Κατηγορία: Ενημέρωση

Πηγη: https://www.iatropedia.gr/

Πέρα από τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, η μελέτη αξιολογεί την πραγματική βιολογική επίδραση της νόσου στον οργανισμό. Τι δείχει για πρώτη φορά διεθνής συνεργασία με τη συμμετοχή του ΑΠΘ.

Μία νέα διεθνής επιστημονική μελέτη έρχεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο γίνεται κατανοητή και αξιολογείται η υπέρταση. Ερευνητές από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, το University of Oxford, το Khalifa University, και ακόμη δώδεκα κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα, ανέπτυξαν ένα πρωτοποριακό πλαίσιο Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), το οποίο μπορεί να αναγνωρίζει, να ποσοτικοποιεί και να χαρτογραφεί τη συνολική πολυοργανική βλάβη που προκαλεί η νόσος, ανοίγοντας νέους δρόμους για την Ιατρική Ακριβείας και την εξατομικευμένη πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Η εργασία δημοσιεύθηκε στο Circulation, το κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό της American Heart Association στον χώρο της καρδιαγγειακής ιατρικής.

Ένα νέο μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης για την υπέρταση

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η ανάπτυξη ενός νέου υπολογιστικού πλαισίου βασισμένου σε προηγμένες τεχνικές Contrastive Machine Learning. Οι ερευνητές ανέλυσαν 566 πολυτροπικούς βιοϊατρικούς δείκτες από περισσότερους από 27.000 συμμετέχοντες της UK Biobank, αξιοποιώντας δεδομένα από μαγνητικές τομογραφίες καρδιάς και εγκεφάλου, υπερηχογραφήματα αγγείων, ηλεκτροκαρδιογραφήματα, εξετάσεις αίματος, μετρήσεις σύστασης σώματος, αναπνευστικές δοκιμασίες και άλλες κλινικές πληροφορίες. Στη συνέχεια, το μοντέλο επικυρώθηκε επιτυχώς σε έναν ανεξάρτητο πληθυσμό περισσότερων από 5.500 ατόμων της αμερικανικής μελέτης ARIC, επιβεβαιώνοντας την αξιοπιστία και τη δυνατότητα γενίκευσης των αποτελεσμάτων.

Από τη μέτρηση της πίεσης στη χαρτογράφηση της οργανικής βλάβης

Η σημαντικότερη καινοτομία της εργασίας είναι ότι μεταφέρει την αξιολόγηση της υπέρτασης από την απλή μέτρηση της αρτηριακής πίεσης στην εκτίμηση της πραγματικής βιολογικής επίδρασης της νόσου στον οργανισμό. Το νέο σύστημα υπολογίζει έναν συνολικό δείκτη πολυοργανικής βλάβης, τον HyperScore, ο οποίος αποτυπώνει το επίπεδο της συνολικής οργανικής επιβάρυνσης κάθε ασθενούς. Παράλληλα, εισάγει την έννοια των HyperTrajectories, έξι διαφορετικών διαδρομών εξέλιξης της υπέρτασης, αποδεικνύοντας ότι η νόσος δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ανθρώπους. Αντίθετα, αναγνωρίζονται διαφορετικοί φαινότυποι με κυρίαρχες επιπτώσεις στην καρδιά, στον εγκέφαλο, στα αγγεία, στους νεφρούς ή στον μεταβολισμό, γεγονός που δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περισσότερο στοχευμένες και εξατομικευμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Η συμβολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου στη διεθνή ερευνητική προσπάθεια

Η συμμετοχή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου πραγματοποιήθηκε μέσω της Μονάδας Επεξεργασίας Σήματος και Βιοϊατρικής Τεχνολογίας (Signal Processing & Biomedical Technology Unit – SPBTU) του Εργαστηρίου Τηλεπικοινωνιών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών. Ο Καθηγητής Λεόντιος Χατζηλεοντιάδης, Διευθυντής της SPBTU, συμμετείχε στη μελέτη εκπροσωπώντας τόσο το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο όσο και το Healthcare Engineering Innovation Group (HEIG) του Khalifa University, αναδεικνύοντας τον διεθνή χαρακτήρα της ελληνικής ερευνητικής παρουσίας.

Η SPBTU αποτελεί μία από τις πλέον δραστήριες ελληνικές ερευνητικές μονάδες στους τομείς της Βιοϊατρικής Τεχνολογίας και της ΤΝ στην  Υγεία. Με πολυετή εμπειρία στην επεξεργασία βιοϊατρικών σημάτων και εικόνων, στην ανάπτυξη ψηφιακών βιοδεικτών, στην αξιόπιστη ΤΝ, στην ιατρική απεικόνιση και στις αποκεντρωμένες κλινικές μελέτες, η ομάδα συντονίζει και συμμετέχει σε σημαντικά έργα Horizon Europe και Horizon 2020, όπως τα AI-PROGNOSIS, iPROLEPSIS, MOSAIC, MULTIPULM, HosmartAI και PROTEIN, συμβάλλοντας ενεργά στη διαμόρφωση της επόμενης γενιάς τεχνολογιών ψηφιακής  υγείας.

Διεθνής συνεργασία κορυφαίων πανεπιστημίων

Η διεθνής αυτή συνεργασία συγκέντρωσε επιστήμονες από το University of Oxford, το Khalifa University, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, το McGill University, το King’s College London, το London School of Hygiene & Tropical Medicine, το St George’s, University of London, το University of Bristol, το Brighton and Sussex Medical School, τα University of Brighton και University of Sussex, καθώς και το University of Cape Town και το South African Medical Research Council. Η συνύπαρξη ειδικών στη Βιοϊατρική Μηχανική, την Καρδιολογία, την Ιατρική Απεικόνιση, την Επιδημιολογία και την ΤΝ ανέδειξε τη δύναμη της διεπιστημονικής συνεργασίας στην αντιμετώπιση σύνθετων προβλημάτων υγείας.

Η υπέρταση ως «σιωπηλός δολοφόνος»

Η αρτηριακή υπέρταση χαρακτηρίζεται εδώ και δεκαετίες ως ο «σιωπηλός δολοφόνος». Παρότι αποτελεί τον σημαντικότερο τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα και ευθύνεται για εκατομμύρια θανάτους κάθε χρόνο παγκοσμίως, η πραγματική της επίδραση στον ανθρώπινο οργανισμό εξελίσσεται αθόρυβα. Πολύ πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα, προκαλεί σταδιακές αλλοιώσεις στην καρδιά, στον εγκέφαλο, στους νεφρούς, στα αιμοφόρα αγγεία και σε άλλα ζωτικά όργανα, οι οποίες συχνά παραμένουν αδιάγνωστες μέχρι να εμφανιστούν σοβαρές επιπλοκές.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποκαλύπτει τις «αόρατες» διαδρομές της υπέρτασης

Ο Καθηγητής Λεόντιος Χατζηλεοντιάδης δήλωσε: «Η εργασία αυτή αποτυπώνει τη μετάβαση της Τεχνητής Νοημοσύνης από την απλή ανάλυση δεδομένων στην παραγωγή νέας βιοϊατρικής γνώσης. Η υπέρταση δεν αποτελεί μία ενιαία νόσο που εξελίσσεται διαφορετικά από άνθρωπο σε άνθρωπο, επηρεάζοντας διαφορετικά όργανα και βιολογικά συστήματα. Με τη βοήθεια προηγμένων αλγορίθμων μπορέσαμε να αποκαλύψουμε αυτές τις μέχρι σήμερα αόρατες διαδρομές εξέλιξης της νόσου, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για πιο έγκαιρη διάγνωση, καλύτερη πρόγνωση και πραγματικά εξατομικευμένη θεραπεία. Η συμμετοχή της ομάδας μας σε αυτή τη διεθνή συνεργασία, επιβεβαιώνει ότι η έρευνα που αναπτύσσεται στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο συνδιαμορφώνει τις διεθνείς εξελίξεις στη Βιοϊατρική Μηχανική, την Ιατρική Ακριβείας και την αξιόπιστη Τεχνητή Νοημοσύνη.»

Το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών στην αιχμή της διεθνούς έρευνας

Ο Πρόεδρος του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Καθηγητής Παντελής Μικρόπουλος, δήλωσε: «Η Μονάδα Επεξεργασίας Σήματος και Βιοϊατρικής Τεχνολογίας του Εργαστηρίου Τηλεπικοινωνιών του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Αριστοτελείου, υπό τη διεύθυνση του Καθηγητή κ. Λεόντιου Χατζηλεοντιάδη, μέσω της ενεργούς συμμετοχής της σε μία υψηλού επιπέδου διεθνή συνεργασία, με επικεφαλής το University of Oxford, ανέδειξε τη δυναμική του Τμήματός μας στην παραγωγή έρευνας αιχμής με ουσιαστικό επιστημονικό και κοινωνικό αντίκτυπο. Προϊόν αυτής της διεθνούς συνεργασίας, αποτέλεσε μία δημοσίευση εργασίας στο Circulation, ένα από τα κορυφαία επιστημονικά περιοδικά παγκοσμίως στον χώρο της καρδιαγγειακής ιατρικής, η οποία πρωτοποριακά αξιοποιεί την Τεχνητή Νοημοσύνη στρατηγικά στην υπηρεσία της υγείας. Η διεθνής εξωστρέφεια, η διεπιστημονική συνεργασία και η ανάπτυξη τεχνολογιών που υπηρετούν τον άνθρωπο, αποτελούν στρατηγικούς άξονες του Τμήματός μας. Συγχαίρω θερμά τον Καθηγητή κ. Λεόντιο Χατζηλεοντιάδη και όλους τους ερευνητές της ομάδας για αυτή τη σημαντική επιτυχία, η οποία αποτελώντας σημαντική διάκριση για το Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Αριστοτελείου, ενισχύει περαιτέρω τη διεθνή παρουσία και το κύρος του ιδρύματος.».

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η πρόσφατη έξαρση κρουσμάτων χανταϊού που συνδέθηκε με το ερευνητικό κρουαζιερόπλοιο Hondius ανέδειξε για ακόμη μία φορά το διαχρονικό ερώτημα της ύπαρξης αποτελεσματικών θεραπειών και εμβολίων.

Παρότι ο ΠΟΥ θεωρεί ότι το συγκεκριμένο ξέσπασμα έχει πλέον τερματιστεί, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι επιδημίες εμφανίζονται περιοδικά και η ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις παραμένει επιτακτική.

Σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο ειδικό αντιιικό φάρμακο για τη θεραπεία των λοιμώξεων από χανταϊούς. Σύμφωνα με τους γερμανούς ιολόγους Δρ Χάνα Σ. Σβάρτσερ-Σπέρμπερ και Δρ Ρόλαντ Σβάρτσερ από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Ντούισμπουργκ-Έσσεν, οι ερευνητικές προσπάθειες επικεντρώνονται σε δύο βασικούς στόχους: την αναστολή της αντιγραφής του ιικού RNA και την παρεμπόδιση της εισόδου του ιού στα κύτταρα.

Ένας από τους πιο μελετημένους υποψήφιους παράγοντες είναι η φαβιπιραβίρη, αντιιικό που αναπτύχθηκε αρχικά για τη γρίπη. Εργαστηριακές και προκλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να αναστέλλει την αναπαραγωγή διαφόρων χανταϊών.

Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η αποτελεσματικότητά της στον άνθρωπο δεν έχει ακόμη αποδειχθεί. Επιπλέον, τα αντιιικά φάρμακα εκτιμάται ότι πρέπει να χορηγούνται πολύ νωρίς μετά τη μόλυνση, καθώς σε προχωρημένα στάδια της νόσου η απλή αναστολή του πολλαπλασιασμού του ιού πιθανότατα δεν επαρκεί.

Παράλληλα, διερευνώνται θεραπείες που στοχεύουν όχι τον ίδιο τον ιό αλλά τους μηχανισμούς του οργανισμού. Αναστολείς κινασών, οι οποίοι επηρεάζουν κυτταρικά μονοπάτια που σχετίζονται με τη λειτουργία του ενδοθηλίου και τη διαπερατότητα των αγγείων, έχουν παρουσιάσει ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε πειραματικά μοντέλα.

Ωστόσο, η χρήση τους στην κλινική πράξη δεν μπορεί ακόμη να συστηθεί, καθώς ενδέχεται να συνοδεύεται από σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ικατιμπάντη (Icatibant), φάρμακο που χρησιμοποιείται για το κληρονομικό αγγειοοίδημα. Η δράση της θεωρείται θεωρητικά εύλογη, επειδή η βραδυκινίνη φαίνεται να συμβάλλει στην αυξημένη αγγειακή διαπερατότητα που χαρακτηρίζει τις σοβαρές λοιμώξεις από χανταϊούς.

Αν και έχουν δημοσιευθεί μεμονωμένες περιπτώσεις επιτυχούς χρήσης, δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή κλινικά δεδομένα που να τεκμηριώνουν την αποτελεσματικότητά της.

Αντίθετα, η χορήγηση κορτικοστεροειδών δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Σε τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη, η υψηλή δόση μεθυλπρεδνιζολόνης σε ασθενείς με καρδιοπνευμονικό σύνδρομο από τον ιό Andes δεν έδειξε σαφές θεραπευτικό όφελος.

Στον τομέα της πρόληψης, η ανάπτυξη εμβολίων βρίσκεται σε πιο προχωρημένο στάδιο.

Στην Κίνα και τη Νότια Κορέα χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια αδρανοποιημένα εμβόλια έναντι ορισμένων ασιατικών χανταϊών, όπως ο Hantaan και ο Seoul. Ωστόσο, η προστασία που προσφέρουν έναντι άλλων στελεχών παραμένει ασαφής.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα νεότερα εμβόλια DNA. Κλινικές μελέτες Φάσης Ι για εμβόλια κατά των ιών Andes, Hantaan και Puumala έχουν δείξει ότι είναι ασφαλή και προκαλούν ικανοποιητική ανοσολογική απόκριση.

Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η μετάβαση από τις πρώτες κλινικές δοκιμές στη μαζική διάθεση ενός αποτελεσματικού εμβολίου αποτελεί μια πολύ πιο σύνθετη διαδικασία.

Η ανάπτυξη ενός καθολικού εμβολίου που θα προστατεύει από όλα τα είδη χανταϊών παραμένει προς το παρόν επιστημονικός στόχος και όχι κλινική πραγματικότητα.

Επιπλέον, ακόμη και αν ένα τέτοιο εμβόλιο καταστεί διαθέσιμο, η χρήση του θα εξαρτηθεί από το επίπεδο κινδύνου.

Για τον γενικό πληθυσμό σε περιοχές με χαμηλή συχνότητα εμφάνισης της νόσου, ο μαζικός εμβολιασμός δύσκολα θα δικαιολογούνταν, ενώ για εργαζομένους σε εργαστήρια ή κατοίκους ενδημικών περιοχών τα οφέλη θα μπορούσαν να είναι σημαντικά μεγαλύτερα.

Πηγη: https://www.iatronet.gr/

Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δεν αρκεί, εάν τα επιπλέον χρόνια συνοδεύονται από χρόνια νοσήματα και εξάρτηση. Η Ευρυδίκη Χατζηανδρέου αναλύει στο The Doctor τις πολιτικές που μπορούν να αυξήσουν το healthspan των Ελλήνων, από την πρωτοβάθμια φροντίδα έως την ιατρική ακριβείας.

Κυρία Χατζηανδρέου, τι σημαίνει επιστημονικά και κοινωνικά η έννοια του healthspan;

Το healthspan -το υγιές προσδόκιμο ζωής- είναι ο αριθμός των ετών που ζούμε χωρίς σημαντική χρόνια νόσο, λειτουργικό περιορισμό ή εξάρτηση. Διαφέρει ουσιωδώς από το lifespan, τη συνολική διάρκεια ζωής. Η Eurostat (2023) δείχνει το χάσμα ευκρινώς: στην ΕΕ το προσδόκιμο ζωής φτάνει τα 84 χρόνια για τις γυναίκες και 78,7 για τους άνδρες, αλλά τα Healthy Life Years μόλις τα 63,3 και 62,8 αντίστοιχα. Επιστημονικά, η έννοια στηρίζεται στη «συμπίεση της νοσηρότητας» (compression of morbidity) του JamesFries – στην ιδέα ότι μπορούμε να μεταθέσουμε την έναρξη των χρόνιων νοσημάτων όσο πιο κοντά γίνεται στο τέλος της ζωής.

Κοινωνικά, η μετατόπιση είναι βαθιά: αλλάζει τον σκοπό της ιατρικής από τη διαχείριση της νόσου στη διατήρηση της λειτουργικότητας, σημαίνει ότι η ιατρική δεν αρκεί να παρατείνει τη ζωή – οφείλει να εξασφαλίσει αυτονομία, νοητική διαύγεια και ικανότητα συμμετοχής. Αυτό μεταφράζεται σε νέα ιεράρχηση προτεραιοτήτων και σε αλλαγή δομών και συστημάτων.

Από την κλασσική ιατρική, της αντιμετώπισης συμπτώματος, ασθένειας στην προσέγγιση ότι τα βιολογικά στοιχεία ενός οργανισμού – γονίδια, πρωτεΐνες, μεταβολίτες, κύτταρα, όργανα, μικροβίωμα, περιβαλλοντικά σήματα – αλληλεπιδρούν ως ολοκληρωμένο σύστημα για να παράγουν υγεία ή ασθένεια. Για τον πολίτη αυτό σημαίνει ότι παίρνει ενεργό ρόλο στην υγεία του. Για τα συστήματα υγείας σημαίνει τεράστια εξοικονόμηση – γιατί η θεραπεία μιας χρόνιας νόσου κοστίζει πολλαπλάσια από την πρόληψή της. Η πρόκληση; Τα συστήματα υγείας είναι ακόμα δομημένα γύρω από την ασθένεια. Αλλά αυτό αλλάζει – αργά αλλά αναπόφευκτα.

Πού τελειώνουν τα τεκμηριωμένα δεδομένα και πού αρχίζουν οι υπερβολικές υποσχέσεις;

Η διαχωριστική γραμμή είναι σαφέστερη απ’ όσο υποδηλώνει η καταναλωτική ζήτηση. Αυτή την στιγμή καμία παρέμβαση δεν προσθέτει υγιή χρόνια όσο ο τρόπος ζωής! Τεκμηριωμένα, οι παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής -διατροφή, άσκηση, ύπνος, διαχείριση του στρες, αποχή από το κάπνισμα, κοινωνικές σχέσεις- έχουν τη μεγαλύτερη και πιο σταθερή επίδραση στο υγιές προσδόκιμο ζωής, 10-15 έτη. Κανένα γηροθεραπευτικό δεν έχει εγκριθεί ακόμα από τον FDA.

Ο FDA δεν αναγνωρίζει τη γήρανση ως ένδειξη νόσου και δεν υπάρχει ρυθμιστική οδός για αντιγηραντικές παρεμβάσεις. Όλες οι μελέτες αξιολογούν δευτερεύουσες ενδείξεις (καρδιαγγειακή υγεία, σαρκοπενία, νόσος Alzheimer κ.λπ.) ως proxy για γήρανση. Ραπαμυκίνη (αναστολείς mTOR), μετφορμίνη , GLP-1 αγωνιστές, (χαρακτηρίζονται σαν “αντιγηραντικά” λόγω της πλειοτροπικής τους δράσης), Senolytics, πρόδρομα NAD+, σπερμιδίνη. Υπάρχουν επίσης νέα μόρια που βρίσκονται σε κλινικές δοκιμές φάσης 2. Μια συναρπαστική εξέλιξη είναι η εισαγωγή του μερικού επαναπρογραμματισμού σε κλινικές δοκιμές. Ο πρώτος ασθενής το έλαβε στις 26 Ιουνίου.

Στόχος: η αναστροφή τύφλωσης. Πολλοί πιστεύουν ότι αυτό είναι το μέλλον της υγειούς μακροζωίας. Ο μερικός επιγενετικός επαναπρογραμματισμός βασίζεται σε μια σύντομη, ελεγχόμενη έκθεση σε παράγοντες Yamanaka όπου αρκεί για να επαναφέρει ένα κύτταρο σε νεαρότερη επιγενετική κατάσταση χωρίς να χάσει την αρχική του ταυτότητα.

Πάνω από 10 εταιρείες με επενδύσεις δισεκατομμυρίων βρίσκονται σε προ κλινικό στάδιο δοκιμών. Εκεί τελειώνουν τα δεδομένα. Οι υπερβολές ξεκινούν όπου ακούμε για «αναστροφή της γήρανσης», για πανάκριβα πρωτόκολλα συμπληρωμάτων, πεπτιδίων χωρίς κλινική τεκμηρίωση. Η στάση μου είναι σταθερά επιστημονική: η βιολογία της γήρανσης είναι πραγματική και συναρπαστική· η φαρμακολογική «ανανέωση» στον άνθρωπο, όμως, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ακόμα ερευνητική. Εκτιμώ όμως ότι σε 5 χρόνια θα έχουμε πολύ καλύτερη εικόνα.

Σε ποιον βαθμό η βιολογική γήρανση είναι τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου;

Σε σημαντικό βαθμό – και αυτή είναι η μεγάλη εννοιολογική μετατόπιση της γηροεπιστήμης. Η κεντρική υπόθεση είναι ότι η γήρανση αποτελεί τον ισχυρότερο κοινό παράγοντα κινδύνου για τα περισσότερα χρόνια νοσήματα -καρδιαγγειακά, καρκίνο, νευροεκφυλισμό, διαβήτη- και ότι, αν επιβραδύνουμε τους υποκείμενους μηχανισμούς της, μπορούμε να καθυστερήσουμε ταυτόχρονα πολλές νόσους. Οι López-Otín και Kroemerκωδικοποίησαν αυτούς τους μηχανισμούς στα δεκατέσσερα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της γήρανσης (hallmarks of aging) -από τη γονιδιωματική αστάθεια και τις επιγενετικές μεταβολές μέχρι την κυτταρική γήρανση, την απορρύθμιση της ανίχνευσης θρεπτικών και τη χρόνια φλεγμονή (inflammaging).

Το κρίσιμο είναι ότι πολλά από αυτά είναι τροποποιήσιμα: ανταποκρίνονται στη διατροφή, την άσκηση, τον ύπνο, το περιβάλλον στην διαχείριση του στρες. Άρα η γήρανση δεν είναι ένα μονολιθικό, αναπόφευκτο γεγονός, αλλά ένας ρυθμός που μπορούμε εν μέρει να επηρεάσουμε. Προσοχή όμως στη διατύπωση: δεν μιλάμε για κατάργηση της γήρανσης, αλλά για διαμόρφωση της τροχιάς της. Ήδη σήμερα, αλγόριθμοι μηχανικής μάθησης αναλύουν πρωτεΐνες αίματος και εντοπίζουν αν ο εγκέφαλος ή η καρδιά «γερνά» γρηγορότερα από το αναμενόμενο – πριν εκδηλωθεί οποιοδήποτε σύμπτωμα άρα δυνατότητα παρέμβασης. Το ρεαλιστικό, και επιστημονικά υπεύθυνο, ζητούμενο είναι να γεράσουμε πιο αργά και πιο υγιώς – όχι να μη γεράσουμε.

Ποιες πολιτικές Δημόσιας Υγείας είναι κρίσιμες για την Ελλάδα;

Η Ελλάδα είναι από τις χώρες με τον ταχύτερο δημογραφικό γήρανση: η διάμεση ηλικία είναι ήδη γύρω στα 47 έτη και περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού —κοντά στο 24%— είναι άνω των 65, ποσοστό που προβλέπεται να ξεπεράσει το 30% έως το 2050.

Το προσδόκιμο ζωής, γύρω στα 81,5 έτη, είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, αλλά αυτό ακριβώς είναι το διακύβευμα: αν δεν επενδύσουμε στο healthspan, θα κερδίζουμε χρόνια νόσου αντί για χρόνια υγείας. Μελέτη του London Business School και του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, δημοσιευμένη στο Cold Spring Harbor Perspectives in Medicine (2023), εκτίμησε ότι η αύξηση του υγιούς προσδόκιμου ζωής κατά 1 χρόνο έχει ετήσιο όφελος ~4-5% του ΑΕΠ. Τα κέρδη είναι συνεργιστικά — το να στοχεύεις τη γήρανση ως σύνολο αποδίδει πολύ περισσότερο από το να στοχεύεις μεμονωμένες ασθένειες.

Για αυτό θεωρώ κρίσιμες τρεις κατευθύνσεις. Πρώτον, μια στροφή του συστήματος από τη θεραπεία στην πρόληψη συστηματικά με ισχυρή πρωτοβάθμια φροντίδα που εντοπίζει νωρίς τον καρδιομεταβολικό κίνδυνο και την ευθραυστότητα (frailty). Δεύτερον, παρεμβάσεις σε πληθυσμιακή κλίμακα στους τροποποιήσιμους παράγοντες —διατροφή, σωματική δραστηριότητα, ύπνος, κάπνισμα, ψυχική υγεία— που είναι και οι πιο αποδοτικές. Χρειαζόμαστε ριζική μείωση του καπνίσματος (η Ελλάδα παραμένει υψηλά στην ΕΕ) και έλεγχο της παχυσαρκίας στους νεότερους. Επίσης δομές κίνησης για τους 65+ — υποδομές βαδίσματος, προγράμματα ισορροπίας και πρόληψης πτώσεων, που μειώνουν αναπηρία και νοσηλείες.

Δίνω έμφαση στην ψυχική υγεία και κοινωνική ένταξη ως μέρος της υγειονομικής ατζέντας· η κοινωνική απομόνωση είναι πλέον αναγνωρισμένη ως 14η χαρακτηριστική διεργασία της γήρανσης. Τρίτον, υποδομές δεδομένων και αγωγή υγείας, από πολύ νωρίς ώστε οι πολιτικές να σχεδιάζονται στοχευμένα με βάση την πραγματικότητα του ελληνικού πληθυσμού. Στο Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιούς Μακροζωίας αυτή ακριβώς την εικόνα επιδιώκουμε να αποτυπώσουμε — γιατί δεν μπορούμε να βελτιώσουμε αυτό που δεν μετράμε.

Ποια χρόνια νοσήματα πρέπει να είναι πρώτη προτεραιότητα και ποιες παρεμβάσεις αποδίδουν περισσότερο;

Θα έβαζα στην πρώτη γραμμή τα νοσήματα που μοιράζονται την ίδια υποκείμενη βιολογία της γήρανσης και ταυτόχρονα παράγουν τη μεγαλύτερη εξάρτηση: τα καρδιαγγειακά, τον καρκίνο, τον νευροεκφυλισμό —ιδίως την άνοια— και τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, μαζί με τη σαρκοπενία και την ευθραυστότητα που οδηγούν στην απώλεια αυτονομίας. Η λογική της υγιούς μακροζωίας είναι ότι αυτά δεν είναι ανεξάρτητα: τα συνδέει ένα κοινό έδαφος, με κεντρικό άξονα τη χρόνια, υποκλινική φλεγμονή (inflammaging) και την καρδιομεταβολική δυσλειτουργία.

Σε επίπεδο πληθυσμού, οι παρεμβάσεις με τη μεγαλύτερη απόδοση δεν είναι οι εντυπωσιακές, αλλά οι θεμελιώδεις: ο έλεγχος του καπνίσματος, η προαγωγή της σωματικής δραστηριότητας, η έγκαιρη αντιμετώπιση της υπέρτασης, της δυσλιπιδαιμίας και της δυσγλυκαιμίας στην πρωτοβάθμια φροντίδα, και —κάτι που για εμάς είναι σχεδόν αυτονόητο— η επιστροφή στο μεσογειακό διατροφικό πρότυπο. Έχουμε στα χέρια μας ένα από τα πιο τεκμηριωμένα προστατευτικά μοντέλα διατροφής παγκοσμίως· το παράδοξο είναι ότι ο ελληνικός πληθυσμός απομακρύνεται σταδιακά από αυτό. Η επανασύνδεση με τη μεσογειακή διατροφή είναι ίσως η πιο ώριμη πληθυσμιακή μας ευκαιρία.

Πώς περνά η γενετική πληροφορία με ασφάλεια και κλινική αξία από το εργαστήριο στην καθημερινή φροντίδα;

Για να περάσει η γενετική πληροφορία στην καθημερινή φροντίδα με πραγματική αξία, πρέπει να περάσει διαδοχικά τρία φίλτρα. Το πρώτο είναι η αναλυτική και κλινική εγκυρότητα: το τεστ να μετράει αξιόπιστα αυτό που υπόσχεται και να συσχετίζεται όντως με τη νόσο. Το δεύτερο, και δυσκολότερο, είναι η κλινική χρησιμότητα (clinical utility): να αλλάζει την απόφαση του γιατρού και, τελικά, την έκβαση για τον ασθενή — κάτι που αποδεικνύεται μόνο με προοπτικές μελέτες, όχι με συσχετίσεις. Το τρίτο είναι η δυνατότητα δράσης: μια γενετική πληροφορία αποκτά νόημα όταν συνδέεται με μια συγκεκριμένη παρέμβαση.

Πάνω από αυτά, χρειάζονται τρεις προϋποθέσεις-κλειδιά: εκπαίδευση των κλινικών και συστήματα υποστήριξης αποφάσεων ενσωματωμένα στον φάκελο υγείας· ισότητα, με βάσεις αναφοράς κατάλληλες για τον πληθυσμό μας· και αυστηρή διακυβέρνηση των δεδομένων. Η μετάβαση από το εργαστήριο στην εξέταση δεν είναι θέμα τεχνολογίας — είναι θέμα κλινικής δομής. Όπου αυτή υπάρχει (ογκολογία, καρδιολογία, ορισμένες περιοχές της φαρμακογονιδιωματικής), η ενσωμάτωση προχωρά με ασφάλεια.

Η αρχή που υπερασπίζομαι είναι απλή: η γονιδιωματική πρέπει να μπει ως ένα επιπλέον επίπεδο πληροφορίας που ενημερώνει την κλινική κρίση, ποτέ ως αυτόνομη «ετυμηγορία». Και δεν παραγγέλνουμε ένα γενετικό τεστ αν δεν υπάρχει σαφής διαδρομή διαχείρισης για το αποτέλεσμά του.

Ποιο είναι σήμερα το πραγματικό όφελος των πολυγονιδιακών βαθμολογιών στον καρδιαγγειακό κίνδυνο;

Σήμερα το όφελος είναι σαφές αλλά οριοθετημένο. Οι πολυγονιδιακές βαθμολογίες κινδύνου (polygenic riskscores) προσθέτουν πληροφορία πέρα από τους κλασικούς παράγοντες. Το πρόσφατο κείμενο συναίνεσης της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC, 2025) αποτυπώνει ακριβώς αυτή την ισορροπία. ο μεγαλύτερο όφελος προκύπτει στους ασθενείς ενδιαμέσου κινδύνου με το SCORE2, όπου το PRS μπορεί να αναταξινομήσει περίπου 10-20% σε υψηλότερη ή χαμηλότερη κατηγορία.

Στη μελέτη GENVASC (Fuat et al., Eur Heart J 2024), το PRS προστέθηκε στο QRISK2 σε ασθενείς της πρωτοβάθμιας φροντίδας του NHS και βελτίωσε την αναταξινόμηση κινδύνου με κλινικά αποδεκτή ροή εργασίας. Για τον γιατρό, αυτό σημαίνει: στους ασθενείς που σήμερα μένουν σε μια γκρίζα ζώνη — όπου δεν είναι σαφές αν χρειάζεται στατίνη — το PRS μπορεί να γείρει την απόφαση τεκμηριωμένα. Για τον ασθενή, σημαίνει ότι η πρόληψη δεν εφαρμόζεται ομοιόμορφα σε όλους, αλλά εντατικοποιείται όπου χρειάζεται. Είναι ένα ώριμο εργαλείο για στοχευμένη χρήση, όχι μια γενική σάρωση για όλους.

Αρα, πραγματική προστιθέμενη αξία εντοπίζεται σε τρία σημεία: στους νεότερους ενήλικες, όπου η προβλεπτική απόδοση είναι μεγαλύτερη· στην επαναταξινόμηση των ατόμων ενδιάμεσου κινδύνου· και ως συμπλήρωμα του οικογενειακού ιστορικού. Πρακτικά, το PRSλειτουργεί ως «ενισχυτής κινδύνου» (risk enhancer) που βελτιώνει την εκτίμηση και μπορεί να μετακινήσει έναν ασθενή ενδιάμεσου κινδύνου προς την έγκαιρη πρόληψη.

Πότε ένα PRS μπορεί να αποζημιωθεί από το ελληνικό σύστημα

Για να εξεταστεί σοβαρά ένα PRS εργαλείο για αποζημίωση από το ελληνικό σύστημα υγείας, πρέπει να ικανοποιήσει τρεις προϋποθέσεις. Πρώτη, αποδεδειγμένη κλινική χρησιμότητα: ότι αλλάζει θεραπευτικές αποφάσεις και κλινικές εκβάσεις σε σύγκριση με την τρέχουσα αξιολόγηση κινδύνου.

Η βιβλιογραφία είναι πλέον επαρκής για συγκεκριμένες ομάδες — κυρίως ενδιαμέσου κινδύνου ασθενείς σε πρωτοβάθμια πρόληψη — αλλά λιγότερο ώριμη για γενικευμένη εφαρμογή. Δεύτερη, οικονομική αποδοτικότητα σε ελληνικά δεδομένα: το κόστος ανά αποτρεπόμενο καρδιαγγειακό συμβάν να είναι ανταγωνιστικό άλλων προληπτικών παρεμβάσεων. Πρόσφατες οικονομικές μελέτες δείχνουν ότι η ενσωμάτωση PRS μπορεί να είναι cost-effective εφόσον στοχεύεται σε επιλεγμένες ομάδες. Τρίτη, υποδομή εφαρμογής: εργαστηριακή πιστοποίηση κατά EN ISO 15189, εκπαίδευση κλινικών στην ερμηνεία, καθορισμένη κλινική ροή με δυνατότητα παραπομπής σε γενετικό σύμβουλο, και ψηφιακή υποδομή για ενσωμάτωση στον ηλεκτρονικό φάκελο.

Στην Ελλάδα, ένα ρεαλιστικό μονοπάτι θα ξεκινούσε με στοχευμένα pilot programs σε επιλεγμένα κέντρα, για συγκεκριμένο πληθυσμό ενδιαμέσου κινδύνου, με συλλογή δεδομένων κόστους-αποτελεσματικότητας. Από εκεί, η μετάβαση σε ευρύτερη αποζημίωση γίνεται με βάση την τεκμηρίωση — όχι με βάση την εμπορική πίεση.

Υπάρχει κίνδυνος οι γονιδιωματικές τεχνολογίες να διευρύνουν τις ανισότητες;

Η εξατομικευμένη πρόληψη οφείλει να σχεδιαστεί ως μέσο μείωσης ανισοτήτων. Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός και έχει δύο διαστάσεις. Η πρώτη είναι επιστημονική: η συντριπτική πλειονότητα των γονιδιωματικών μελετών έχει διεξαχθεί σε πληθυσμούς ευρωπαϊκής καταγωγής — περίπου το 78% των ατόμων στον κατάλογο GWAS τον Ιανουάριο του 2024. Επειδή η ακρίβεια ενός PRS μειώνεται όσο αυξάνεται η γενετική απόσταση από τον πληθυσμό εκπαίδευσης, η αποτελεσματικότητα τους μειώνεται.

Αν δεν διορθωθεί, αυτή η ανισορροπία μπορεί να διευρύνει, αντί να μειώσει, τις ανισότητες υγείας. Η δεύτερη διάσταση είναι οικονομική: αν τα τεστ δεν αποζημιώνονται, η εξατομικευμένη πρόληψη θα αφορά μόνο όσους έχουν την οικονομική δυνατότητα. Η απάντηση είναι διπλή: επιστημονικά, επένδυση σε δεδομένα πολλαπλών καταγωγών και σε πληθυσμιακές βάσεις αναφοράς —ιδανικά και μια ελληνική βάση· και πολιτικά, ενσωμάτωση μόνο των επικυρωμένων εργαλείων στο δημόσιο σύστημα, με ισότητα εξ ορισμού. Η εξατομικευμένη ιατρική θα δικαιωθεί ηθικά μόνο αν γίνει δημόσιο αγαθό — όχι προνόμιο.

Ποιες δικλίδες προστασίας, συναίνεσης και διακυβέρνησης θεωρείτε αδιαπραγμάτευτες;

Τα γενετικά δεδομένα είναι μοναδικά ευαίσθητα για τρεις λόγους: είναι αμετάβλητα, είναι ταυτοποιητικά, και αφορούν έμμεσα και τους συγγενείς ενός ατόμου — μια εύρεση σε εμένα λέει κάτι και για τα παιδιά ή τα αδέλφια μου. Γι’ αυτό θεωρώ ορισμένες δικλίδες αδιαπραγμάτευτες.

Πρώτον, ουσιαστικά ενημερωμένη, λεπτομερής και ανακλητή συναίνεση — όχι μια υπογραφή σε ένα έντυπο, αλλά κατανόηση του τι μετριέται, γιατί, και τι θα γίνει με το αποτέλεσμα. Δεύτερον, αρχή του περιορισμού του σκοπού και της ελαχιστοποίησης των δεδομένων, σύμφωνα με το πλαίσιο του GDPR· τα δεδομένα συλλέγονται για συγκεκριμένο λόγο και όχι «για κάθε ενδεχόμενο».

Τρίτον, ισχυρή ασφάλεια και, ιδανικά, αρχιτεκτονικές όπου η ανάλυση γίνεται χωρίς να μετακινούνται τα ακατέργαστα δεδομένα. Τέταρτον, νομική προστασία από διακρίσεις — στην ασφάλιση και την εργασία. Και, καθοριστικά, διακυβέρνηση: ανεξάρτητη ηθική εποπτεία, διαφάνεια, το δικαίωμα του ατόμου «να μη γνωρίζει», και ξεκάθαρη διαχείριση των ευρημάτων που αφορούν την οικογένεια. Η εμπιστοσύνη του πολίτη είναι η πιο πολύτιμη υποδομή της γονιδιωματικής ιατρικής· χωρίς αυτήν, τίποτα άλλο δεν λειτουργεί.

Πώς πρέπει να επικοινωνείται ένας αυξημένος γενετικός κίνδυνος σε έναν υγιή άνθρωπο;

Αυτό είναι ίσως το πιο λεπτό σημείο όλης της εξατομικευμένης πρόληψης, και είναι κατεξοχήν ζήτημα επικοινωνίας. Η πρώτη αρχή είναι ότι ο κίνδυνος είναι πιθανότητα, όχι πεπρωμένο. Πρέπει να μιλάμε σε απόλυτους και όχι μόνο σε σχετικούς όρους —«ο κίνδυνός σας πηγαίνει από το Χ στο Ψ», με κατανοητούς αριθμούς— γιατί ένα «διπλάσιος κίνδυνος» χωρίς βάση τρομάζει χωρίς να ενημερώνει. Η δεύτερη, και η πιο απελευθερωτική, είναι η έμφαση στην τροποποιησιμότητα: τα γονίδια γεμίζουν το όπλο, αλλά ο τρόπος ζωής και το περιβάλλον είναι αυτά που συχνά τραβούν —ή δεν τραβούν— τη σκανδάλη. Η τρίτη είναι η ρητή αποδόμηση του γενετικού ντετερμινισμού: τα περισσότερα κοινά νοσήματα προκύπτουν από την αλληλεπίδραση γονιδίων και περιβάλλοντος, όχι από ένα μόνο γονίδιο.

Το παράδειγμα της APOE ε4 είναι χαρακτηριστικό: ένας ομόζυγος φορέας έχει αυξημένο κίνδυνο Alzheimer, αλλά η Lancet Commission(Livingston et al., 2024) τεκμηριώνει ότι έως 45% του κινδύνου άνοιας συνδέεται με τροποποιήσιμους παράγοντες (αρτηριακή, κάπνισμα, παχυσαρκία, ακοή, μόρφωση, κοινωνική σύνδεση). Δηλαδή ο γενετικός κίνδυνος συναντά τη συμπεριφορά. Και η τέταρτη, καθοριστική: ποτέ δεν παραδίδουμε έναν κίνδυνο χωρίς ένα σχέδιο. Κάθε μήνυμα αυξημένου κινδύνου πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένα, εφικτά βήματα πρόληψης και, όπου χρειάζεται, από γενετική συμβουλευτική. Στόχος δεν είναι να φοβίσουμε, αλλά να δώσουμε στον άνθρωπο την αίσθηση —και την πραγματικότητα— ότι έχει τον έλεγχο. Η γνώση οφείλει να ενδυναμώνει, όχι να παραλύει.

Σε ποιους τομείς βλέπετε τις πιο ώριμες εφαρμογές της φαρμακογονιδιωματικής σήμερα;

Η φαρμακογονιδιωματική είναι ήδη ώριμη εκεί όπου υπάρχουν ζεύγη γονιδίου-φαρμάκου με ισχυρή τεκμηρίωση, κωδικοποιημένα σε διεθνείς κατευθυντήριες όπως αυτές του CPIC —που σήμερα καλύπτουν 34 γονίδια και 164 φάρμακα— και του ολλανδικού DPWG. Η φαρμακογονιδιωματική έχει σήμερα κλινική ωριμότητα σε αρκετούς τομείς. Η μελέτη PREPARE (Swen et al., Lancet 2023; 401:347-356) — η μεγαλύτερη ευρωπαϊκή τυχαιοποιημένη δοκιμή — εξέτασε προληπτικό έλεγχο 12 γονιδίων σε 6.944 ασθενείς και έδειξε 30% μείωση των κλινικά σημαντικών ανεπιθύμητων ενεργειών. Σχεδόν το 93% των συμμετεχόντων έφερε τουλάχιστον μία γνωστή κλινικά αξιοποιήσιμη παραλλαγή.

Πλέον ώριμες εφαρμογές βρίσκονται σε τέσσερα πεδία. Ογκολογία: το DPYD πριν από φλουοροπυριμιδίνες (5-FU, καπεσιταβίνη) αποτρέπει σοβαρή έως θανατηφόρα τοξικότητα σε φορείς ελλιπούς λειτουργίας — εξέταση που πλέον συστήνεται και από τον EMA. Το TPMT πριν από θειοπουρίνες και το UGT1A1 πριν από ιρινοτεκάνη ακολουθούν την ίδια λογική. Ψυχιατρική: το CYP2C19 και CYP2D6 επηρεάζουν τον μεταβολισμό SSRIs και τρικυκλικών αντικαταθλιπτικών, και συμβάλλουν στη διαχείριση ανθεκτικής στη θεραπεία κατάθλιψης. Καρδιολογία: το CYP2C19 για κλοπιδογρέλη και το SLCO1B1 για στατίνες έχουν σαφείς συστάσεις από το CPIC (Clinical Pharmacogenetics Implementation Consortium). Λοιμωξιολογία: το HLA-B*57:01 πριν από αμπακαβίρη απέκλεισε σχεδόν εξ ολοκλήρου τη σοβαρή αντίδραση υπερευαισθησίας. Πρακτικά, η φαρμακογονιδιωματική δεν είναι επιστήμη του μέλλοντος — είναι ώριμη παρέμβαση που χρειάζεται κλινική υποδομή για να εφαρμοστεί ευρέως.

Ο φάκελος του ασθενούς μπορεί να περιλαμβάνει έναν “γενετικό φαρμακευτικό φάκελο” εφ’ όρου ζωής, που συμβουλεύεται κάθε φορά που συνταγογραφείται κάτι νέο. Το μήνυμα προς τους κλινικούς είναι ότι η προληπτική (pre-emptive) εξέταση με πάνελ είναι πλέον και οικονομικά αποδοτική: ξέρουμε το προφίλ του ασθενούς πριν χρειαστεί να συνταγογραφήσουμε.

Πώς συνδυάζονται βιοδείκτες, exposome, διατροφή, άσκηση και γενετική σε ένα αξιόπιστο μοντέλο πρόληψης;

Η σύγχρονη πρόληψη δεν χωρά πια σε ένα μόνο επίπεδο δεδομένων. Το γονιδίωμα δίνει σταθερή προδιάθεση. Το epigenome (επιγένωμα ) και ο μεταβολισμός αντανακλούν το πώς το περιβάλλον αποτυπώνεται στο σώμα. Η διατροφή, η άσκηση, ο ύπνος και το exposome (εκθεσίωμα), αποτυπώνουν το σύνολο των μη γενετικών εκθέσεων κατά τη ζωή. Εκεί κρύβεται το μεγαλύτερο μέρος του τροποποιήσιμου κινδύνου.

Ένα επιστημονικά αξιόπιστο μοντέλο πρόληψης ενσωματώνει: γονιδιωματικό κίνδυνο (PRS), επιγενετικούς δείκτες ταχύτητας γήρανσης (DunedinPACE, GrimAge), κλινικούς βιοδείκτες (λιπιδαιμικός έλεγχος, HbA1c, hsCRP, ApoB), λειτουργικές μετρήσεις (αερόβια ικανότητα, δύναμη λαβής, νοητική επίδοση), Η ολοκλήρωση γίνεται μέσω της πολυωμικής (multi-omics) ανάλυσης, και δεδομένα συμπεριφοράς από wearables (ύπνος, βήματα, μεταβλητότητα καρδιακού ρυθμού).

Σήμερα κανένα από αυτά δεν είναι ένας έτοιμος κλινικός αλγόριθμος, (αν και ήδη υπάρχουν εφαρμογές ΑΙ)— όλα μαζί όμως διαμορφώνουν ένα προφίλ κινδύνου πολύ πιο ακριβές από τους κλασικούς δείκτες. Το ζητούμενο δεν είναι ο μέγιστος αριθμός εξετάσεων, αλλά η σωστή ιεράρχηση: τι αλλάζει απόφαση, σε ποια ηλικία, για ποιον και πως. Εκεί χωρίζεται η πραγματική Ιατρική Ακριβείας από την εμπορική.

Ποια πρότυπα τεκμηρίωσης, εκπαίδευσης και εποπτείας χρειάζεται ο χώρος της longevity medicine;

Ο χώρος της longevity medicine αναπτύσσεται ταχύτερα από τους κανόνες του, και αυτό είναι ακριβώς το ρίσκο. Η ταχεία ανάπτυξη υπηρεσιών “longevity medicine” δημιουργεί κενό ρύθμισης που πρέπει να καλυφθεί. Χωρίς πρότυπα, ο χώρος γίνεται ευάλωτος σε δύο κινδύνους: μη τεκμηριωμένες πρακτικές που αναλαμβάνουν τη φόρμα της ιατρικής χωρίς το βάρος των αποδείξεων, και εμπορική υπερβολή που εκμεταλλεύεται την επιθυμία ευεξίας

Χρειαζόμαστε, πρώτον, κοινά πρότυπα τεκμηρίωσης: κάθε παρέμβαση —φάρμακο, συμπλήρωμα, «πρωτόκολλο»— να κρίνεται με τα ίδια κριτήρια τεκμηριωμένης ιατρικής, με σαφή διάκριση ανάμεσα σε ό,τι είναι επικυρωμένο και σε ό,τι παραμένει πειραματικό. Δεύτερον, εκπαίδευση και πιστοποίηση: η υγιής μακροζωία οφείλει να ασκείται από καταρτισμένους επαγγελματίες υγείας, με αναγνωρισμένα προγράμματα και όχι από αυτοσχέδιους «ειδικούς».

Τρίτον, εποπτεία και ρύθμιση: αυστηρός έλεγχος των ισχυρισμών και της διαφήμισης, με πλήρη συμμόρφωση στο κανονιστικό πλαίσιο —στην Ελλάδα, στις απαιτήσεις του ΕΟΦ— ώστε να μη διατυπώνονται θεραπευτικοί ισχυρισμοί για προϊόντα που δεν τους δικαιολογούν. Και, τέταρτον, διαφάνεια: δημοσιοποίηση του επιπέδου των αποδείξεων και των τυχόν συγκρούσεων συμφερόντων. Πιστεύω βαθιά ότι η αξιοπιστία είναι το μόνο μακροπρόθεσμο κεφάλαιο αυτού του πεδίου. Στο Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιούς Μακροζωίας θεωρούμε ότι μέρος της αποστολής μας είναι ακριβώς αυτό: να θέσουμε τον επιστημονικό πήχη και να εκπαιδεύσουμε, ώστε η υγιής μακροζωία να μείνει επιστήμη και να μην εκπέσει σε εμπόρευμα.

Ποια θέλετε να είναι η εικόνα της πρόληψης στην Ελλάδα την επόμενη δεκαετία, και τι πρέπει να ξεκινήσει άμεσα;

Το όραμά μου είναι μια Ελλάδα όπου η πρόληψη θα είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Μέσα στην επόμενη δεκαετία θα ήθελα να δω μια πρωτοβάθμια φροντίδα που διαχειρίζεται ενεργά το healthspan και όχι μόνο τη νόσο· έναν πληθυσμό που έχει ξανασυνδεθεί με τη μεσογειακή του κληρονομιά· επικυρωμένα εργαλεία ακριβείας ενσωματωμένα με ισότητα στο δημόσιο σύστημα· και πολίτες εξοικειωμένους με την έννοια της βιολογικής ηλικίας. Πάνω απ’ όλα, θα ήθελα τα επιπλέον χρόνια που μας χαρίζει το προσδόκιμο ζωής να είναι χρόνια υγείας, αυτονομίας και νοήματος.

Η δημογραφική μας πρόκληση μπορεί έτσι να μετατραπεί σε ένα πραγματικό «μέρισμα μακροζωίας» (longevity dividend) — οικονομικό και κοινωνικό. Η αλλαγή που πρέπει να ξεκινήσει άμεσα είναι, στην ουσία της, πολιτισμική και συστημική ταυτόχρονα: η μετάβαση από ένα σύστημα που θεραπεύει τη νόσο σε ένα σύστημα που προστατεύει την υγεία. Και έχει συγκεκριμένη αφετηρία: ενίσχυση της πρόληψης στην πρωτοβάθμια φροντίδα, μαζική αγωγή υγείας, και υποδομές δεδομένων που χαρτογραφούν τον ελληνικό πληθυσμό.

Συνεπώς, εθνική στρατηγική υγιούς μακροζωίας, με μετρήσιμους στόχους, χρονοδιάγραμμα, και θεσμοθετημένη παρακολούθηση — με συμμετοχή της επιστημονικής κοινότητας, της κοινωνίας των πολιτών και του ιδιωτικού τομέα, σε σαφές δημόσιο πλαίσιο. Η υγιής μακροζωία δεν είναι πολυτέλεια· είναι η πιο αποδοτική επένδυση δημόσιας υγείας που μπορεί να κάνει η Ελλάδα στην επόμενη δεκαετία. Και ξεκινά σήμερα.

• Η Δρ. Εύη Χατζηανδρέου είναι ειδικός στη Δημόσια Υγεία και μέλος της Healthy Longevity Medicine Society. Είναι Επιστημονική Σύμβουλος στην iDNA Genomics. Απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κατέχει διδακτορικό δίπλωμα (joint Doctoral Degree) στην Πολιτική και Διοίκηση Υγείας και στην Επιδημιολογία από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Harvard.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Σε εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία για τις αιτήσεις που αφορούν την πρόσληψη 441 μόνιμων ειδικευμένων ιατρών κλάδου ΕΣΥ στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.

Το Υπουργείο Υγείας επιχειρεί μέσω αυτής της νέας προκήρυξης να αντιμετωπίσει τα σοβαρά προβλήματα υποστελέχωσης, που αντιμετωπίζουν τα Κέντρα Υγείας σε ολόκληρη τη χώρα. Όμως οι 441 προσλήψεις είναι σταγόνα στον ωκεανό.

Όπως καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι στο ΕΣΥ η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις σε ιατρικό προσωπικό καθώς πολλά Κέντρα Υγείας σε όλη τη χώρα φαίνεται ότι λειτουργούν οριακά και οι ασθενείς δεν είναι δυνατόν να εξυπηρετηθούν.

Και για του λόγου του αληθές αναφέρουν ότι το σχέδιο για 24ωρη λειτουργία των Κέντρων Υγείας της Αττικής, που είχε ανακοινωθεί από την ηγεσία του υπουργείου Υγείας, δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί.

Να σημειωθεί εδώ ότι οι νέες θέσεις αφορούν Κέντρα Υγείας και Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία σε όλη τη χώρα, με στόχο όπως αναφέρει το υπουργείο Υγείας την ενίσχυση του υγειονομικού προσωπικού και την κάλυψη σημαντικών αναγκών σε ιατρικές ειδικότητες.

Η προθεσμία για τις αιτήσεις

Οι ηλεκτρονικές αιτήσεις των υποψηφίων υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας esydoctors.moh.gov.gr από τις 9 Ιουλίου 2026, στις 12:00, έως και τις 27 Ιουλίου 2026, στις 12:00.

Οι ειδικότητες που αναζητούνται είναι μεταξύ άλλων:

Γενικής Ιατρικής, Παθολογίας, Ακτινολογίας, Παιδιατρικής, Πνευμονολογίας, Βιοπαθολογίας, Καρδιολογικής κ.α.
Η κατανομή των 441 θέσεων ανά Υγειονομική Περιφέρεια

Οι θέσεις κατανέμονται στις επτά Υγειονομικές Περιφέρειες της χώρας ως εξής:

1η ΥΠΕ: 70 θέσεις

2η ΥΠΕ: 87 θέσεις

3η ΥΠΕ: 48 θέσεις

4η ΥΠΕ: 80 θέσεις

5η ΥΠΕ: 39 θέσεις

6η ΥΠΕ: 82 θέσεις

7η ΥΠΕ: 35 θέσεις

Παράλληλα, προβλέπονται ακόμη δύο θέσεις γιατρών ΕΣΥ σε φορείς Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας σε νησιά, τα οποία είναι δικαιούχοι του επιμίσθιου της δωρεάς του φιλανθρωπικού ιδρύματος «STELIOS PHILANTHROPIC FOUNDATION».

Πηγη: https://www.healthreport.gr

Τα καινοτόμα φάρμακα αποτελούν το «κλειδί» για εξοικονόμηση πόρων στην Υγεία.

Η EFPIA δημοσίευσε πρόσφατα μια ολοκληρωμένη μελέτη σχετικά με την κοινωνική και οικονομική αξία της φαρμακευτικής καινοτομίας. Τα στοιχεία δείχνουν ότι, την περίοδο 2014–2024, η επένδυση της Ευρώπης ύψους 11,67 δισ. ευρώ σε νέα φάρμακα απέφερε περισσότερα από πέντε φορές το αρχικό ποσό σε κοινωνικά και οικονομικά οφέλη, καθώς και σε εξοικονόμηση νοσοκομειακών δαπανών.

Συνολικά, η απόδοση ανήλθε σε 66 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περισσότερα από 9 δισ. ευρώ προήλθαν από άμεση εξοικονόμηση νοσοκομειακών δαπανών.

Η μελέτη εξετάζει τον αντίκτυπο της φαρμακευτικής καινοτομίας στη θνησιμότητα και στη χρήση των νοσοκομειακών υπηρεσιών και ποσοτικοποιεί τις οικονομικές αποδόσεις σε τρεις βασικούς θεραπευτικούς τομείς, σε 29 ευρωπαϊκές χώρες, για την περίοδο 2014–2022.

Εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο WifOR σε συνεργασία με τον καθηγητή Οικονομικών του Πανεπιστημίου Columbia, Frank R. Lichtenberg. Τα ευρήματα αμφισβητούν την αντίληψη ότι η υγειονομική περίθαλψη αποτελεί απλώς μια δαπάνη που πρέπει να περιοριστεί και υποστηρίζουν ότι οι δημόσιες πολιτικές θα πρέπει να αναγνωρίζουν την αξία που προσφέρει η καινοτομία στα συστήματα υγείας και στην κοινωνία.

Ειδικά για την Ελλάδα τα βασικά ευρήματα καταδεικνύουν ότι τα καινοτόμα φάρμακα συμβάλλουν στη μείωση των νοσηλειών και στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής:

1. Αποφεύχθηκαν 25,6 χιλιάδες έτη δυνητικής ζωής που θα είχαν χαθεί, γεγονός που ισοδυναμεί με τη διατήρηση του πλήρους προσδόκιμου ζωής (81,3 έτη) 313 ανθρώπων στην Ελλάδα.

2. Καταγράφηκαν 252,4 χιλιάδες λιγότερες ημέρες νοσηλείας, ποσότητα που αντιστοιχεί στην απελευθέρωση 691 νοσοκομειακών κλινών για έναν ολόκληρο χρόνο — δηλαδή σε περισσότερο από το 70% της συνολικής δυναμικότητας κλινών του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Ευαγγελισμός».

Με επένδυση στη φαρμακευτική καινοτομία μόλις 93 εκατ. ευρώ – σε τιμές καταλόγου και χωρίς να αφαιρούνται οι επιστροφές (clawback & rebates) δημιουργήθηκε σημαντική αξία για την ελληνική κοινωνία:

1. 430 εκατ. ευρώ oικονομικό όφελος από την αύξηση της παραγωγικότητας, που αντιστοιχεί σε σχεδόν 0,2% του ΑΕΠ της Ελλάδας.

2. 127 εκατ. ευρώ εξοικονόμηση από τη μείωση των νοσηλειών, ποσό που ισοδυναμεί με το 1,5% της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης της χώρας.

Προτάσεις πολιτικής

1. Αναγνώριση της φαρμακευτικής καινοτομίας ως επένδυσης και όχι ως κόστους: Οι αποδόσεις των επενδύσεων στα φάρμακα είναι υψηλές και πιθανότατα υποεκτιμημένες. Το πλαίσιο χάραξης πολιτικής θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη συνολική οικονομική αξία της καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της παραγωγικότητας και της μείωσης της επιβάρυνσης της υγειονομικής περίθαλψης.

2. Διασφάλιση έγκαιρης και ισότιμης πρόσβασης των ασθενών σε καινοτόμα φάρμακα σε ολόκληρη την Ευρώπη και στην Ελλάδα: Οι καθυστερήσεις στην πρόσβαση μεταφράζονται άμεσα σε απώλειες υγείας που μπορούν να αποφευχθούν και σε διαφυγόντα οικονομικά οφέλη. Ο εξορθολογισμός των οδών έγκρισης, αποζημίωσης και υιοθέτησης πρέπει να αποτελεί κοινή προτεραιότητα μεταξύ των κρατών μελών.

3. Ενίσχυση του οικοσυστήματος βιοεπιστημών μέσω συντονισμένης δράσης πολιτικής: Το γεωπολιτικό και κανονιστικό περιβάλλον κινδυνεύει να καταστήσει την Ευρώπη λιγότερο ανταγωνιστική ως προορισμό για φαρμακευτικές επενδύσεις. Τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίζουν την καινοτομία, την πρόσβαση και την ανταγωνιστικότητα ως αλληλένδετες και όχι απομονωμένες πολιτικές ατζέντες.

Ο κ. Κωνσταντίνος Μακρυλάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας, τόνισε ότι τα τελευταία χρόνια ο τομέας του διαβήτη και της παχυσαρκίας γνωρίζει μια πραγματική έκρηξη καινοτομίας, με την ανάπτυξη νέων θεραπειών που είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές, καλύτερα ανεκτές από τους ασθενείς και συνοδεύονται από λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη μείωση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας.

Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η αξιοποίηση της καινοτομίας προϋποθέτει επαρκώς ενημερωμένους και κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας. «Η Πολιτεία οφείλει να ενισχύσει τα εξειδικευμένα κέντρα με επαρκές και κατάλληλα εκπαιδευμένο ιατρικό προσωπικό, ώστε όλοι οι ασθενείς να έχουν ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές».

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, κ. Στέλιος Λουκίδης, επισήμανε ότι η αξία της φαρμακευτικής καινοτομίας δεν περιορίζεται μόνο στη βελτίωση της υγείας των ασθενών, αλλά συμβάλλει και στην καλύτερη κατανόηση των ίδιων των νοσημάτων από την ιατρική κοινότητα. Όπως σημείωσε, για πολλά χρόνια η καινοτομία έχει προσφέρει σημαντικά οφέλη τόσο στα χρόνια αναπνευστικά όσο και στα σπάνια νοσήματα, με άμεσες αλλά και έμμεσες θετικές επιδράσεις, όπως η αντιμετώπιση των συνοσηροτήτων.

Αναφέρθηκε, μάλιστα, σε πρόσφατη μελέτη της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας σε ασθενείς με σοβαρό άσθμα, η οποία κατέδειξε μείωση των παροξυσμών κατά 80% και των νοσηλειών κατά 90%, επιβεβαιώνοντας τη σημαντική συμβολή των καινοτόμων θεραπειών στη βελτίωση της καθημερινότητας και της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Ο Πρόεδρος της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ), κ. Εμμανουήλ Σαλούστρος, υπογράμμισε ότι η πρόοδος στην ογκολογία τα τελευταία χρόνια είναι εντυπωσιακή, καθώς σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1990 οι θάνατοι από καρκίνο έχουν μειωθεί κατά περίπου 30%, γεγονός που μεταφράζεται στην αποτροπή ενός στους τρεις θανάτους, χάρη στην πρόληψη και την ανάπτυξη καινοτόμων θεραπειών.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τον μεταστατικό καρκίνο του πνεύμονα, όπου στις αρχές της δεκαετίας του 2000 μόλις ένας στους 20 ασθενείς επιβίωνε για πέντε χρόνια, ενώ σήμερα, με την ανοσοθεραπεία και τα υπόλοιπα καινοτόμα φάρμακα, το ποσοστό αυτό έχει αυξηθεί σε έως έναν στους τρεις ασθενείς. «Στην ΕΟΠΕ θα συνεχίσουμε να επενδύουμε στην εκπαίδευση των νέων ογκολόγων, ώστε να διασφαλίζεται η βέλτιστη φροντίδα των ασθενών, ενώ πιστεύουμε ότι και η Ελληνική Πολιτεία θα συνεχίσει να λαμβάνει τις απαραίτητες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ογκολογικής περίθαλψης και την καλύτερη δυνατή υποστήριξη των ασθενών με καρκίνο», ανέφερε.

«Η μελέτη του WiFOR επιβεβαιώνει ότι οι επενδύσεις στην υγεία δεν αποτελούν κόστος, αλλά μοχλό ανάπτυξης και κοινωνικής ευημερίας. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα περιβάλλον που θα ενισχύει την καινοτομία και θα διασφαλίζει την έγκαιρη πρόσβαση των ασθενών στις νέες θεραπείες», δήλωσε ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ, κ. Ολύμπιος Παπαδημητρίου.

Ο κ. Μιχάλης Χειμώνας, Γενικός Διευθυντής του ΣΦΕΕ, σημείωσε ότι «Η υποχρηματοδότηση της υγείας και του φαρμάκου αποτελεί πολιτική επιλογή με αρνητικές συνέπειες για την ανάπτυξη και την ευημερία της χώρας. Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν την ανάγκη για μια βιώσιμη πολιτική που θα στηρίζει την υγεία και την οικονομία. Η Ελλάδα πρέπει να πάρει τις αποφάσεις της πάνω σε αυτό το θέμα.»

Πηγη: https://www.healthreport.gr/

Ο καρκίνος δεν επηρεάζει μόνο την υγεία μιας γυναίκας, αλλά μεταβάλλει την εργασία, το εισόδημα, την οικογενειακή ζωή και την ψυχική της ανθεκτικότητα. Νέα ελληνική μελέτη ζητά ένα ολιστικό σύστημα φροντίδας, το οποίο θα στηρίζει την ασθενή πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τη θεραπεία.

Νέα μελέτη του Ινστιτούτου Οικονομικών της Υγείας αναδεικνύει τα κενά στην εργασία, στην οικονομική προστασία και στην ψυχοκοινωνική φροντίδα και ζητά ένα ολιστικό, ανθρωποκεντρικό μοντέλο υποστήριξης

Όταν μια γυναίκα διαγιγνώσκεται με καρκίνο, η νόσος δεν επηρεάζει μόνο τη σωματική της υγεία. Μεταβάλλει ταυτόχρονα την επαγγελματική ζωή, το εισόδημα, τις οικογενειακές ισορροπίες, την ψυχική υγεία και τις κοινωνικές σχέσεις, δοκιμάζοντας τους πολλαπλούς ρόλους που καλείται καθημερινά να διατηρήσει.

Η εργαζόμενη, η μητέρα, η σύντροφος, η κόρη και, συχνά, η φροντίστρια των άλλων εξακολουθεί να σηκώνει ένα μεγάλο μέρος των οικογενειακών και κοινωνικών υποχρεώσεων, ακόμη και όταν η ίδια χρειάζεται συστηματική φροντίδα και υποστήριξη.

Αυτή την πολυδιάστατη εμπειρία του καρκίνου ανέδειξε η νέα μελέτη με τίτλο «Ο καρκίνος στις γυναίκες στην Ελλάδα: Αξιολογώντας την επίδοση του συστήματος υγείας ως προς τις ανάγκες φροντίδας και τους ρόλους ζωής».

Η μελέτη παρουσιάστηκε την Τρίτη 7 Ιουλίου, σε εκδήλωση του Ινστιτούτου Οικονομικών της Υγείας, στο «Αμφιθέατρο Γιάννης Κυριόπουλος» της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν εκπρόσωποι της Πολιτείας, της ακαδημαϊκής και επιστημονικής κοινότητας, επαγγελματίες υγείας, διοικήσεις του συστήματος υγείας, σύλλογοι ασθενών, φορείς της κοινωνίας των πολιτών και εκπρόσωποι της επιχειρηματικής κοινότητας.

Το βασικό μήνυμα που αναδείχθηκε ήταν σαφές: η ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του καρκίνου δεν μπορεί να αποτελεί αποκλειστική υπόθεση των νοσοκομείων και των υπηρεσιών υγείας. Απαιτεί συντονισμένη δράση στους τομείς της εργασίας, της κοινωνικής προστασίας, της εκπαίδευσης και της οικογενειακής υποστήριξης.

Η επιβίωση δεν αποτελεί τον μοναδικό δείκτη επιτυχίας

Η πρόοδος της ιατρικής επιτρέπει σήμερα σε ολοένα περισσότερες γυναίκες να ζουν για πολλά χρόνια με τον καρκίνο ή να επιβιώνουν από τη νόσο. Η εξέλιξη αυτή συνιστά σημαντική επιστημονική και κοινωνική κατάκτηση.

Παράλληλα, όμως, δημιουργεί την ανάγκη να διευρυνθεί ο τρόπος με τον οποίο αξιολογείται η αποτελεσματικότητα του συστήματος υγείας.

Η πρόσβαση στην έγκαιρη διάγνωση και στη θεραπεία, όπως και οι δείκτες επιβίωσης, παραμένουν καθοριστικής σημασίας. Ωστόσο, εξίσου κρίσιμο είναι το κατά πόσο το σύστημα μπορεί να στηρίξει τη γυναίκα σε ολόκληρη την πορεία της νόσου και σε όλες τις διαστάσεις της ζωής της.

Η αποτελεσματική φροντίδα πρέπει να περιλαμβάνει την περίοδο πριν από τη θεραπεία, το διάστημα των χειρουργικών ή φαρμακευτικών παρεμβάσεων, την αποκατάσταση, την επιστροφή στην εργασία και τη μακροχρόνια παρακολούθηση.

Η μελέτη δεν περιορίζεται στους γυναικολογικούς καρκίνους. Εξετάζει συνολικά τον καρκίνο ως νόσο και τη γυναίκα ως άνθρωπο με κοινωνικούς, οικογενειακούς και επαγγελματικούς ρόλους.

Καθολική κάλυψη δεν σημαίνει ολοκληρωμένη προστασία

Κεντρικό εύρημα της μελέτης αποτελεί η διαπίστωση ότι η καθολική υγειονομική κάλυψη δεν ισοδυναμεί κατ’ ανάγκη με ολοκληρωμένη προστασία.

Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας στην κλινική αντιμετώπιση, στην πρόληψη και στον προσυμπτωματικό έλεγχο, εξακολουθούν να καταγράφονται σοβαρά κενά στα σημεία όπου η νόσος συναντά την πραγματική ζωή.

Τα κενά αφορούν κυρίως την εργασία, την οικονομική ασφάλεια, τη φροντίδα των παιδιών και των ηλικιωμένων μελών της οικογένειας, την ψυχική υγεία, τη διατήρηση των κοινωνικών σχέσεων και την επιστροφή στην καθημερινότητα.

Η γυναίκα μπορεί να έχει πρόσβαση στην απαραίτητη θεραπεία, αλλά ταυτόχρονα να κινδυνεύει να χάσει το εισόδημά της, να αντιμετωπίζει δυσκολίες στη φροντίδα της οικογένειας ή να στερείται την αναγκαία ψυχολογική υποστήριξη.

Ο καρκίνος ως μακροχρόνιο γεγονός ζωής

Η μελέτη εκπονήθηκε από τους Βασιλική Τσιάντου, Ελευθερία Καραμπλή, Παναγιώτα Ναούμ, Ηλία Κυριόπουλο και Κώστα Αθανασάκη, ο οποίος παρουσίασε τα βασικά αποτελέσματά της.

Ο Κώστας Αθανασάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Οικονομικών της Υγείας και Visiting Fellow στο LSE Health του London School of Economics and Political Science, επισήμανε ότι ο καρκίνος αποτελεί πλέον ένα μακροχρόνιο γεγονός ζωής.

Τα συστήματα υγείας, ωστόσο, εξακολουθούν να οργανώνονται σε μεγάλο βαθμό γύρω από το μεμονωμένο επεισόδιο θεραπείας.

Κατά συνέπεια, η επίδοση του συστήματος δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο με βάση τα κλινικά αποτελέσματα. Πρέπει να εξετάζεται και η ικανότητά του να ανταποκρίνεται στις ανάγκες που συνδέονται με την εργασία, την οικογένεια, τις ευθύνες φροντίδας και την οικονομική επιβίωση.

Αμειβόμενη οικιακή βοήθεια μετά το ογκολογικό χειρουργείο

Μία από τις πιο άμεσα εφαρμόσιμες προτάσεις της μελέτης αφορά την εθελοντική κάλυψη αμειβόμενης οικιακής βοήθειας από τις επιχειρήσεις για τις εργαζόμενες που υποβάλλονται σε ογκολογική θεραπεία.

Ειδικότερα, προτείνεται οι εργοδότες να καλύπτουν υπηρεσίες οικιακής βοήθειας για πέντε έως επτά ημέρες γύρω από ένα ογκολογικό χειρουργείο ή κατά την έναρξη της θεραπείας.

Μια τέτοια πρωτοβουλία, ως πράξη εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, θα μπορούσε να προσφέρει ουσιαστική πρακτική ανακούφιση σε μια περίοδο κατά την οποία η γυναίκα καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα τις επιπτώσεις της θεραπείας και τις οικογενειακές της υποχρεώσεις.

Οι έμφυλες ανισότητες στην υγεία

Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε η Ελπίδα Πάβη, Καθηγήτρια στο Τμήμα Πολιτικών Δημόσιας Υγείας και Κοσμήτωρ της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.

Η ίδια αναφέρθηκε στην έμφυλη διάσταση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων στην υγεία, υπογραμμίζοντας την ανάγκη η επιστημονική γνώση να μεταφράζεται σε συγκεκριμένες πολιτικές και στοχευμένες παρεμβάσεις.

Ο Γιώργος Καπετανάκης, Πρόεδρος της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου – ΕΛΛ.Ο.Κ., τόνισε ότι η ανθρωποκεντρική φροντίδα δεν μπορεί να περιορίζεται στη θεραπεία και στην κλινική έκβαση.

Οφείλει να λαμβάνει υπόψη την ποιότητα ζωής, την ψυχοκοινωνική υποστήριξη, την επιστροφή στην εργασία και την επανένταξη στην καθημερινότητα.

Παράλληλα, επισήμανε ότι το σύστημα πρέπει να καταγράφει συστηματικά την εμπειρία των ίδιων των ασθενών και να αξιοποιεί τα δεδομένα αυτά στον σχεδιασμό των υπηρεσιών και των πολιτικών υγείας.

Η πραγματική εμπειρία των γυναικών στο επίκεντρο

Στο πρώτο στρογγυλό τραπέζι, με τίτλο «Reflections», εκπρόσωποι των ασθενών, γιατροί, νοσηλευτές και στελέχη των υπηρεσιών υγείας συνέδεσαν τα ευρήματα της μελέτης με την καθημερινή πραγματικότητα.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις εμπειρίες των γυναικών, στις αποφάσεις των γιατρών, στη νοσηλευτική πρακτική, στις δυνατότητες των υπηρεσιών υγείας και στη συμβολή των συλλόγων ασθενών.

Τη συζήτηση συντόνισε η συντάκτρια Υγείας Βασιλική Αγγουρίδη.

Συμμετείχαν η Παρασκευή Μιχαλοπούλου, Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» και Αντιπρόεδρος της ΕΛΛ.Ο.Κ., η Μοσχούλα Μπέστα, Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Καρκινοπαθών, Εθελοντών, Φίλων και Ιατρών Κ.Ε.Φ.Ι. Αθηνών, και ο Μιχάλης Λιόντος, Παθολόγος Ογκολόγος και Επίκουρος Καθηγητής Θεραπευτικής–Ογκολογίας στη Θεραπευτική Κλινική του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα».

Στο πάνελ συμμετείχαν επίσης ο Δημήτρης Παπαγεωργίου, Αναπληρωτής Καθηγητής Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Προϊστάμενος του Τμήματος Ειδικών Θεραπειών και Εκπαίδευσης της Ευρωκλινικής, Β΄ Αντιπρόεδρος της Ε.Σ.Ν.Ε. και Πρόεδρος του Τ.Ν.Ο. Ε.Σ.Ν.Ε., καθώς και ο Σαράντος Ευσταθόπουλος, Διοικητής του Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Πειραιά «Μεταξά».

Η συζήτηση ανέδειξε ότι, ενώ οι ανάγκες των γυναικών καλύπτονται σε σημαντικό βαθμό ως προς την κλινική θεραπεία, το σύστημα παραμένει λιγότερο προετοιμασμένο να αντιμετωπίσει τις κοινωνικές, οικονομικές και ψυχολογικές συνέπειες της νόσου.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην οικονομική ευαλωτότητα, στην ανάγκη προστασίας της εργασίας, στην ψυχοκοινωνική υποστήριξη, στη διατήρηση της γονιμότητας, στον συντονισμό της φροντίδας και στην υποστήριξη μετά το τέλος της θεραπείας.

Οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες

Οι συμμετέχοντες ανέδειξαν τις ιδιαίτερες ανάγκες των νεότερων γυναικών, των γυναικών με μεταστατικό καρκίνο, των μονογονεϊκών οικογενειών και όσων κατοικούν μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα.

Για τις γυναίκες της περιφέρειας, η πρόσβαση σε εξειδικευμένες υπηρεσίες συχνά συνεπάγεται μετακινήσεις, πρόσθετες δαπάνες, απουσία από την εργασία και απομάκρυνση από το οικογενειακό περιβάλλον.

Παράλληλα, πολλές γυναίκες εξακολουθούν να φροντίζουν τα παιδιά, τους ηλικιωμένους γονείς ή άλλα μέλη της οικογένειας, ακόμη και όταν οι ίδιες βρίσκονται σε θεραπεία και χρειάζονται φροντίδα.

Μετά το τέλος της θεραπείας, συχνά καλούνται να επιστρέψουν σε μια υποτιθέμενη «κανονικότητα», παρότι η σωματική, ψυχική, κοινωνική και επαγγελματική τους πραγματικότητα έχει αλλάξει ριζικά.

Από την επιστημονική τεκμηρίωση στις πολιτικές

Στο δεύτερο στρογγυλό τραπέζι, με αντικείμενο το «Θεσμικό Πλαίσιο – Προτάσεις», εξετάστηκε ο τρόπος με τον οποίο τα ευρήματα της μελέτης μπορούν να μετατραπούν σε συγκεκριμένες, εφαρμόσιμες και διατομεακές πολιτικές.

Τη συζήτηση συντόνισε ο συντάκτης Υγείας της εφημερίδας «Το Βήμα», Γιώργος Σακκάς.

Συμμετείχαν η Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη, Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας, η Όλγα Μπαλαούρα, Διοικήτρια της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας Αττικής, η Εύη Δραμαλιώτη, Γενική Γραμματέας Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης, και η Βίκυ Λοΐζου, Γενική Διευθύντρια του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος.

Οι θεσμικοί εκπρόσωποι ανέδειξαν τη σημασία της πρόληψης, του οργανωμένου προσυμπτωματικού ελέγχου, της ενίσχυσης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και της ανάπτυξης ολοκληρωμένων διαδρομών φροντίδας.

Τόνισαν, επίσης, την ανάγκη αξιοποίησης των δεδομένων και των ψηφιακών εργαλείων, καλύτερου συντονισμού μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων του συστήματος και ισότιμης πρόσβασης στις υπηρεσίες, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας.

Παράλληλα, κρίθηκε αναγκαία η ουσιαστική ενσωμάτωση της ψυχοκοινωνικής φροντίδας και της ποιότητας ζωής στον σχεδιασμό των πολιτικών για τον καρκίνο.

Ο ρόλος των εργοδοτών

Η υποστήριξη μιας γυναίκας με καρκίνο δεν αποτελεί ευθύνη μόνο του Υπουργείου Υγείας ή των νοσοκομείων.

Απαιτεί συνέργειες με τους τομείς της εργασίας, της κοινωνικής προστασίας και της εκπαίδευσης, καθώς και την ενεργό συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και της επιχειρηματικής κοινότητας.

Οι εργοδότες μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στη διατήρηση της θέσης εργασίας, στην παροχή ευέλικτων ωραρίων, στη δυνατότητα τηλεργασίας κατά τη διάρκεια της θεραπείας και στη σταδιακή επιστροφή στην επαγγελματική δραστηριότητα.

Η προστασία της εργασίας δεν αποτελεί μόνο οικονομικό ζήτημα. Συνδέεται άμεσα με την αξιοπρέπεια, την αυτονομία, την ψυχική ανθεκτικότητα και την κοινωνική επανένταξη της γυναίκας.

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο

Μεταξύ των βασικών προτάσεων της μελέτης περιλαμβάνεται η ανάπτυξη ενός μακροχρόνιου Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο, με ειδικές προβλέψεις για τις ανάγκες των γυναικών και για τη συνέχεια της φροντίδας σε όλα τα στάδια της νόσου.

Η μελέτη προτείνει τη συστηματική αξιοποίηση των δεδομένων υγείας και της εμπειρίας των ασθενών, την ενίσχυση της ογκολογικής νοσηλευτικής και την ανάπτυξη υπηρεσιών στην κοινότητα.

Ζητά επίσης την ενδυνάμωση των ψυχοκοινωνικών, κατ’ οίκον και ανακουφιστικών υπηρεσιών, καθώς και τη θεσμοθέτηση του ρόλου του συντονιστή φροντίδας ή patient navigator.

Ο συγκεκριμένος επαγγελματίας θα μπορεί να καθοδηγεί τη γυναίκα μέσα στο σύστημα υγείας, να διευκολύνει την επικοινωνία με τις διαφορετικές ειδικότητες και να περιορίζει τα εμπόδια και τις καθυστερήσεις στη φροντίδα.

Στις προτάσεις περιλαμβάνονται ακόμη η ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχολογικής υποστήριξης, αποκατάστασης και διατήρησης της γονιμότητας, η ενίσχυση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και η ανάπτυξη διεπιστημονικών μοντέλων φροντίδας.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην αναγνώριση των άτυπων φροντιστών, οι οποίοι συχνά καλύπτουν σημαντικές ανάγκες χωρίς θεσμική, οικονομική ή ψυχολογική υποστήριξη.

Η φροντίδα δεν τελειώνει με την τελευταία θεραπεία

Κοινή διαπίστωση των ομιλητών αποτέλεσε ότι η αντιμετώπιση του καρκίνου δεν ολοκληρώνεται με την τελευταία χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή χειρουργική επέμβαση.

Ένα σύγχρονο και ανθρωποκεντρικό σύστημα οφείλει να βλέπει τη γυναίκα ως ολόκληρο άνθρωπο. Πρέπει να αναγνωρίζει τις διαφορετικές ανάγκες και τους πολλαπλούς ρόλους της και να δημιουργεί τις συνθήκες ώστε να μπορεί όχι μόνο να επιβιώνει, αλλά και να διατηρεί μια καλή ποιότητα ζωής.

Ο καρκίνος στις γυναίκες δεν αποτελεί μόνο ζήτημα υγείας. Αποτελεί ταυτόχρονα ζήτημα ισότητας, εργασίας, κοινωνικής προστασίας, οικονομικής ασφάλειας, αξιοπρέπειας και κοινωνικής συνοχής.

Πηγη: https://healthpharma.gr

Με επίκεντρο την ενεργή συμμετοχή των ασθενών ολοκληρώθηκε το 3rd Synergies Forum της ΕΛΛΟΚ. Στις σημαντικότερες ανακοινώσεις περιλαμβάνονται η εκπόνηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο, η αποζημίωση των βιοδεικτών και η δημιουργία Καρδιο-Ογκολογικής Σύμπραξης.

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τον Καρκίνο με επικεφαλής εκπρόσωπο των ασθενών, νέα Καρδιο-Ογκολογική Σύμπραξη και έναρξη της διαδικασίας αποζημίωσης των βιοδεικτών εντός του 2026

Με σημαντικές θεσμικές ανακοινώσεις, νέες επιστημονικές συνέργειες και σαφές αίτημα για μετάβαση από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή ολοκληρώθηκε στην Αθήνα το 3rd Synergies Forum της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου – ΕΛΛΟΚ. Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων που ζουν με καρκίνο και η ενεργή συμμετοχή τους στη διαμόρφωση των πολιτικών υγείας.

Το διεθνές Forum πραγματοποιήθηκε στις 29 και 30 Ιουνίου και την 1η Ιουλίου 2026, συγκεντρώνοντας περισσότερους από 150 ομιλητές από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Κατά τη διάρκεια των τριών ημερών, εκπρόσωποι της Πολιτείας, της επιστημονικής και ερευνητικής κοινότητας, των οργανώσεων ασθενών και του οικοσυστήματος καινοτομίας συμμετείχαν σε 25 θεματικά στρογγυλά τραπέζια.

Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στη διαμόρφωση των μελλοντικών πολιτικών για τον καρκίνο, στις εξελίξεις στην έρευνα, στην ποιότητα της ογκολογικής φροντίδας, στην ψηφιακή υγεία και στη χρηματοδότηση της καινοτομίας. Παράλληλα, επιχειρήθηκε η σύνδεση των διεθνών τάσεων με τις σημερινές ανάγκες και τις δυνατότητες του ελληνικού συστήματος υγείας.

Κεντρικό μήνυμα του συνεδρίου ήταν ότι η συνεργασία δεν πρέπει να παραμένει μια γενική διακήρυξη, αλλά να μετατρέπεται σε συγκεκριμένα αποτελέσματα για τον ασθενή.

Από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή

Κατά την εναρκτήρια ομιλία του, ο πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ Γιώργος Καπετανάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε μια περίοδο κρίσιμων αποφάσεων για το μέλλον των πολιτικών κατά του καρκίνου.

Η διαμόρφωση του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αλλαγές στις προτεραιότητες χρηματοδότησης και η ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των συστημάτων υγείας δημιουργούν, όπως σημείωσε, ένα νέο περιβάλλον για την πρόληψη, την έρευνα και τη φροντίδα.

«Βρισκόμαστε σε μία περίοδο κρίσιμων αποφάσεων για το μέλλον του καρκίνου, κατά την οποία η Ευρώπη επανασχεδιάζει τις προτεραιότητές της, με το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο να βρίσκεται υπό διαμόρφωση», ανέφερε.

Αναφερόμενος στην Ελλάδα, υποστήριξε ότι έχουν ήδη διαμορφωθεί οι προϋποθέσεις για σημαντικές μεταρρυθμίσεις.

«Δεν μας λείπουν οι στρατηγικές, οι ιδέες, η επιστημονική γνώση. Αυτό στο οποίο πρέπει να εστιάσουμε είναι η εφαρμογή», τόνισε.

Ο κ. Καπετανάκης προσδιόρισε ως βασικό στόχο του 3rd Synergies Forum τη μετάβαση από τις εξαγγελίες και τον σχεδιασμό σε απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα.

«Πώς θα μετατρέψουμε τις πολιτικές σε καλύτερη καθημερινότητα για τους ανθρώπους, πώς θα διασφαλίσουμε ότι η καινοτομία φτάνει πραγματικά στον ίδιο τον ασθενή και, τέλος, πώς θα δημιουργήσουμε ένα σύστημα που λειτουργεί ανεξάρτητα από κυβερνήσεις, πρόσωπα και πολιτικούς κύκλους», σημείωσε.

Όπως πρόσθεσε, «η συνεργασία δεν είναι σύνθημα, αλλά τρόπος αλλαγής».

Εθνικό Σχέδιο Δράσης: Για πρώτη φορά οι ασθενείς στην ηγεσία της διαδικασίας

Μία από τις σημαντικότερες ανακοινώσεις του Forum αφορούσε την εκπόνηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο.

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης γνωστοποίησε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες για τη σύσταση Ομάδας Εργασίας, η οποία θα αναλάβει την κατάρτιση του νέου σχεδίου.

Επικεφαλής της Ομάδας Εργασίας αναμένεται να τεθεί ο πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ Γιώργος Καπετανάκης.

Η ανάθεση του συντονισμού ενός Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο σε εκπρόσωπο των ίδιων των ασθενών αποτελεί θεσμική τομή για τα ελληνικά δεδομένα.

Για πρώτη φορά, οι άνθρωποι που εκπροσωπούν την κοινότητα των ογκολογικών ασθενών δεν θα περιοριστούν σε έναν συμβουλευτικό ρόλο, αλλά θα βρεθούν στο επίκεντρο της διαδικασίας σχεδιασμού.

Η επιλογή αυτή διαθέτει τόσο συμβολική όσο και πρακτική σημασία. Οι ασθενείς, μέσα από τη βιωμένη εμπειρία, τη συσσωρευμένη γνώση και τη διαρκή επαφή τους με τις υπηρεσίες υγείας, μπορούν να αναδείξουν τις πραγματικές ανάγκες, τα εμπόδια και τις ανισότητες που συναντούν οι άνθρωποι που ζουν με τη νόσο.

Μηχανισμός πλοήγησης και αξιολόγησης της εμπειρίας των ασθενών

Στις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι ασθενείς κατά την πλοήγησή τους στο σύστημα υγείας αναφέρθηκε ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους.

Όπως σημείωσε, κάθε ασθενής θα πρέπει να έχει πρόσβαση σε ένα συγκεκριμένο σημείο επαφής ή σε έναν οργανωμένο μηχανισμό υποστήριξης, ο οποίος θα τον καθοδηγεί και θα τον βοηθά να επιλύει προβλήματα κατά τη διάρκεια της θεραπευτικής του διαδρομής.

Η ύπαρξη ενός τέτοιου μηχανισμού θεωρείται βασικό στοιχείο της ανθρωποκεντρικής ογκολογικής φροντίδας, καθώς οι ασθενείς συχνά καλούνται να κινηθούν ανάμεσα σε διαφορετικές δομές, ειδικότητες και διοικητικές διαδικασίες.

Ο κ. Θεμιστοκλέους ανακοίνωσε επίσης ότι αναπτύσσεται ειδικός μηχανισμός ανατροφοδότησης από τους ανθρώπους με καρκίνο.

Μέσω εξειδικευμένου ερωτηματολογίου θα καταγράφονται ιδιαίτερες πτυχές της εμπειρίας των ασθενών από την ογκολογική φροντίδα. Τα δεδομένα αναμένεται να αξιοποιηθούν για τη συνεχή παρακολούθηση και βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Καρδιο-Ογκολογική Σύμπραξη: Νέο μοντέλο διεπιστημονικής φροντίδας

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η ανακοίνωση της δημιουργίας της Καρδιο-Ογκολογικής Σύμπραξης, μιας κοινής πρωτοβουλίας της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας, της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας και της ΕΛΛΟΚ.

Η νέα Σύμπραξη φιλοδοξεί να προσφέρει ουσιαστικές απαντήσεις στις σύνθετες ανάγκες της μακροχρόνιας φροντίδας των ογκολογικών ασθενών, μέσα από ένα νέο μοντέλο συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών ειδικοτήτων.

Οι εξελίξεις στη θεραπεία του καρκίνου έχουν αυξήσει σημαντικά την επιβίωση για πολλές μορφές της νόσου. Ωστόσο, ορισμένες αντικαρκινικές θεραπείες μπορούν να επηρεάσουν το καρδιαγγειακό σύστημα, καθιστώντας αναγκαία τη στενή συνεργασία ογκολόγων και καρδιολόγων.

Η πρωτοβουλία φέρνει στο ίδιο τραπέζι ογκολόγους, καρδιολόγους και εκπροσώπους των ασθενών, με στόχο τον συν-σχεδιασμό ολοκληρωμένων και ασθενοκεντρικών μοντέλων περίθαλψης.

Τα μοντέλα αυτά θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τόσο τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα όσο και τις ανάγκες, τις εμπειρίες και τις προτεραιότητες των ανθρώπων που βρίσκονται αντιμέτωποι με τον καρκίνο.

Η συνεργασία χαρακτηρίζεται πρωτοποριακή ακόμη και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα. Η σημασία της, μάλιστα, δεν περιορίζεται στους ανθρώπους με εμπειρία καρκίνου, καθώς αποτελεί ένα ευρύτερο παράδειγμα οργάνωσης της φροντίδας γύρω από τον ασθενή και όχι γύρω από τα παραδοσιακά όρια των ιατρικών ειδικοτήτων.

Η πραγματική αξία της Σύμπραξης θα κριθεί από τη δημιουργία κοινών διαδρομών, κοινών πρωτοκόλλων και συντονισμένων λύσεων, οι οποίες θα βελτιώνουν την εμπειρία και την ασφάλεια του ασθενούς.

Βιοδείκτες: Έναρξη της διαδικασίας αποζημίωσης εντός του 2026

Σημαντική εξέλιξη για την ογκολογική κοινότητα αποτέλεσε και η ανακοίνωση του νέου διοικητή του ΕΟΠΥΥ Αθανάσιου Ζαμάνη σχετικά με την αποζημίωση των μοριακών βιοδεικτών.

Ο κ. Ζαμάνης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ιατρική ακριβείας και στον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζουν οι βιοδείκτες στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας για κάθε ασθενή.

Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε την άμεση έναρξη των διαδικασιών, ώστε να προχωρήσει η αποζημίωση των βιοδεικτών εντός του 2026.

Οι μοριακές εξετάσεις μπορούν να εντοπίσουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ενός όγκου και να βοηθήσουν τους γιατρούς να επιλέξουν τη θεραπεία που έχει περισσότερες πιθανότητες να ωφελήσει τον ασθενή. Παρά τη σημασία τους, η πρόσβαση στις εξετάσεις αυτές παραμένει άνιση και συχνά εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα του ασθενούς ή τη δομή στην οποία νοσηλεύεται.

Ο διοικητής του ΕΟΠΥΥ κάλεσε την ΕΛΛΟΚ και την κοινότητα των ασθενών να συμμετάσχουν ενεργά στη διαμόρφωση των σχετικών διαδικασιών και να επισημάνουν εγκαίρως πιθανά προβλήματα.

Η πρόσκληση για θεσμική συμμετοχή των ασθενών έγινε θετικά δεκτή από την ογκολογική κοινότητα, καθώς η αποζημίωση των βιοδεικτών αποτελεί πάγιο αίτημα για την ισότιμη πρόσβαση στην εξατομικευμένη θεραπεία.

Πρόληψη: Από τις αποσπασματικές δράσεις σε μια ενιαία στρατηγική

Η πρόληψη και ο προσυμπτωματικός έλεγχος αποτέλεσαν ξεχωριστή ενότητα των εργασιών του Forum, με τη συμμετοχή της γενικής γραμματέως Δημόσιας Υγείας Χριστίνας-Μαρίας Κράββαρη.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης εξετάστηκε ο ρόλος της πρόληψης ως θεμελιώδους πυλώνα των σύγχρονων συστημάτων υγείας και ως βασικού εργαλείου για τη μείωση της επιβάρυνσης από τον καρκίνο.

Στο επίκεντρο τέθηκε η ανάγκη μετάβασης από κατακερματισμένες παρεμβάσεις και μεμονωμένες επικοινωνιακές εκστρατείες σε συνεκτικές, πληθυσμιακά στοχευμένες και μετρήσιμες πολιτικές δημόσιας υγείας.

Η κ. Κράββαρη αναφέρθηκε στη δέσμευση της Πολιτείας για την ανάπτυξη ενός οργανωμένου, καθολικού και δωρεάν προγράμματος προσυμπτωματικού ελέγχου, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής των πολιτών.

Όπως σημείωσε, οι αναγκαίοι πόροι έχουν δεσμευτεί από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Παράλληλα, η αξιοποίηση της βάσης δεδομένων που δημιουργείται μέσα από τα προγράμματα πρόληψης μπορεί να επιτρέψει περισσότερο στοχευμένες παρεμβάσεις στις περιοχές και στις πληθυσμιακές ομάδες όπου καταγράφεται μεγαλύτερη ανάγκη.

Οι εκπρόσωποι των ασθενών τόνισαν ότι η πρόσβαση στην πρόληψη και στον έγκαιρο έλεγχο αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα.

Υπογράμμισαν, επίσης, ότι η πρόληψη αφορά το σύνολο της κοινωνίας και ότι οι οργανώσεις ασθενών πρέπει να συμμετέχουν στη συνδιαμόρφωση των σχετικών δράσεων.

OECI: Οι ασθενείς ως ισότιμοι εταίροι στη φροντίδα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε η συζήτηση για τη διεθνή τάση ενεργού συμμετοχής των ασθενών στον σχεδιασμό και στη συνδημιουργία των υπηρεσιών υγείας.

Το σύγχρονο μοντέλο επιχειρεί να μετακινήσει τον ασθενή από τη θέση του παθητικού αποδέκτη υπηρεσιών σε εκείνη του ισότιμου εταίρου, ο οποίος συμβάλλει στη διαμόρφωση μιας καλύτερης και περισσότερο αποτελεσματικής ογκολογικής φροντίδας.

Στην Ελλάδα, η μετάβαση αυτή βρίσκεται ακόμη σε σχετικά πρώιμο στάδιο. Ωστόσο, η διαδικασία πιστοποίησης του Γενικού Αντικαρκινικού Νοσοκομείου «Άγιος Σάββας» από τον Οργανισμό Ευρωπαϊκών Ινστιτούτων Καρκίνου, OECI, ως ολοκληρωμένου κέντρου καρκίνου, δημιουργεί μια σημαντική βάση για την ενίσχυση της συμμετοχής των ασθενών.

Βασικό συμπέρασμα της συζήτησης αποτέλεσε η ανάγκη δημιουργίας ενός σαφούς θεσμικού πλαισίου.

Το πλαίσιο αυτό πρέπει να καθορίζει ποιοι συμμετέχουν στις διαδικασίες, πότε και με ποιον τρόπο συμμετέχουν, πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις και πώς διασφαλίζεται ότι κάθε φωνή ακούγεται ουσιαστικά.

Παράλληλα, απαιτούνται εκπαίδευση και ενδυνάμωση των ασθενών, ώστε να μπορούν να συμβάλλουν με τεκμηριωμένο τρόπο.

Αντίστοιχα, οι επαγγελματίες υγείας χρειάζονται τις κατάλληλες δεξιότητες, αλλά και μια διαφορετική κουλτούρα συνεργασίας, ώστε η συμμετοχή των ασθενών να μην παραμένει τυπική.

Αναγκαία θεωρείται, τέλος, η συστηματική αξιολόγηση των διαδικασιών με ποιοτικά, διαφανή και ισότιμα κριτήρια.

Ένα ανθεκτικό οικοσύστημα ογκολογικής περίθαλψης

Σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης πραγματοποιήθηκαν τρία στρογγυλά τραπέζια σχετικά με τη διασύνδεση των εθνικών και ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών και τον ρόλο των συνεργασιών στην επιτάχυνση της καινοτομίας στην υγεία και στον καρκίνο.

Κατά τη διάρκεια των συζητήσεων αναδείχθηκε ο ρόλος της Ελλάδας στα ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα και δίκτυα.

Οι συμμετέχοντες εξέτασαν πώς οι ευρωπαϊκές συνεργασίες μπορούν να μετατρέπονται σε πραγματικές εφαρμογές σε εθνικό επίπεδο και να παράγουν μετρήσιμα οφέλη για τους ασθενείς.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διαλειτουργικότητα των ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών και στην ανάγκη δημιουργίας ενός συνεκτικού οικοσυστήματος συνεργασίας στην ογκολογία.

Η αποτελεσματική σύνδεση της έρευνας, της κλινικής πράξης, των δεδομένων, της τεχνολογίας και των πολιτικών υγείας θεωρήθηκε βασική προϋπόθεση για την οικοδόμηση ενός ανθεκτικού συστήματος περίθαλψης.

Ψηφιακή υγεία: Η επόμενη πρόκληση είναι η ενσωμάτωση

Η τρίτη ημέρα του 3rd Synergies Forum επικεντρώθηκε στην τεχνολογία και στον τρόπο με τον οποίο οι ψηφιακές εφαρμογές μπορούν να δημιουργήσουν πραγματική αξία για τον ασθενή.

Παράλληλα, εξετάστηκε η δυνατότητα των νέων τεχνολογιών να υποστηρίξουν τους επαγγελματίες υγείας και να συμβάλουν στη λήψη αποτελεσματικότερων πολιτικών αποφάσεων.

Η συζήτηση μετατοπίστηκε από την ανάπτυξη μεμονωμένων πιλοτικών εφαρμογών στη δημιουργία ολοκληρωμένων, επεκτάσιμων, ρυθμιζόμενων και ισότιμων συστημάτων ψηφιακής φροντίδας.

Βασικό συμπέρασμα ήταν ότι η κύρια πρόκληση δεν βρίσκεται πλέον στην παραγωγή περισσότερων πιλοτικών έργων, αλλά στην ουσιαστική ενσωμάτωση των λύσεων που αποδεικνύονται αποτελεσματικές στο σύστημα υγείας.

Οι συμμετέχοντες τόνισαν ότι η ψηφιακή υγεία πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο περιορισμού των ανισοτήτων και όχι ως παράγοντας διεύρυνσής τους.

Για τον λόγο αυτό, απαιτείται ιδιαίτερη μέριμνα για τους ανθρώπους που δεν διαθέτουν τις αναγκαίες ψηφιακές δεξιότητες, για τους ηλικιωμένους και για όσους κατοικούν σε απομακρυσμένες περιοχές.

Η επιτυχία των ψηφιακών λύσεων δεν πρέπει να αξιολογείται μόνο με τεχνολογικούς ή οικονομικούς δείκτες. Αντίθετα, πρέπει να κρίνεται με βάση τα κλινικά αποτελέσματα, την εμπειρία των ασθενών και τη συμβολή στη βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.

Από την καινοτομία στον πραγματικό αντίκτυπο

Για πρώτη φορά στο πλαίσιο του Synergies Forum πραγματοποιήθηκε κλειστή συνεδρία εργασίας σε συνεργασία με τον όμιλο τεχνητής νοημοσύνης AI Catalyst.

Στη συνάντηση συμμετείχαν νεοφυείς επιχειρήσεις στον χώρο της υγείας, εταιρείες επιχειρηματικών κεφαλαίων, επενδυτές, στελέχη της καινοτομίας, εκπρόσωποι του οικοσυστήματος υγείας και εκπρόσωποι των ασθενών.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις προϋποθέσεις που απαιτούνται, ώστε μια καινοτόμος ιδέα να ξεπεράσει το αρχικό στάδιο της ανάπτυξης και να αποκτήσει κλίμακα, οικονομική βιωσιμότητα και πραγματικό αντίκτυπο στην καθημερινή κλινική πράξη.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στη σύνδεση των startups με τις ανάγκες των συστημάτων υγείας και των ίδιων των ασθενών.

Η τεχνολογική καινοτομία, όπως επισημάνθηκε, αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν λύνει συγκεκριμένα προβλήματα, μπορεί να ενταχθεί στις υφιστάμενες δομές και αποδεικνύει ότι βελτιώνει τα αποτελέσματα της φροντίδας.

Η πρωτοβουλία έθεσε τις βάσεις για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου συνεργασίας ανάμεσα στην καινοτομία, στην επενδυτική κοινότητα, στο σύστημα υγείας και στους ασθενείς.

Κίνημα ασθενών: Από τον διάλογο στην κοινή δράση

Το 3rd Synergies Forum ολοκληρώθηκε με μια συζήτηση ιδιαίτερης σημασίας για το μέλλον του κινήματος των ασθενών στην Ελλάδα.

Για πρώτη φορά βρέθηκαν στο ίδιο τραπέζι εκπρόσωποι της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία, της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, της Ένωσης Σπάνιων Ασθενών Ελλάδος, του Ελληνικού Συλλόγου Θαλασσαιμίας και της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου.

Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι οι οργανώσεις ασθενών διαθέτουν σήμερα περισσότερη γνώση, συσσωρευμένη εμπειρία και δυνατότητες συνεργασίας από οποιαδήποτε προηγούμενη περίοδο.

Παρότι κάθε οργάνωση έχει διαφορετική αποστολή, προτεραιότητες και πληθυσμό αναφοράς, οι κοινές προκλήσεις παραμένουν πολλές.

Οι προκλήσεις αυτές διατρέχουν ολόκληρη τη διαδρομή της φροντίδας: από την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση έως τη θεραπεία, την αποκατάσταση, την κοινωνική επανένταξη και τη μακροχρόνια υποστήριξη.

Στόχος της συνάντησης ήταν να μην αποτελέσει ακόμη μία αποσπασματική συζήτηση, αλλά την αφετηρία μιας νέας εποχής συνεργασίας μεταξύ των οργανώσεων ασθενών.

Η κοινή δράση μπορεί να ενισχύσει τη διεκδικητική δύναμη των οργανώσεων, να συμβάλει στη δημιουργία συνεκτικότερων πολιτικών και να διασφαλίσει ότι οι ανάγκες των ασθενών θα ενσωματώνονται ουσιαστικά στις αποφάσεις.

Με αυτό το μήνυμα ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 3rd Synergies Forum της ΕΛΛΟΚ, το οποίο ανανέωσε το ραντεβού του με την ογκολογική κοινότητα για την επόμενη χρονιά.

Πηγη: https://healthpharma.gr

«  Από CRETAN MEDI HELP ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΠΟΛΥΙΑΤΡΕΙΟ Α.Ε. (Ηράκλειο Κρήτης)

ζητούνται Ιατροί Παθολόγοι, Γενικοί Ιατροί ή άνευ ειδικότητας,

για την καλοκαιρινή σεζόν του 2026 (μέχρι Οκτώβριο του 2026).

Απαραίτητα προσόντα:

Καλή γνώση Αγγλικής γλώσσας

(επιπλέον προσόν θα θεωρηθεί η γνώση και άλλων ξένων γλωσσών)

Προσφέρονται:

• Ικανοποιητικό πακέτο αποδοχών
• Διαμονή

Αποστολή βιογραφικών στο e-mail :  [email protected]

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6944332870   »

Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι υπάρχουν θέσεις για Παιδιάτρους σε κορυφαίο ιδιωτικό νοσοκομείο στην Λεμεσό της Κύπρου.

Σας επισυνάπτω την επίσημη ανακοίνωση μαζί με άλλες σχετικές πληροφορίες

Όλες οι υπηρεσίες μας, καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας πρόσληψης είναι δωρεάν.

Αναζητούνται Παιδίατροι για Ιδιωτικό Νοσοκομείο στην Κύπρο