025 γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας σε σχέση με αυτές το 1956-1965. Οφείλεται, κυρίως, στη μείωση της γονιμότητας, του αριθμού δηλαδή των παιδιών που γέννησαν κατά μέσο όρο τις δεκαετίες 1956-65 και 2016-25 οι γενεές των γυναικών που βρίσκονταν τις δύο αυτές δεκαετίες στις κύριες αναπαραγωγικές ηλικίες.

Ενδιαφέρον έχουν και τα επιπλέον στοιχεία που παραθέτουν οι δύο ερευνητές, τα οποία μας επιτρέπουν να καταλάβουμε γιατί από 2.250 παιδιά που έφεραν κατά μέσο όρο στον κόσμο οι 1.000 γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω από το 1930, μειώθηκαν σε 1.450 στις εγγονές τους, τις γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω από το 1985. Η μείωση αυτή (800 παιδιά λιγότερα) οφείλεται κυρίως σε δύο λόγους: 1) στην αύξηση του ποσοστού των γυναικών που δεν έφεραν -ή δεν θα φέρουν- στον κόσμο ένα παιδί καθώς εκτιμάται ότι το ποσοστό αυτό από περίπου 15% στις γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω από το 1930 έχει αυξηθεί σε 24% σε αυτές που γεννήθηκαν γύρω από το 1985, και 2) στη σημαντική μείωση των πιθανοτήτων των γυναικών που έχοντας κάνει ένα παιδί να κάνουν δεύτερο, καθώς και των πιθανοτήτων όσων, έχοντας κάνει δεύτερο, να κάνουν και ένα τρίτο. Η αύξηση των ποσοστών ατεκνίας και η μείωση των πιθανοτήτων αυτών είχαν ως αποτέλεσμα όλες σχεδόν οι μεταπολεμικές γενεές στην Ελλάδα να μην αναπαράγονται, να κάνουν δηλαδή όλο και λίγο λιγότερα παιδιά από αυτά που θα επέτρεπαν σε κάθε γυναίκα να αντικατασταθεί από μια κόρη. Οι αλλαγές αυτές οδήγησαν και στη σημαντική μείωση των γυναικών με τρία ή περισσότερα παιδιά (350 στις 1.000 γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω από το 1930, 120 στις 1.000 γυναίκες που γεννήθηκαν γύρω από το 1985, δηλ. 230 λιγότερες). Έτσι, όπως αναφέρουν οι δυο ερευνητές, ακόμη και αν δοθούν σήμερα κάποια «εξαιρετικά» κίνητρα στις τρίτεκνες γυναίκες των νεότερων γενεών και το ποσοστό αυτών που από τρία θα κάνουν τέσσερα ή και περισσότερα παιδιά διπλασιαζόταν, ο διπλασιασμός αυτός ελάχιστα θα επηρέαζε τον τελικό αριθμό των παιδιών που έφεραν κατά μέσο όρο οι γενεές αυτές καθώς θα είχαμε μόνον 35 παιδιά επιπλέον (1.485 ανά 1.000 γυναίκες έναντι 1.450).

Σύμφωνα δε με όσα τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Βύρων Κοτζαμάνης «η ανόρθωση της γονιμότητας στην Ελλάδα δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί: ι) αν το ποσοστό των γυναικών χωρίς παιδιά σταθεροποιηθεί γύρω από το 25% στις νεότερες γενεές, και, ιι) αν δεν αυξηθούν οι πιθανότητες όσων έχουν ένα πρώτο παιδί να κάνουν ένα δεύτερο (και δευτερευόντως όσων έχουν κάνει ένα δεύτερο να φέρουν στον κόσμο ένα τρίτο)». Αυτό προϋποθέτει κατά τον ίδιο «τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για την απόκτηση του επιθυμητού αριθμού παιδιών και, κυρίως, την άρση των ασυμβατοτήτων ανάμεσα στην εργασιακή και οικογενειακή ζωή -αλλά και των υφιστάμενων ακόμη εντόνων έμφυλων διακρίσεων στον ιδιωτικό βίο-, τη μείωση του επιπλέον κόστους -άμεσου και εμμέσου- που προκύπτει από την έλευση ενός παιδιού, την απόδοση στους εργαζόμενους/ες και στον ιδιωτικό τομέα που έχουν παιδιά (ή περιμένουν ένα παιδί) των όποιων πλεονεκτημάτων έχουν οι αντίστοιχοι/ες εργαζόμενοι/ες στον δημόσιο τομέα, τη δυνατότητα στέγασης χωρίς συνταρακτική επιβάρυνση του οικογενειακού προϋπολογισμού μέσω ενός νέου εκτεταμένου προγράμματος κοινωνικής κατοικίας, την ταχύτατη μείωση των ιδιαίτερα υψηλών ακόμη ποσοστών ανεργίας στους νέους, την αύξηση των διαθέσιμων εισοδημάτων τους καθώς και τον περιορισμό των επισφαλών σχέσεων εργασίας τους». Προϋποθέτει όμως, σύμφωνα με τον κ. Κοτζαμάνη, και ένα αποτελεσματικό και διευρυμένο κράτος προνοίας που θα προσφέρει -εκτός των άλλων- μια επαρκή στήριξη και θα αίρει μερικώς τη διάχυτη για το μέλλον ανασφάλεια των νεότερων γενεών που, όπως επισημαίνει, αποτελεί ένα από τα εμπόδια για τη δημιουργία κάθε μορφής οικογένειας και την απόκτηση όσων παιδιών επιθυμούν.

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η κατανάλωση δύο ή περισσότερων καφέδων ημερησίως σχετίζεται με διπλάσιο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο των ανθρώπων με σοβαρή υπέρταση (πάνω από 16/10), σε σχέση με όσους δεν πίνουν καθόλου καφέ, δείχνει μια νέα ιαπωνική επιστημονική έρευνα, η πρώτη του είδους της διεθνώς που κάνει αυτή τη συσχέτιση.

Ο ένας μόνο καφές ημερησίως δεν φαίνεται να αυξάνει τον κίνδυνο για τους υπερτασικούς, ούτε το καθημερινό πράσινο τσάι, μολονότι τόσο ο καφές όσο και το τσάι περιέχουν καφεΐνη. Εκτιμάται ότι ένα φλιτζάνι πράσινο ή μαύρο τσάι περιέχει 30-50 μιλιγκράμ καφεΐνης, ενώ ένα φλιτζάνι καφέ 80 έως 100. Τα οφέλη του πράσινου τσαγιού αποδίδονται κυρίως στις ουσίες πολυφαινόλες που περιέχει και οι οποίες έχουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Χιρογιάσου Ίσο του Πανεπιστημίου της Οσάκα και του Εθνικού Κέντρου Παγκόσμιας Υγείας και Ιατρικής στο Τόκιο, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό “Journal of American Heart Association”, ανέλυσαν στοιχεία για περισσότερους από 18.600 άνδρες και γυναίκες ηλικίας 40-79 ετών. Στη διάρκεια σχεδόν 20 ετών καταγράφηκαν 842 θάνατοι καρδιαγγειακής αιτιολογίας.

Προηγούμενες έρευνες έχουν βρει ότι ένας καφές ημερησίως μειώνει τον κίνδυνο θανάτου μετά από ένα έμφραγμα και επίσης μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού σε υγιή άτομα. Ακόμη, άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι η τακτική κατανάλωση καφέ μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης χρονίων παθήσεων, όπως διαβήτη τύπου 2 και μερικών καρκίνων, βοηθά στον έλεγχο της όρεξης και μειώνει τον κίνδυνο κατάθλιψης, αν και δεν είναι σαφές κατά πόσο αυτό οφείλεται στην καφεΐνη ή σε άλλη ουσία του καφέ. Από την άλλη, ο πολύς καφές σε ημερήσια βάση μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση, το άγχος, τις ταχυπαλμίες και την αϋπνία.

Οι αμερικανικές επιστημονικές ενώσεις ορίζουν ως υπέρταση μετρήσεις της πίεσης άνω του 13/8. Σοβαρή υπέρταση δείχνουν μετρήσεις άνω του 16/10 και πολύ σοβαρή άνω του 18/11.

“Τα ευρήματα μας δείχνουν ότι οι άνθρωποι με σοβαρή υπέρταση θα πρέπει να αποφεύγουν την υπερβολική κατανάλωση καφέ. Επειδή οι άνθρωποι αυτοί είναι πιο ευάλωτοι στις επιπτώσεις της καφεΐνης, οι επιβλαβείς συνέπειες της τελευταίας μπορεί να υπεραντισταθμίσουν την προστατευτική δράση της και να αυξήσουν τον κίνδυνο θανάτου”, δήλωσε ο δρ Ίσο.

Πηγη:  ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο εμβολιασμός κατά της γρίπης του ενήλικου πληθυσμού κατά την περίοδο 2022-2023, έχει ενσωματωθεί στο νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας που συζητείται σήμερα στην ολομέλεια. Όπως ειδικότερα ορίζεται, στο άρθρο 59 του νομοσχεδίου, στο πλαίσιο της υλοποίησης του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών Ενηλίκων κατά της γρίπης, κατά την περίοδο 2022-2023, το εμβόλιο κατά της γρίπης αποζημιώνεται εξ ολοκλήρου από τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας και τα άλλα ασφαλιστικά ταμεία, χωρίς την ανάγκη προσκόμισης ιατρικής συνταγής. Ορίζεται επίσης ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός διενεργείται από ιατρούς του ιδιωτικού ή του δημόσιου τομέα, ανεξαρτήτως ειδικότητας, καθώς και από φαρμακοποιούς. Οι διενεργούντες τον εμβολιασμό καταχωρίζουν, με ευθύνη τους, στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών τη διενέργεια του εμβολιασμού και τα στοιχεία των εμβολιασμένων. Με απόφαση του υπουργού Υγείας ρυθμίζονται η διαδικασία διενέργειας των αντιγριπικών εμβολίων, η καταχώριση του διενεργούμενου εμβολιασμού στο Εθνικό Μητρώο Εμβολιασμών, η διαδικασία αποζημίωσης των διενεργηθέντων εμβολιασμών καθώς και κάθε άλλο τεχνικό ή λεπτομερειακό θέμα για την εφαρμογή του παρόντος.

«Όπως όλοι γνωρίζουμε, η πίεση από τις ιώσεις στη δημόσια υγεία είναι μεγάλη, ιδιαίτερα αυτό το διάστημα που διανύουμε, και φυσικά η λήψη ενός τέτοιου προστατευτικού μέτρου είναι απολύτως επιβεβλημένη», ανέφερε ο βουλευτής της ΝΔ Κωνσταντίνος Μαραβέγιας, μιλώντας νωρίτερα σήμερα στην Ολομέλεια. Ο βουλευτής ευχήθηκε πάντως «να μην υπάρξουν παρερμηνείες, σε σχέση με τις οδηγίες, όπως αυτές διατυπώθηκαν από τους εμπειρογνώμονες», διότι, όπως επισήμανε, «δεν μιλάμε για γενικό πληθυσμό αλλά για ένα υποσύνολο του γενικού πληθυσμού, που είναι οι πολίτες υψηλού κινδύνου και όσοι έρχονται σε επαφή με αυτά τα άτομα».

«Είναι αναμφίβολα θετικό ότι έστω γι’ αυτές τις ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού, το εμβόλιο φυσικά θα γίνεται δωρεάν. Όμως ο περιορισμός αναθέτει και στους φαρμακοποιούς ιατρικά καθήκοντα, καθώς αυτοί καλούνται να βεβαιώσουν ότι κάποιος που θέλει να κάνει το εμβόλιο έχει κάποιο ιδιαίτερο νόσημα που τον κατατάσσει στις ομάδες υψηλού κινδύνου. Είμαι όμως βέβαιος ότι, μένοντας πιστοί στο γράμμα και το πνεύμα των διατάξεων, το υπουργείο ενδεχομένως να ξαναδεί αυτές τις λεπτομέρειες», είπε ο βουλευτής της ΝΔ.

Πηγη: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Κλειστό προϋπολογισμό 87,5 εκατ. ευρώ που αφορά σε 13 σκευάσματα 3 δραστικών ουσιών που αποτελούν τις κορυφαίες πωλήσεις για 3 μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες δημιούργησε ο ΕΟΠΥΥ

Δεν ξέφυγαν από το στόχαστρο της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης και φέτος οι υψηλές πωλήσεις των δημοφιλέστατων αντιπηκτικών φαρμάκων, για τα οποία μάλιστα ο ΕΟΠΥΥ προχώρησε στη δημιουργία ενός νέου πιο «στενού» κλειστού προϋπολογισμού. Ο εν λόγω κλειστός προϋπολογισμός αφορά σε 13 σκευάσματα 3 δραστικών ουσιών. Οι συγκεκριμένες ουσίες δε, είναι οι κορυφαίες σε πωλήσεις για 3 μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες.

Σύμφωνα λοιπόν με τη σχετική Υπουργική Απόφαση, θεσπίζεται κλειστός προϋπολογισμός κατόπιν ολοκλήρωσης της  διαδικασίας διαπραγμάτευσης τιμής για τα προϊόντα της κατηγορίας «Από του στόματος χορηγούμενα αντιπηκτικά» και συγκεκριμένα, για 4 σκευάσματα με βάση τη δραστική απιξαμπάνη, 5 σκευάσματα με βάση την ετεξιλική δαβιγατράνη και 4 σκευάσματα με βάση τη ριβαροξαβάνη.

Μπορεί αυτές οι ουσίες να ακούγονται άγνωστες στο ευρύ κοινό, αλλά αποτελούν τη βάση τριών κορυφαίων φαρμάκων που σαν εμπορικά ονόματα αποτελούν τα νούμερο 1 φάρμακα για κάθε μία από τις εταιρείες που τα παράγει και τα διακινεί.

Σύμφωνα με την απόφαση, για το έτος 2022 και διάρκεια συμφωνίας 12 μήνες με αναδρομική έναρξη την 1-1-2022 και διάρκεια έως τις 31-12-2022, το ύψος του προϋπολογισμού προσδιορίζεται στα 87.450.000 ευρώ  για τις
ποσότητες που θα διατεθούν στα ιδιωτικά φαρμακεία και θα αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ.

Την ίδια στιγμή σύμφωνα με κύκλους της αγοράς, τα 3 αυτά σκευάσματα πραγματοποιούν τζίρο στα ιδιωτικά φαρμακεία της τάξης των 180 εκατ. ευρώ. Ακόμη και αν υποθέσουμε ότι η συμμετοχή των ασθενών είναι μεσοσταθμικά 20%, ο ΕΟΠΥΥ καλείται να πληρώσει περί τα 145 εκατ. ευρώ.

Αυτό βεβαίως αν τα φάρμακα διατηρούσαν την τιμή που προβλέπει το Δελτίο Τιμών και όχι αυτή που προέκυψε από τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης. Η συγκεκριμένη λοιπόν περίπτωση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα «έκπτωσης» σε μια ιδιαίτερα μεγάλη κατηγορία φαρμάκων η οποία διαμορφώθηκε στο 40%.

Παραμένει σταθερή η συμμετοχή του ασθενούς

Θα πρέπει εδώ να αναφέρουμε ότι ο πολίτης ο οποίος λαμβάνει τα σκευάσματα δεν κερδίζει τίποτα από τις εκπτώσεις που δίνει η εταιρεία, καθώς θα εξακολουθεί να πληρώνει συμμετοχή με βάση την τιμή που αναγράφεται στο Δελτίο Τιμών. Μέχρι πέρυσι ίσχυε μια άλλη διαδικασία, δηλαδή στα σκευάσματα στα οποία επιτυγχάνονταν εκπτώσεις για τον ΕΟΠΥΥ, ο πολίτης πλήρωνε το μισό της συμμετοχής του όμως αυτό άλλαξε.

Έτσι ο ΕΟΠΥΥ και πληρώνει λιγότερα αλλά επίσης και η κάθε φαρμακευτική εταιρεία δεν χάνει το ποσό που λαμβάνει από τη συμμετοχή του ασθενούς όπως επίσης και όλη η εφοδιαστική αλυσίδα.

Αντιδράσεις για τις «εξοικονομήσεις»

Την ίδια στιγμή έντονες είναι οι αντιδράσεις από την πλευρά των φαρμακευτικών σχετικά με τις «υποτιθέμενες» όπως αναφέρουν εξοικονομήσεις στο φάρμακο που ευαγγελίζεται ο Υπουργός Υγείας.

Όπως αναφέρουν μάλιστα κύκλοι των φαρμακευτικών, μέσω των επιμέρους κλειστών προϋπολογισμών ο ΕΟΠΥΥ εισπράττει προκαταβολικά την υπέρβαση από τις εταιρείες αλλά η δαπάνη για τον οργανισμό παραμένει στα ίδια επίπεδα με πέρυσι.

«Ωστόσο αυτό δίνει τη δυνατότητα στην κυβέρνηση να επαίρεται ότι μείωσε το clawback. Η προσέγγιση αυτή ωστόσο λειτουργεί επιβαρυντικά στη βιωσιμότητα των εταιρειών αφού για μια ακόμη χρονιά οι καθαρές τιμές των προϊόντων τους θα μειωθούν σε σχέση με πέρυσι. Θα μπορούσε βέβαια ο ΕΟΠΥΥ να υπερηφανεύεται ότι με τα ίδια χρήματα με πέρυσι διέθεσε περισσότερα κουτιά φαρμάκων στους ασφαλισμένους του, αλλά με το σύστημα των υποχρεωτικών επιστροφών που έχει εισαχθεί από τα χρόνια των μνημονίων αυτό θα συνέβαινε έτσι κι αλλιώς. Εκτός και αν οι φαρμακευτικές εταιρείες φτάσουν στο σημείο να αποσύρουν ή να αρνούνται να διαθέσουν τα προϊόντα τους με αυτούς τους όρους. Κάποιοι ισχυρίζονται πως δεν είναι μακριά αυτή η μέρα» επισημαίνει στέλεχος της αγοράς.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Οι εγγεγραμμένοι επαγγελματίες υγείας στο σύνολο της χώρας ανήλθαν το 2021 σε 101.326 έναντι 100.508 το 2020

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοίνωσε στοιχεία για τον αριθμό των Επαγγελματιών Υγείας κατά το 2021. Στους επαγγελματίες υγείας περιλαμβάνονται οι ιατροί, οδοντίατροι, φαρμακοποιοί και φυσικοθεραπευτές. Επιπλέον παρουσιάζονται στοιχεία για τα λειτουργούντα φαρμακεία, που σχετίζονται με τους απασχολούμενους σε αυτά φαρμακοποιούς.Ειδικότερα, οι εγγεγραμμένοι Επαγγελματίες Υγείας στο σύνολο της χώρας ανήλθαν το 2021 σε 101.326 έναντι 100.508 το 2020, παρουσιάζοντας αύξηση 0,8%.

Στον Πίνακα εμφανίζεται η ανάλυση των επαγγελματιών υγείας κατά κατηγορία και οι αντίστοιχες μεταβολές κατά τη σύγκριση των ετών 2021 προς 2020.

Ιατροί

Οι εγγεγραμμένοι ιατροί στους Ιατρικούς Συλλόγους το έτος 2021 ανήλθαν σε 66.504 στο σύνολο της Χώρας παρουσιάζοντας αύξηση 0,5% σε σχέση με τα στοιχεία έτους 2020. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας κατά Περιφέρεια, η μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στον αριθμό των ιατρών, παρατηρήθηκε στις Περιφέρειες του Βόρειου Αιγαίου (6,4%) και της Κεντρικής Μακεδονίας (3,6%). Αντίθετα, η μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση, παρατηρήθηκε στις Περιφέρειες Πελοποννήσου (2,3%) και Αττικής (1,2%).

Από την ανάλυση των στοιχείων της έρευνας, κατά φύλο, παρατηρήθηκε ότι ο αριθμός των ανδρών ιατρών το 2021 σε σχέση με το 2020 μειώθηκε κατά 89 άτομα (0,2%) και των γυναικών ιατρών αυξήθηκε κατά 406 άτομα.

Αναφορικά με τις ειδικότητες ιατρών, οι κύριες ειδικότητες με βάση τον αριθμό των ιατρών στο σύνολο της Χώρας είναι οι ειδικότητες της Παθολογίας, της Παιδιατρικής, της Καρδιολογίας, της Βιοπαθολογίας, της Γενικής Ιατρικής και της Μαιευτικής-Γυναικολογίας. Το έτος 2021 συγκριτικά με το έτος 2020 παρατηρήθηκε αύξηση στον αριθμό των ιατρών που ανήκουν στις ανωτέρω ειδικότητες εκτός των Μικροβιολόγων που παρουσίασαν μικρή μείωση.

Πηγη: https://www.ygeiamou.gr/

Η αλλαγή ήταν αρκετά μικρή ώστε οι αρουραίοι δεν χρειάστηκε να πάνε μέχρι την αρχή της μάθησής τους, παρά μόνο μέχρι το “σημείο θραύσης”, και να ξαναμάθουν την εργασία από εκεί. Αλλά επειδή η κινητική μνήμη εμπεδώνεται ως ένα σύνολο κινήσεων που ακολουθούν η μία την άλλη στον χρόνο, δήλωσε ο Ganguly, η αλλαγή της κινητικής μνήμης σε μια σύνθετη κίνηση, όπως η ελεύθερη ρίψη μιας μπάλας μπάσκετ, μπορεί να απαιτήσει την αλλαγή μιας κίνησης που χρησιμοποιείται για να ξεκινήσει όλη η ακολουθία.

Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σαν Φρανσίσκο: Όταν ο Στεφ Κάρι των Golden State Warriors εκτελεί μια ελεύθερη βολή, ο εγκέφαλός του αντλεί από την κινητική μνήμη. Τώρα ερευνητές του Πανεπιστημίου του Σαν Φρανσίσκο (UCSF) έδειξαν πώς αυτό το είδος μνήμης παγιώνεται κατά τη διάρκεια του ύπνου, όταν ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τη μάθηση της ημέρας για να κάνει τη φυσική πράξη του να κάνει κάτι υποσυνείδητο. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στις 14 Δεκεμβρίου 2022, στο Nature, δείχνει ότι ο εγκέφαλος το κάνει αυτό επανεξετάζοντας τις δοκιμές και τα λάθη μιας συγκεκριμένης ενέργειας. Στην αναλογία, αυτό σημαίνει ότι ταξινομούνται όλες οι ελεύθερες βολές που έχει ρίξει ποτέ ο Curry, ξεσκαρτάροντας τη μνήμη όλων των ενεργειών εκτός από εκείνες που πέτυχαν το στόχο ή που ο εγκέφαλος αποφάσισε ότι ήταν “αρκετά καλές”. Το αποτέλεσμα είναι η ικανότητα να εκτελεί την ελεύθερη βολή με μεγάλη ακρίβεια χωρίς να χρειάζεται να σκεφτεί τις σωματικές κινήσεις που απαιτούνται.

“Ακόμη και οι κορυφαίοι αθλητές κάνουν λάθη, και αυτό είναι που κάνει το παιχνίδι ενδιαφέρον”, δήλωσε ο Karunesh Ganguly, MD, Ph.D., καθηγητής νευρολογίας και μέλος του Ινστιτούτου Νευροεπιστημών Weill του UCSF. “Η κινητική μνήμη δεν αφορά την τέλεια απόδοση. Πρόκειται για προβλέψιμα λάθη και προβλέψιμες επιτυχίες. Εφόσον τα λάθη είναι σταθερά από μέρα σε μέρα, ο εγκέφαλος λέει: “Ας κλειδώσουμε αυτή τη μνήμη”. Ο Ganguly και η ομάδα του διαπίστωσαν ότι η διαδικασία του “κλειδώματος” περιλαμβάνει κάποια εκπληκτικά πολύπλοκη επικοινωνία μεταξύ διαφορετικών τμημάτων του εγκεφάλου και λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια του βαθύ αναπαυτικού ύπνου που είναι γνωστός ως μη-REM ύπνος. Ο ύπνος είναι σημαντικός επειδή οι συνειδητοί εγκέφαλοί μας τείνουν να εστιάζουν στις αποτυχίες, δήλωσε ο Ganguly, ο οποίος προηγουμένως εντόπισε τα εγκεφαλικά κύματα που σχετίζονται με τον ύπνο και επηρεάζουν τη διατήρηση δεξιοτήτων. “Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ο εγκέφαλος είναι σε θέση να κοσκινίσει όλες τις περιπτώσεις που έχει λάβει και να αναδείξει τα μοτίβα που ήταν επιτυχημένα”, είπε. Οι γήινες κινητικές δεξιότητες δεν θα λειτουργούσαν στον πλανήτη Πανδώρα στο “Avatar Κάποτε πίστευαν ότι η εκμάθηση κινητικών δεξιοτήτων απαιτούσε μόνο τον κινητικό φλοιό. Αλλά τα τελευταία χρόνια έχει προκύψει μια πιο σύνθετη εικόνα. Για να εξετάσει αυτή τη διαδικασία πιο προσεκτικά, ο Ganguly έβαλε τους αρουραίους να βάλουν ως αποστολή να φτάσουν για σφαιρίδια. Στη συνέχεια, η ομάδα εξέτασε την εγκεφαλική τους δραστηριότητα σε τρεις περιοχές κατά τη διάρκεια του ύπνου NREM: τον ιππόκαμπο, που είναι η περιοχή που είναι υπεύθυνη για τη μνήμη και την πλοήγηση, τον κινητικό φλοιό και τον προμετωπιαίο φλοιό (PFC). Κατά τη διάρκεια 13 ημερών, προέκυψε ένα μοτίβο.

Πρώτον, σε μια διαδικασία που ονομάζεται “γρήγορη μάθηση”, ο PFC συντονίστηκε με τον ιππόκαμπο, επιτρέποντας πιθανότατα στο ζώο να αντιλαμβάνεται την κίνησή του σε σχέση με τον χώρο γύρω του και τη θέση του στον χώρο αυτό. Σε αυτή τη φάση, ο εγκέφαλος φάνηκε να εξερευνά και να συγκρίνει όλες τις ενέργειες και τα μοτίβα που δημιουργήθηκαν κατά την εξάσκηση στην εργασία.

Δεύτερον, σε μια διαδικασία που ονομάζεται αργή μάθηση, το PFC φάνηκε να κάνει κρίσεις αξίας, πιθανώς καθοδηγούμενες από κέντρα ανταμοιβής που ενεργοποιούνταν όταν η εργασία ήταν επιτυχής. Συμμετείχε σε διασταυρούμενη επικοινωνία με τον κινητικό φλοιό και τον ιππόκαμπο, χαμηλώνοντας τα σήματα που σχετίζονται με τις αποτυχίες και ανεβάζοντας αυτά που σχετίζονται με τις επιτυχίες.

Τέλος, καθώς η ηλεκτρική δραστηριότητα των περιοχών συγχρονιζόταν, ο ρόλος του ιππόκαμπου μειωνόταν και οι περιπτώσεις που ο εγκέφαλος είχε σημειώσει ως ανταμειβή έρχονταν στο προσκήνιο, όπου αποθηκεύονταν σε αυτό που ονομάζουμε “κινητική μνήμη”.

Ενώ οι αρουραίοι μάθαιναν αρχικά την εργασία, τα εγκεφαλικά τους σήματα ήταν θορυβώδη και ανοργάνωτα. Με την πάροδο του χρόνου, ο Ganguly μπορούσε να δει τα σήματα να συγχρονίζονται, μέχρι που οι αρουραίοι πετύχαιναν περίπου το 70 τοις εκατό του χρόνου. Μετά από αυτό το σημείο, ο εγκέφαλος φαινόταν να αγνοεί τα λάθη και να διατηρεί την κινητική μνήμη όσο το επίπεδο επιτυχίας ήταν σταθερό. Με άλλα λόγια, ο εγκέφαλος αρχίζει να περιμένει ένα ορισμένο επίπεδο λάθους και δεν ενημερώνει την κινητική μνήμη. Ακριβώς, όπως οι παίκτες του NBA, οι αρουραίοι κατέκτησαν μια δεξιότητα με βάση ένα νοητικό μοντέλο για το πώς λειτουργεί ο κόσμος, το οποίο δημιούργησαν από τη φυσική τους εμπειρία με τη βαρύτητα, τον χώρο και άλλες ενδείξεις. Αλλά αυτό το είδος της κινητικής μάθησης δεν θα μεταφερόταν εύκολα σε μια κατάσταση όπου οι ενδείξεις και το φυσικό περιβάλλον ήταν διαφορετικά. “Αν όλα αυτά άλλαζαν, για παράδειγμα, αν ο Στεφ Κάρι βρισκόταν στον κόσμο του “Avatar”, ίσως να μην φαινόταν αρχικά τόσο ικανός”, δήλωσε ο Ganguly.

Ο καλύτερος τρόπος για να σπάσετε μια συνήθεια

Τι θα γινόταν αν ο Κάρι χτύπαγε ένα δάχτυλο και έπρεπε να μάθει να ρίχνει καλάθια λίγο διαφορετικά; Η μελέτη έδωσε μια απάντηση. “Είναι δυνατόν να ξεμάθεις μια εργασία, αλλά για να το κάνεις αυτό, πρέπει να στρεσάρεις την κατάσταση σε σημείο που να κάνεις λάθη”, δήλωσε ο Ganguly. Όταν οι ερευνητές έκαναν μια μικρή αλλαγή στην εργασία προμήθειας σφαιριδίων στους αρουραίους, οι αρουραίοι έκαναν περισσότερα λάθη και οι ερευνητές είδαν περισσότερο θόρυβο στην εγκεφαλική δραστηριότητα των αρουραίων. Η αλλαγή ήταν αρκετά μικρή ώστε οι αρουραίοι δεν χρειάστηκε να πάνε μέχρι την αρχή της μάθησής τους, παρά μόνο μέχρι το “σημείο θραύσης”, και να ξαναμάθουν την εργασία από εκεί. Αλλά επειδή η κινητική μνήμη εμπεδώνεται ως ένα σύνολο κινήσεων που ακολουθούν η μία την άλλη στον χρόνο, δήλωσε ο Ganguly, η αλλαγή της κινητικής μνήμης σε μια σύνθετη κίνηση, όπως η ελεύθερη ρίψη μιας μπάλας μπάσκετ, μπορεί να απαιτήσει την αλλαγή μιας κίνησης που χρησιμοποιείται για να ξεκινήσει όλη η ακολουθία. Αν ο Curry αναπηδά συνήθως μια μπάλα μπάσκετ δύο φορές πριν ρίξει, είπε ο Ganguly, “ίσως είναι καλύτερο να επανεκπαιδεύσουμε τον εγκέφαλο αναπηδώντας την μόνο μία ή τρεις φορές. Με αυτόν τον τρόπο, θα ξεκινήσετε με μια καθαρή αρχή”.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/

Εάν η κρατική χρηματοδότηση προς τα προγράμματα δημόσιας στοματικής υγείας με επίκεντρο την πρόληψη αυξανόταν για να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις, θα μπορούσαμε να δούμε τα ζητήματα που σχετίζονται με την ανισότητα και τις προλήψιμες ασθένειες να μειώνονται σημαντικά.

Οδοντιατρικές Παθήσεις: Τα μεγάλα κυβερνητικά προγράμματα χρηματοδότησης της έρευνας δεν συμβαδίζουν με την επιβάρυνση των στοματικών παθήσεων, σύμφωνα με μια νέα μελέτη ερευνητών από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, το Πανεπιστήμιο του Κουίνσλαντ και το Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Αυστραλιανό Οδοντιατρικό Περιοδικό, Australian Dental Journal, χρησιμοποίησε έναν δείκτη δίκαιης χρηματοδότησης της έρευνας (FRF) για να διερευνήσει και να συγκρίνει τα κυβερνητικά συστήματα χρηματοδότησης της έρευνας της Αυστραλίας για την επιστήμη της στοματικής υγείας με άλλους κλάδους από την άποψη του φορτίου των ασθενειών. Τα χρηματοδοτικά σχήματα που εξετάστηκαν στη μελέτη περιλάμβαναν το Αυστραλιανό Συμβούλιο Έρευνας (ARC), το Εθνικό Συμβούλιο Υγείας και Ιατρικής Έρευνας (NHMRC) και τις επιχορηγήσεις των Μελλοντικών Κονδυλίων για την Ιατρική Έρευνα (Medical Research Future Funds) (MRFF). Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συνολική χρηματοδότηση του Εθνικού Συμβουλίου Υγείας και Ιατρικής Έρευνας NHMRC για τις οδοντιατρικές διαταραχές μεταξύ 2017 και 2021 ήταν 15 εκατομμύρια δολάρια, που αντιστοιχεί στο 0,23% της συνολικής χρηματοδότησης του Εθνικού Συμβουλίου Υγείας και Ιατρικής Έρευνας NHMRC για τις 75 κορυφαίες ασθένειες με την υψηλότερη επιβάρυνση νόσου.

Η χρηματοδότηση που διατέθηκε για την επιστήμη του στόματος από το Αυστραλιανό Συμβούλιο Έρευνας (ARC) και οι επιχορηγήσεις των Μελλοντικών Κονδυλίων για την Ιατρική Έρευνα (MRFF) ήταν επίσης πολύ περιορισμένη, με 3,43 εκατ. δολάρια και 1,88 εκατ. δολάρια, αντίστοιχα. Συγκριτικά, ενώ οι ανοσολογικές ασθένειες και η περιβαλλοντική και επαγγελματική υγεία δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο της Αυστραλίας για το βάρος των ασθενειών, το Εθνικό Συμβούλιο Υγείας και Ιατρικής Έρευνας (NHMRC) χρηματοδότησε 381,6 εκατ. δολάρια και 87,7 εκατ. δολάρια, αντίστοιχα, για αυτούς τους τομείς την περίοδο 2017-2021. Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι στοματικές διαταραχές έχουν το χαμηλότερο και πιο άδικο ποσό στήριξης από την αυστραλιανή κυβέρνηση, όταν συνδέονται με το φορτίο των ασθενειών. Ο καθηγητής Alastair Sloan του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης, επικεφαλής ερευνητής της μελέτης, δήλωσε ότι η πιο εξειδικευμένη έρευνα στις στοματικές επιστήμες είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων στη στοματική υγεία του πληθυσμού. “Τα άτομα από κοινωνικά μειονεκτούσες ομάδες έχουν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να επηρεαστούν από κακή στοματική υγεία και βλέπουμε μια ανησυχητική αύξηση του αριθμού των Αυστραλών που αντιμετωπίζουν πονόδοντο, αποφεύγουν το φαγητό λόγω οδοντιατρικών προβλημάτων και νοσηλεύονται σε νοσοκομεία λόγω οδοντιατρικών προβλημάτων που μπορούν να αποφευχθούν. Πρόκειται για χρόνιες μολυσματικές ασθένειες που μπορούν να προληφθούν πλήρως και μπορούν να αντιμετωπιστούν με έξυπνες, μη αντιβιοτικές παρεμβάσεις”, δήλωσε ο καθηγητής Sloan.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Sloan, η έρευνα για την πρόληψη είναι το κλειδί. “Κάθε χρόνο, βλέπουμε περίπου 70.000 προλήψιμες νοσηλείες λόγω προβλημάτων οδοντιατρικής υγείας, οι οποίες αποτελούν σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των προλήψιμων νοσηλειών. “Εάν η κρατική χρηματοδότηση προς τα προγράμματα δημόσιας στοματικής υγείας με επίκεντρο την πρόληψη αυξανόταν για να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις, θα μπορούσαμε να δούμε τα ζητήματα που σχετίζονται με την ανισότητα και τις προλήψιμες ασθένειες να μειώνονται σημαντικά. Η εν λόγω έρευνα στις οδοντιατρικές σχολές με υψηλή ένταση έρευνας επικεντρώνεται στη μοριακή μικροβιολογία, την επιστήμη των νανοϋλικών, την αποκατάσταση ιστών/τραυμάτων και τη δημόσια υγεία -όλα τα πεδία που θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στους ασθενείς και στην οικονομία της υγείας, ενώ παράλληλα έχουν δυνατότητες και σε άλλους τομείς της βιοϊατρικής”.

Πηγη: https://www.healthweb.gr/r